ภาวะผู้นำ? ทรัมป์โยงใช้ไม้แข็งยึดกรีนแลนด์ เพราะชวดโนเบลสันติภาพ
ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐ โยงท่าทีแข็งกร้าวของเขาต่อความต้องการของสหรัฐที่จะยึดครองกรีนแลนด์ เข้ากับการที่เขาไม่ได้รับรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพเมื่อปีที่แล้ว โดยทรัมป์บอกกับนายกรัฐมนตรีนอร์เวย์ว่า เขาไม่รู้สึกว่าตนเอง “มีภาระผูกพันที่จะต้องคิดถึงสันติภาพเพียงอย่างเดียวอีกต่อไป”
ข้อความของทรัมป์ถึง โยนัส กาห์ร์ สเตอเร นายกรัฐมนตรีนอร์เวย์ ที่มีการเผยแพร่ออกมาในวันที่ 19 มกราคม ดูเหมือนจะยิ่งเพิ่มความขัดแย้งและตึงเครียดระหว่างสหรัฐกับชาติพันธมิตรที่ใกล้ชิดที่สุด จากคำขู่ของทรัมป์ว่าจะยึดครองกรีนแลนด์ ซึ่งเป็นดินแดนปกครองตนเองของเดนมาร์ก ชาติสมาชิกนาโต โดยเมื่อวันที่ 17 มกราคม ทรัมป์ประกาศจะเรียกเก็บภาษีนำเข้า 10% สำหรับสินค้าจาก 8 ประเทศที่ออกมาหนุนเดนมาร์กและกรีนแลนด์ รวมถึงนอร์เวย์ ซึ่งจะเริ่มมีผลบังคับใช้ทันที่ในเดือนกุมภาพันธ์
ข้อความของทรัมป์ถึงกาห์ร์ สเตอเร ซึ่งรัฐบาลนอร์เวย์นำมาเปิดเผยตอนหนึ่งระบุว่า “เมื่อพิจารณาว่าประเทศของคุณตัดสินใจไม่มอบรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพให้ผม สำหรับการที่ผมได้ยุติสงคราม 8 ครั้งขึ้นไป ผมจึงไม่รู้สึกว่าตัวเองมีพันธะที่จะต้องคิดถึงสันติภาพเพียงอย่างเดียวอีกต่อไป”
ก่อนที่ทรัมป์จะสรุปว่า “โลกจะไม่ปลอดภัย เว้นแต่ว่าเราจะควบคุมกรีนแลนด์อย่างสมบูรณ์และเบ็ดเสร็จ”
แอนนา เคลลี รองโฆษกทำเนียบขาว ยืนยันความถูกต้องของข้อความ โดยระบุว่า ทรัมป์มั่นใจว่าชาวกรีนแลนด์จะได้รับการดูแลและได้รับประโยชน์มากกว่าหากได้รับการปกป้องจากสหรัฐ จากภัยคุกคามสมัยใหม่ในภูมิภาคอาร์กติก
ผู้นำนอร์เวย์กล่าวว่า ข้อความของทรัมป์เป็นการตอบกลับสารที่เขาและประธานาธิบดีฟินแลนด์ อเล็กซานเดอร์ สตับบ์ ส่งไปก่อนหน้านี้ ซึ่งแสดงจุดยืนคัดค้านการประกาศเก็บภาษี ชี้ให้เห็นถึงความจำเป็นในการลดความตึงเครียด และเสนอให้มีการสนทนาทางโทรศัพท์ระหว่างผู้นำทั้งสาม
“จุดยืนของนอร์เวย์ต่อกรีนแลนด์ชัดเจน กรีนแลนด์เป็นส่วนหนึ่งของราชอาณาจักรเดนมาร์ก และนอร์เวย์สนับสนุนราชอาณาจักรเดนมาร์กอย่างเต็มที่ในประเด็นนี้” กาห์ร์ สเตอเร ระบุในแถลงการณ์
