สื่อนอก เผย ‘สหรัฐ-แคนาดา’ เคยเสนอรับ 48 อุยกูร์ลี้ภัย แต่ไทยเมิน เหตุหวั่นจีนไม่พอใจ
เมื่อวันที่ 5 มีนาคม สำนักข่าวรอยเตอร์รายงานอ้างแหล่งข่าวเปิดเผยว่า แคนาดาและสหรัฐอเมริกา ได้เสนอที่จะรับชาวอุยกูร์ 48 คนที่ถูกคุมขังอยู่ในประเทศไทยมาเป็นเวลาหลายสิบปี ให้ไปตั้งรกรากใหม่ แต่ทางฝ่ายไทยไม่ได้ดำเนินการใดๆ เนื่องจากเกรงว่าจะทำให้จีนไม่พอใจ
“สหรัฐอเมริกาทำงานร่วมกับไทยมาเป็นเวลาหลายปีเพื่อหลีกเลี่ยงสถานการณ์นี้ รวมถึงการเสนอมาอย่างต่อเนื่องหลายครั้งที่จะรับชาวอุยกูร์ไปตั้งรกรากที่ประเทศอื่น รวมถึงสหรัฐอเมริกาเองด้วย” เจ้าหน้าที่รายหนึ่งจากกระทรวงต่างประเทศสหรัฐที่ไม่ขอเปิดเผยชื่อกล่าว
รอยเตอร์ยังอ้างแหล่งข่าว 4 ราย ซึ่งรวมถึงนักการทูตและบุคคลที่รับทราบเรื่องนี้โดยตรง กล่าวว่า แคนาดาได้เสนอให้ชาวอุยกูร์ได้ลี้ภัยในประเทศตนเช่นกัน โดยแหล่งข่าวอีก 2 คน บอกว่า ออสเตรเลีย เป็นอีกประเทศที่เสนอรับชาวอุยกูร์ด้วย อย่างไรก็ตาม ข้อเสนอเหล่านี้ที่แหล่งข่าวหลายรายกล่าวว่าไม่ได้รับการผลักดันจากฝ่ายไทยเนื่องจากเกรงว่าจะขัดแย้งกับจีนนั้น ไม่เคยปรากฏมีรายงานมาก่อน
แหล่งข่าวทั้งหมดที่ให้ข้อมูลนี้ต่างไม่ขอเปิดเผยตัวตนเนื่องจากเป็นประเด็นอ่อนไหว ซึ่งมีขึ้นหลังจากทางการไทยได้ส่งตัวชาวอุยกูร์ 40 คนกลับไปประเทศจีนอย่างลับๆ เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา จนทำให้ไทยถูกนานาชาติประณาม เนื่องจากเกรงว่าชาวอุยกูร์เหล่านั้นจะกลับไปเผชิญการถูกประหัตประหารและทรมาน อย่างไรก็ดี ฝ่ายไทยอ้างว่าการส่งกลับดังกล่าวเป็นการปฏิบัติตามกฎหมายและพันธกรณีด้านสิทธิมนุษยชนที่มีอยู่
รอยเตอร์รายงานว่า กระทรวงการต่างประเทศของไทยและของจีนยังไม่ได้ตอบสนองในทันทีที่ทางรอยเตอร์ได้ติดต่อขอความเห็นในเรื่องนี้ไป ขณะที่โฆษกของกระทรวงตรวจคนเข้าเมืองของแคนาดากล่าวว่าจะไม่ให้ความเห็นในแต่ละกรณี
ด้านกระทรวงต่างประเทศและการค้าของออสเตรเลีย อ้างแถลงการณ์ของ เพนนี หว่อง รัฐมนตรีต่างประเทศของออสเตรเลีย ซึ่งกล่าวในวันศุกร์ที่ผ่านมาว่า ออสเตรเลียไม่เห็นด้วยอย่างยิ่งต่อการตัดสินใจของไทยในเรื่องนี้
รายงานของรอยเตอร์ยังอ้างนายพิศาล มาณวพัฒน์ ซึ่งเคยเป็นอดีตเอกอัครราชทูตไทยประจำแคนาดาและสหรัฐอเมริกา ระหว่างปี 2013-2017 และอดีตสมาชิกวุฒิสภา เปิดเผยว่า มีอย่างน้อย 3 ประเทศได้ติดต่อกับประเทศไทยพร้อมข้อเสนอให้ชาวอุยกูร์ได้ตั้งถิ่นฐานใหม่ แต่เขาปฏิเสธที่จะเปิดเผยชื่อประเทศเหล่านั้น “เราไม่ต้องการทำให้จีนไม่พอใจ ดังนั้นเราจึงไม่ได้ตัดสินใจในระดับการเมืองที่จะดำเนินการเรื่องนี้ต่อไป” นายพิศาลกล่าวโดยไม่ได้ให้รายละเอียดใดๆ
ทั้งนี้จีน เป็นประเทศคู่ค้ารายใหญ่ที่สุดของไทยและทั้งสองประเทศมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกัน ก่อนหน้านี้นายภูมิธรรม เวชยชัย รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม ได้ชี้แจงถึงการส่งชาวอุยกูร์ 40 คนกลับไปประเทศจีนว่าการตัดสินใจส่งกลับชาวอุยกูร์ของไทยนั้นมีขึ้นหลังได้รับการรับประกันความปลอดภัยของชาวอุยกูร์จากฝ่ายจีน ที่ยังได้รับปากให้เจ้าหน้าที่ทางการไทยไปติดตามดูความเป็นอยู่ของชาวอุยกูร์ที่ถูกส่งกลับไปจีนได้ พร้อมกับกล่าวอ้างว่าตลอดเวลา 10 ปีที่ผ่านมาไม่มีประเทศใดขอรับตัวชาวอุยกูร์เหล่านี้ไปอย่างเป็นทางการ
