ภาคประชาสังคมเมียนมา จ่อฟ้อง ‘บ.เทเลนอร์’ ฐานให้ข้อมูลรบ.ทหาร เปิดทางประหัตประหารผู้เห็นต่าง
เมื่อวันที่ 7 ตุลาคม สำนักข่าวรอยเตอร์รายงานว่า กลุ่มภาคประชาสังคมในเมียนมารวมตัวกันเพื่อฟ้องร้อง เทเลนอร์(Telenor) บริษัทโทรคมนาคมยักษ์ใหญ่สัญชาตินอร์เวย์ โดยกล่าวหาว่าทางบริษัทได้มอบข้อมูลลูกค้าให้กับรัฐบาลทหารเมียนมา ซึ่งเป็นการเปิดทางให้รัฐบาลทหารสามารถติดตามจำคุกและเข่นฆ่าพลเรือนที่เห็นต่างได้
โดยกลุ่มภาคประชาสังคมดังกล่าวอ้างว่า เทเลนอร์ ซึ่งเคยเป็นหนึ่งในนักลงทุนต่างชาติรายใหญ่ที่สุดในประเทศเมียนมา ได้ส่งมอบข้อมูลลูกค้าจำนวนหนึ่งจากที่มีอยู่ทั้งหมด 18 ล้านราย ซึ่งเป็นการปฏิบัติตามคำขอของกองทัพ ก่อนที่เทเลนอร์จะขายกิจการให้กับเจ้าของกิจการรายใหม่ซึ่งมีประวัติความสัมพันธ์ทางธุรกิจกับกองทัพมาก่อน โดยบริษัท เทเลนอร์ ซึ่งมีรัฐบาลนอร์เวย์เป็นผู้ถือหุ้นใหญ่นั้น ได้ขายกิจการที่มีอยู่ในประเทศเมียนมาหลังเกิดเหตุรัฐประหารในปี 2021 เพื่อหลีกเลี่ยงมาตรการคว่ำบาตรของสหภาพยุโรป หลังจากถูกรัฐบาลทหารกดดันให้เปิดใช้งานเทคโนโลยีดักฟังและเฝ้าระวังการสื่อสาร
โจเซฟ ไวลด์-แรมซิง จากศูนย์วิจัยบริษัทข้ามชาติ (SOMO) ซึ่งเป็นองค์กรไม่แสวงหากำไร ที่ทำงานร่วมกับกลุ่มภาคประชาสังคม กล่าวว่า ข้อมูลที่มีการมอบให้นั้น รวมถึงบันทึกการโทรและข้อมูลตำแหน่ง ที่สามารถนำไปใช้ติดตามฝ่ายตรงข้ามทางเมืองของรัฐบาลทหารและสมาชิกในครอบครัวของพวกเขาเหล่านั้นได้
ในแถลงการณ์ของกลุ่มภาคประชาสังคมระบุว่า พวกเขาได้ส่งจดหมายแจ้งขั้นตอนการดำเนินคดีให้กับทางเทเลนอร์แล้ว พร้อมระบุด้วยว่า การขายกิจการเทเลนอร์ในเมียนมาให้กับนายส่วย บไยน์ พู ผู้ถือหุ้นใหญ่ในเดือนมีนาคมปี 2022 เท่ากับเป็นการเปิดทางให้กองทัพเมียนมาเข้าถึงข้อมูลลูกค้าอย่างไร้ข้อจำกัด
ทั้งนายส่วยและรัฐบาลทหารเมียนมายังไม่ได้ตอบสนองต่อการขอความเห็นในเรื่องนี้ไปจากทางรอยเตอร์
ขณะที่เทเลนอร์ระบุว่า บริษัทยังไม่พบประเด็นใดในหนังสือแจ้งเตือนทางกฎหมายที่ยังไม่เคยได้รับการจัดการมาก่อน รวมถึงประเด็นที่ตำรวจและศาลในนอร์เวย์เคยตรวจสอบมาแล้วก่อนหน้านี้ อย่างไรก็ดี เทเลนอร์ระบุว่า บริษัทตกอยู่ในสถานการณ์ที่เลวร้ายและน่าเศร้าในเมียนมา โดยไม่มีทางเลือกที่ดี เพราะหากไม่ปฏิบัติตามคำสั่งของรัฐบาลทหาร ก็อาจถูกมองว่าเป็นการก่อการร้ายหรือก่อวินาศกรรม และจะทำให้พนักงานของบริษัทตกอยู่ในอันตราย พร้อมกับย้ำว่า เช่นเดียวกับผู้ให้บริการในทุกประเทศ เทเลนอร์ เมียนมา มีข้อผูกพันทางกฎหมายที่จะต้องให้ข้อมูลการติดต่อสื่อสารแก่ทางการ
ทั้งนี้ภาคประชาสังคมที่รวมตัวกันจะฟ้องร้องครั้งนี้ ได้แก่ กลุ่ม Defend Myanmar Democracy และกลุ่ม Myanmar Internet Project ซึ่งกล่าวอ้างว่า มีหลายคนถูกจับกุมโดยพลการและถูกทรมานขณะถูกควบคุมตัว หลังจากข้อมูลของพวกเขาจากเทเลนอร์ถูกมอบให้กับกองทัพ และมีอย่างน้อย 1 รายที่ถูกสังหาร
โดยนายพโย เซยาตอ นักการเมืองและศิลปินเพลงฮิปฮอปคนดัง ได้ถูกประหารชีวิตพร้อมกับนักเคลื่อนไหวอีก 3 คนในปี 2022 หลังถูกกล่าวหาว่าเกี่ยวข้องกับการก่อการร้าย โดยนางทา ซิน ภรรยาของนายพโย ซึ่งร่วมฟ้องร้องด้วย กล่าวอ้างว่า เธอรู้สึกช็อกมากเมื่อรับรู้ถึงความเชื่อมโยงของเทเลนอร์กับการจับกุมสามีของเธอ ซึ่งเหตุการณ์เกิดขึ้นไม่กี่สัปดาห์หลังจากที่บริษัทส่งข้อมูลจากโทรศัพท์มือถือของเขาให้กับกองทัพเมียนมา
