คอลัมน์ไฮไลต์โลก : ไขข้อกังขา ‘ทรัมป์’ ล้วงลูกผู้ว่าการรัฐแคลิฟอร์เนีย
จากกรณีเกิดเหตุการณ์ประท้วงอย่างดุเดือดเลือดพล่านต่อต้านการกวาดล้างและเนรเทศกลับผู้อพยพเข้าเมืองผิดกฎหมาย หนึ่งในนโยบายเรือธงของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ แห่งสหรัฐ ขึ้นในลอสแอนเจลิส มลรัฐแคลิฟอร์เนียมาตั้งแต่ปลายสัปดาห์ก่อน ส่งผลให้ทรัมป์ออกคำสั่งระดมกองกำลังพิทักษ์มาตุภูมิ (National Guard) จำนวน 2,000 นาย เข้าไปควบคุมสถานการณ์นั้น กำลังเป็นประเด็นที่บรรดาผู้เชี่ยวชาญในแวดวงกฎหมายกำลังถกเถียงแสดงความกังขาว่าเป็นการกระทำที่ชอบด้วยกฎหมายหรือไม่
เพราะการส่งกองกำลังพิทักษ์มาตุภูมิเข้าไปควบคุมการสลายการชุมนุมของม็อบผู้ประท้วงดังกล่าวของทรัมป์มีขึ้นโดยปราศจากการร้องขอจากนายกาวิน นิวซัม ผู้ว่าการรัฐแคลิฟอร์เนีย ตามขั้นตอนอำนาจทางกฎหมายที่ควรจะเป็น และเป็นการกระทำที่เกิดขึ้นได้ยากในอดีตที่ผ่านมา ซึ่งครั้งสุดท้ายที่มีการกระทำในลักษณะนี้เกิดขึ้นในปีค.ศ.1965 เมื่อประธานาธิบดีลินดอน จอห์นสัน ส่งกองกำลังพิทักษ์มาตุภูมิเข้าไปคุ้มครองกลุ่มผู้ประท้วงเรียกร้องสิทธิพลเรือนในเมืองมอนท์โกเมอรี รัฐแอละแบมา
ทั้งนี้ภายใต้กฎหมายสหรัฐระบุว่า กองกำลังพิทักษ์มาตุภูมิ มีหน้าที่รับใช้ทั้งในระดับรัฐและระดับรัฐบาลกลาง โดยเป็นกองกำลังที่ตั้งอยู่ในแต่ละรัฐและเป็นส่วนหนึ่งของกองกำลังสำรองของกองทัพสหรัฐซึ่งปกติแล้วจะถูกเรียกระดมกำลังโดย “ผู้ว่าการรัฐ”
ทว่าทรัมป์ได้หลีกเลี่ยงข้อจำกัดเหล่านี้ด้วยการอ้างหมวด 10 ในประมวลกฎหมายของรัฐบาลกลางซึ่งกำหนดบทบาทหน้าที่ของกองทัพสหรัฐ ที่อนุญาตให้ประธานาธิบดีสามารถส่งกำลังพลจากกองกำลังพิทักษ์มาตุภูมิเข้าปฏิบัติหน้าที่ในระดับรัฐบาลกลางได้ ในกรณีที่สหรัฐถูกรุกราน มีการก่อกบฎหรือมีความเสี่ยงที่จะเกิดการกบฎ หรือ หากประธานาธิบดีไม่สามารถใช้กำลังทหารปกติในการบังคับใช้กฎหมายของสหรัฐได้
ภายใต้บริบทนี้ทรัมป์กล่าวอ้างว่าการประท้วงรุนแรงในลอสแอนเจลิส กำลังเป็นการขัดขวางการบังคับใช้กฎหมายของรัฐบาลและเขามองว่าการประท้วงอาจเป็น “รูปแบบหนึ่งของการกบฎ” ต่อต้านอำนาจรัฐ เขาก็สามารถสั่งระดมกองกำลังพิทักษ์มาตุภูมิได้
ขณะที่รัฐบัญญัติ Posse Comitatus Act หรือ กฎหมายปีค.ศ.1878 ซึ่งจำกัดอำนาจของรัฐบาลกลางในการใช้กำลังทหารบังคับใช้นโยบายภายในประเทศนั้น มีบทบัญญัติห้ามกองทัพรวมถึงกองกำลังพิทักษ์มาตุภูมิมีส่วนร่วมในการบังคับใช้กฎหมายพลเรือน แต่อนุญาตให้ใช้กำลังทหารในการปกป้องเจ้าหน้าที่รัฐผู้บังคับใช้กฎหมายและปกป้องทรัพย์สินของรัฐบาลกลางได้ ตัวอย่างเช่น กองกำลังพิทักษ์มาตุภูมิไม่สามารถจับกุมผู้ประท้วงได้ แต่สามารถปกป้องเจ้าหน้าที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองและศุลกากร(ICE) ที่ทำหน้าที่ปราบปรามผู้อพยพเข้าเมืองผิดกฎหมายได้
นิวซัม ผู้ว่าการรัฐแคลิฟอร์เนียจากพรรคเดโมแครต พรรคการเมืองคู่ปรับ ประณามการลูกล้วงดังกล่าวของทรัมป์ว่าเป็นการละเมิดอำนาจอธิปไตยของรัฐแคลิฟอร์เนียอย่างร้ายแรง เพราะตนเองในฐานะผู้มีอำนาจไม่ได้ร้องขอและหน่วยงานบังคับใช้กฎหมายของรัฐแคลิฟอร์เนียก็ยังสามารถควบคุมสถานการณ์ได้ พร้อมกันนี้เขาได้ยื่นฟ้องต่อศาลรัฐบาลกลางให้เอาผิดกับรัฐบาลทรัมป์ในข้อกล่าวหาหลบเลี่ยงอำนาจของผู้ว่าการรัฐอย่างผิดกฎหมายด้วยการส่งกองกำลังพิทักษ์มาตุภูมิเข้ามาโดยพลการแล้ว
เป็นการเปิดศึกงัดข้อทางกฎหมายที่ทรัมป์ต้องเผชิญจากการใช้อำนาจประธานาธิบดีอย่างเกินขอบเขตหรือไม่อีกครั้ง
