ICC ตั้งข้อหา อดีตปธน.ดูแตร์เต ผู้นำคนแรกเอเชีย เจอคดีก่ออาชญากรรมต่อมนุษยชาติ
นายโรดริโก ดูแตร์เต อดีตประธานาธิบดีฟิลิปปินส์ ถูกตั้งข้อหาก่ออาชญากรรมต่อมนุษยชาติ โดยศาลอาญาระหว่างประเทศ (ICC) จากเหตุฆมาตกรรมจำนวนมาก ที่เกิดขึ้นระหว่างการดำเนินนโยบายทำสงครามปราบปรามยาเสพติด ซึ่งถือเป็นนโยบายเรือธงของเขา
อดีตผู้นำวัย 80 ปีถูกกล่าวหาว่ามีความผิดทางอาญาต่อการฆาตกรรมหลายสิบคดี ซึ่งถูกกล่าวหาว่าเกิดขึ้นภายใต้สงครามปราบปรามยาเสพติดของเขา ซึ่งทำให้ผู้ค้ายาเสพติดรายย่อย ผู้เสพ และบุคคลอื่นๆ อีกหลายพันคนถูกสังหารโดยไม่ได้มีการพิจารณาคดี
เอกสารคำฟ้องหลายฉบับของ ICC ซึ่งมีการปกปิดข้อมูลบางส่วน ลงวันที่ตั้งแต่เดือนกรกฎาคม แต่เพิ่งถูกเปิดเผยต่อสาธารณะเมื่อวันจันทร์ที่ 22 กันยายน มาเม มันดิยา นียง รองอัยการ ICC ระบุว่า ดูแตร์เตเป็น “ผู้ร่วมกระทำผิดทางอ้อม” ในการสังหารหมู่ ซึ่งศาลกล่าวหาว่าถูกกระทำโดยผู้อื่น รวมถึงเจ้าหน้าที่ตำรวจด้วย
ข้อกล่าวหาแรกที่เกี่ยวพันกับดูแตร์เต เป็นคดีสังหาร 19 ศพที่เมืองดาเวา ระหว่างปี 2013–2016 ขณะที่เขาดำรงตำแหน่งนายกเทศมนตรีที่นั่น
ขณะที่อีกสองข้อหาเกี่ยวข้องกับการสังหาร “เป้าหมายสำคัญ”14 รายทั่วประเทศ ในช่วงที่ดูแตร์เตดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีในระหว่างปี 2016–2022 และเป็นช่วงที่เขาเริ่มทำสงครามปราบปรามยาเสพติด
ส่วนข้อหาที่สามเกี่ยวข้องกับการสังหารและพยายามสังหารบุคคล 45 ราย ในปฏิบัติการกวาดล้างหมู่บ้าน
อัยการชี้ว่าดูแตร์เตและผู้ร่วมก่อเหตุมีแผนการหรือข้อตกลงร่วมกันในการกำจัดอาชญากรที่ถูกกล่าวหาในประเทศฟิลิปปินส์ รวมถึงผู้ที่ถูกมองหรือกล่าวหาว่ามีส่วนเกี่ยวข้องกับการใช้ การขาย หรือการผลิตยาเสพติด ผ่านการกระทำที่ถือเป็นอาชญากรรมรุนแรง รวมถึงการฆาตกรรม
ตลอดเวลาที่ผ่านมา ดูแตร์เตไม่เคยขอโทษต่อการปราบปรามยาเสพติดด้วยการให้ความโหดเหี้ยม ซึ่งคร่าชีวิตผู้คนมากกว่า 6,000 ราย ขณะที่นักเคลื่อนไหวเชื่อว่าตัวเลขจริงอาจสูงถึงหลักหลายหมื่นคน แต่กล่าวว่า เขาปราบปรามผู้ค้ายาเสพติดเพื่อกำจัดอาชญากรรมบนท้องถนนในประเทศ
การดำเนินการในครั้งนี้ของ ICC ทำให้ดูแตร์เตเป็นอดีตประมุขของรัฐจากเอเชียคนแรกที่ถูกตั้งข้อหา และเขายังกลายเป็นผู้ต้องสงสัยรายแรกในรอบกว่า 3 ปีที่ถูกส่งตัวไปยังศาล ICC ที่ตั้งอยู่ ณ กรุงเฮก ประเทศเนเธอร์แลนด์ ซึ่งเป็นสถานที่ที่เขาถูกควบคุมตัวเอาไว้นับตั้งแต่เดือนมีนาคมปีนี้
ทนายของเขากล่าวว่า ดูแตร์เตไม่สามารถขึ้นศาลได้เนื่องจากมีปัญหาสุขภาพร้ายแรง
ในเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา อดีตประธานาธิบดีดูแตร์เตเพิ่งได้รับเลือกเป็นนายกเทศมนตรีเมืองดาเวาอีกครั้ง แม้ว่าจะถูกคุมขังอยู่ก็ตาม โดยลูกชายของเขา เซบาสเตียน ซึ่งดำรงตำแหน่งนายกเทศมนตรีตั้งแต่ปี 2022 ยังคงปฏิบัติหน้าที่รักษาการนายกเทศมนตรีเมืองดาเวาแทนบิดา
ผู้สนับสนุนดูแตร์เตกล่าวหาว่า ICC ถูกใช้เป็นเครื่องมือทางการเมืองโดย ประธานาธิบดีเฟอร์ดินานด์ มาร์กอส จูเนียร์ ผู้ซึ่งเคยมีความบาดหมางกับตระกูลดูแตร์เตอันทรงอิทธิพล
โดยตามปกติแล้ว ICC ไม่มีอำนาจจับกุมผู้ใดได้หากไม่ได้รับความร่วมมือจากประเทศที่บุคคลนั้นอาศัยอยู่ ซึ่งส่วนใหญ่ ICC มักจะถูกปฏิเสธ และมาร์กอสเองก็เคยปฏิเสธแนวคิดที่จะให้ความร่วมมือกับ ICC ในการส่งตังดูแตร์เตไปขึ้นศาลมาก่อน
