คอลัมน์ไฮไลต์โลก : คุณวุฒิเกินตำแหน่ง สะท้อนอะไรในตลาดแรงงานจีน
ในแต่ละปีจีนผลิตบัณฑิตออกสู่ตลาดแรงงานมากมายหลายล้านคน แต่ปัจจุบันผู้ใช้แรงงานที่มีคุณวุฒิการศึกษาสูงกว่าตำแหน่งงานที่ตนเองทำอยู่มีให้เห็นได้ดาษดื่นในจีน เช่น ช่างซ่อมบำรุงในโรงเรียนแห่งหนึ่งจบการศึกษาถึงระดับปริญญาโทสาขาฟิสิกส์ คนขับรถส่งของจบปริญญาตรีด้านปรัชญา หรือคนจบดอกเตอร์จากมหาวิทยาลัยชั้นนำของประเทศยังลงเอยด้วยการสมัครทำงานเป็นเจ้าหน้าที่ฝ่ายสนับสนุนตำรวจ
ภาวะการณ์นี้สะท้อนให้เห็นถึงการต่อสู้ดิ้นรนที่จะเอาตัวเองให้รอด ท่ามกลางภาวะเศรษฐกิจที่ยังไม่กระเตื้องดีขึ้น ซึ่งในหลายภาคส่วนรวมถึงภาคอสังหาริมทรัพย์และอุตสาหกรรมการผลิตของจีนยังต้องสู้อย่างหนักในการหลุดพ้นจากภาวะซบเซา นั่นทำให้ไม่มีการสร้างตำแหน่งงานที่มากเพียงพอ ส่งผลกระทบเป็นลูกโซ่ให้ประชากรจีนที่ต้องเดินเตะฝุ่นมีจำนวนเพิ่มขึ้นมากตามมา
โดยอัตราการว่างงานของกลุ่มคนหนุ่มสาวในจีนพุ่งขึ้นไปถึง 20% ก่อนจะมีการปรับวิธีคิดคำนวนเพื่อทำให้สถานการณ์ดูดีขึ้น ทว่าตัวเลขการว่างงานของหนุ่มสาวจีนในช่วงเดือนสิงหาคมปีที่แล้วยังคงอยู่ในระดับสูงที่ 18.8% ก่อนปรับลดลงมาเล็กน้อยที่ 16.6% ในช่วงเดือนพฤศจิกายนที่ผ่านมา
สถานการณ์นี้ทำให้บัณฑิตจบใหม่หรือคนหนุ่มสาวชาวจีนที่หวังจะเดินตามฝันในอาชีพการงานที่ตนเองอยากเป็นหรืออยากทำในสิ่งที่ตนเองเลือกเรียนมาด้วยความมุ่งหวังที่จะมีอนาคตที่สดใสมั่นคง กลับไม่ได้เป็นไปดังคิด หากแต่ต้องเบนเข็มเปลี่ยนเส้นทางเดินชีวิตไปทางเลือกอื่นเพื่อความอยู่รอด
ซุน จ้าน หนุ่มจีนวัย 25 ปี ซึ่งจบปริญญาโทด้านการเงิน เป็นหนึ่งในนั้นที่หวังจะได้ทำงานที่ดีได้ค่าตอบแทนสูง แต่ก็ไม่ประสบผล โดยตอนนี้เขาทำงานเป็นพนักงานเสิร์ฟที่ร้านฮอตพอตแห่งในเมืองหนานจิง ซุน จ้านบอกว่าเขาไม่เพียงได้งานที่ไม่ได้ต้องตรงตามใจปรารถนาแล้ว เขายังต้องเผชิญแรงกดดันจากพ่อแม่ที่อยากให้เขารับราชการหรือมีหน้าที่การงานที่เงินเดือนสูงอีกด้วย ทว่าซุน จ้าน บอกว่าเขามีแผนสำรองที่จะเรียนรู้การทำธุรกิจร้านอาหารจากงานที่เขาทำ เผื่อว่าในอนาคตอาจจะได้เป็นเจ้าของธุรกิจเองในวันหนึ่ง
จาง ซุน นักวิชาการจากมหาวิทยาลัยฮ่องกง มองว่าสถานการณ์การจ้างงานในขณะนี้เป็นเรื่องที่ท้าทายมากในจีนแผ่นดินใหญ่ ซึ่งเขาคิดว่าคนหนุ่มสาวจำนวนมากต้องปรับตัว ปรับทัศนคติความคาดหวังของตนเองเสียใหม่ เนื่องจากมีสัญญาณเตือนที่น่าห่วงกังวลให้เห็นในตลาดแรงงานนั่นคือบริษัทหลายแห่งในจีน รวมถึงบริษัทเทคโนโลยีที่มีการเลิกจ้างพนักงานค่อนข้างมาก อีกทั้งยังมีหลายบริษัทที่เสนอเงื่อนไขผลตอบแทนที่ต่ำกว่ามาตรฐานและโอกาสที่ดีกำลังหายไป
ตอนนี้ก็ต้องรอดูว่ามาตรการต่างๆ ที่รัฐบาลจีนผลักดันออกมาเพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจและการจ้างงานในประเทศจะก่อผลสัมฤทธิ์หรือไม่มากน้อยเพียงใด
