ลาว พบ ‘เชื้อไวรัสโปลิโอ’ ชนิดวัคซีนกลายพันธุ์ ระบาด หลังเจอป่วย กล้ามเนื้ออัมพาตเฉียบพลัน

ลาว พบ ‘เชื้อไวรัสโปลิโอ’ ชนิดวัคซีนกลายพันธุ์ ระบาด หลังเจอป่วย กล้ามเนื้ออัมพาตเฉียบพลัน WHO ประกาศขยายภาวะฉุกเฉิน

เมื่อวันที่ 31 ตุลาคม กองระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค เปิดเผยว่า สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว รายงานการระบาดของเชื้อไวรัสโปลิโอ ชนิดวัคซีนกลายพันธุ์ ชนิดที่ 1 (cVDPV1)

ปัจจัยเสี่ยง : เชื้อไวรัสสามารถแพร่กระจายได้รวดเร็วผ่านการเคลื่อนย้ายของคน และความครอบคลุมของวัคซีนโปลิโอในประเทศดังกล่าวยังต่ำกว่าเกณฑ์ที่ WHO แนะนำ (95%)

โปลิโออันตรายอย่างไร?
– เป็นโรคติดต่อได้ง่าย ส่วนใหญ่มักเกิดในเด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี
– สามารถนำไปสู่อาการอัมพาตแบบถาวร (รักษาไม่หาย)
– ในผู้ป่วยที่มีอาการอัมพาต 5-10% อาจเสียชีวิตจากภาวะระบบทางเดินหายใจล้มเหลว
– “วัคซีน” คือการป้องกันที่ดีที่สุด

โดยระบุไว้ความว่า เมื่อวันที่ 8 ตุลาคม ประเทศลาว ได้แจ้งต่อ องค์การอนามัยโลก (WHO) เกี่ยวกับการระบาดของเชื้อไวรัสโปลิโอชนิดวัคซนกลายพันธุ์ ชนิดที่ 1 (cVDPV1) ภายหลังตรวจพบเชื้อ VDPV1 ในเด็กสุขภาพดี 2 ราย ที่อาศัยอยู่ในเขตซนบุลี แขวงสะหวันนะเขต ทางต้อนใต้ของประเทศ

โดยก่อนหน้านี้วันที่ 26 สิงหาคม 2568 ได้มีรายงานผู้ป่วย “กล้ามเนื้ออัมพาตอ่อนปวกเปียกแบบเฉียบพลัน” (AFP) 1 ราย ในแขวงสะหวันนะเขต ซึ่งตรวจพบเชื้อ VDPV1 จึงได้เก็บตัวอย่างอุจจาระจากเด็กสุขภาพดี ใน 3 หมู่บ้านเขตซนบุลี 28 ตัวอย่าง ส่งไปยังห้องปฏิบัติการเฉพาะทางด้านโปลิโอโลก ที่สถาบันโรคติดเชื้อแห่งชาติ (NIID) ประเทศญี่ปุ่น

และได้รับการยืนยันพบเชื้อ VDPV1 ในอุจจาระของเด็ก 2 ราย อายุ 1 ปี และ 3 ปี 5 เดือน โดยเด็กทั้ง 2 รายอยู่ห่างจากบ้านของผู้ป่วย AFP ประมาณ 2 กม. และไม่มีอาการผิดปกติ

ผลการตรวจของห้องปฏิบัติการพบว่า เชื้อไวรัสมีความเชื่อมโยงทางพันธุกรรมอย่างใกล้ชิดกับเชื้อ VDPV1 ที่พบในผู้ป่วย AFP รายก่อนหน้า การตรวจพบดังกล่าวจึงได้รับการจัดประเภทเป็นการระบาดของเชื้อ cVDPV1 ตามแนวทางของโครงการกำจัดโปลิโอทั่วโลก

การประเมินความเสี่ยงขององค์การอนามัยโลก (WHO)

โรคโปลิโอ เป็นโรคที่ติดต่อได้ง่าย เกิดจากเชื่อไวรัสโปลิโอ (PV) สามารถนำไปสู่อาการอัมพาตที่ไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ประมาณ 1 ราย จากผู้ป่วย 200 ราย ในบรรดาผู้ป่วย
ที่มีอาการอับภาต ร้อยละ 5-10 เสียชีวิตจากกาวะระบบทางเดินหายใจล้มเหลว เนื่องจากกล้ามเนื้อทางเดินหายใจได้รับผลกระทบ โรคนี่ส่วนใหญ่มักเกิดในเด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี

อย่างไรก็ตาม โรคนี้สามารถเกิดขึ้นกับทุกวัยหากไม่ได้รับวัคซีนป้องกัน และยังไม่มีวิธีการรักษาที่ชัดเจน

การตรวจพบเชื่อไวรัสโปลิโอสายพันธุ์ธรรมชาติ (WPV) หรือเชื้อ VDPV รวมถึงตัวอย่างจากสิ่งแวดล้อม และตัวอย่างจากเด็กที่มีสุขภาพดี ถือเป็นเหตุการณ์สาธารณสุขที่ร้ายแรง

โดยเชื้อ VDPV คือ เชื่อในวัคซีน OPV ที่ได้รับการกลายพันธุ์ มีความเสี่ยงที่จะแพร่กระอายในพื้นพื้นที่ที่ไม่มีความครอบคลุมการได้รับวัคซีน

องค์การอนามัยโลก ได้ประกาศให้การแพร่ระบาดระหว่างประเทศของเชื้อโปลิโอเป็นภาวะฉุกเฉินด้านสาธารณสุขระหว่างประเทศ (PHEIC) ตั้งแต่วันที่ 5 พฤษภาคบ 2557 และได้ขยายประกาศดังกล่าวอีกครั้งเมื่อวันที่ 28 กรกฎาคม 2568