ผู้นำนอร์เวย์ยังชี้แจงด้วยว่า “สำหรับเรื่องรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพ ผมได้อธิบายอย่างชัดเจน รวมถึงกับประธานาธิบดีทรัมป์แล้วว่า เป็นที่ทราบกันดีว่ารางวัลนี้ตัดสินโดยคณะกรรมการโนเบลที่เป็นอิสระ ไม่ใช่โดยรัฐบาลนอร์เวย์” ทั้งนี้ คณะกรรมการโนเบลนอร์เวย์เป็นองค์กรอิสระ โดยสมาชิกทั้ง 5 คนได้รับการแต่งตั้งจากรัฐสภานอร์เวย์
นายสก็อตต์ เบสเซนต์ รัฐมนตรีคลังสหรัฐ ปกป้องแนวทางของประธานาธิบดีในประเด็นกรีนแลนด์ ระหว่างการตอบคำถาม กับผู้สื่อข่าวที่เมืองดาวอส ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ซึ่งเป็นสถานที่จัดการประชุมเวิลด์ อีโคโนมิก ฟอรัม ในสัปดาห์นี้ว่า
“ผมคิดว่ามันเป็นเรื่องโกหกและบิดเบือนโดยสิ้นเชิงที่บอกว่า ประธานาธิบดีทำเรื่องนี้เพราะโนเบลเป็นเรื่องที่” เบสเซนต์กล่าว หลังจากที่เพิ่งบอกไปก่อนหน้านี้ว่า เขาไม่รู้อะไรเลยเกี่ยวกับจดหมายของประธานาธิบดีถึงนอร์เวย์
ทรัมป์แสดงออกอย่างเปิดเผยมาโดยตลอดว่าอยากได้รางวัลสันติภาพ ซึ่งคณะกรรมการได้มอบให้แก่ มาเรีย โกรินา มาชาโด ผู้นำฝ่ายค้านเวเนซุเอลาเมื่อปีที่แล้ว สัปดาห์ที่แล้ว มาชาโดได้นำเหรียญรางวัลโนเบลของเธอมอบให้ทรัมป์ ซึ่งทรัมป์กล่าวว่าเขาวางแผนจะเก็บไว้ แม้ว่าคณะกรรมการจะย้ำว่ารางวัลดังกล่าวไม่สามารถเพิกถอน โอน หรือแบ่งปันให้ผู้อื่นได้
ท่าทียืนกรานที่จะยึดกรีนแลนด์ของทรัมป์ทำให้หลายประเทศออกแถลงการณ์ตำหนิอย่างรุนแรง โดยพันธมิตรเก่าแก่ของสหรัฐหลายประเทศยังคงยืนกรานว่ากรีนแลนด์ไม่ใช่สิ่งที่จะนำมาซื้อขายได้ แต่ก็สนับสนุนให้สหรัฐหารือเพื่อหาทางออก ในแถลงการณ์บนโซเชียลมีเดีย กายา กัลลัส หัวหน้าฝ่ายนโยบายต่างประเทศของสหภาพยุโรป กล่าวว่า สหภาพยุโรปไม่ต้องการจะเลือกเผชิญหน้า แต่ก็จะยืนหยัดในจุดยืนของเรา
ทั้งนี้ ทำเนียบขาวยังไม่ตัดความเป็นไปได้ในการเข้าควบคุมเกาะกรีนแลนด์ ซึ่งถูกระบุว่าเป็นเกาะยุทธศาสตร์ในอาร์กติกแห่งนี้ด้วยกำลัง เมื่อถูกถามว่าทรัมป์อาจบุกกรีนแลนด์หรือไม่ ลาร์ส เลิกเค รัสมุสเซน รัฐมนตรีต่างประเทศเดนมาร์ก กล่าวว่า “คุณไม่สามารถตัดความเป็นไปได้ใดๆ ออกไปได้ จนกว่าประธานาธิบดีทรัมป์จะตัดสินใจเองว่าเขาจะไม่ทำอะไร”
เคียร์ สตาร์เมอร์ นายกรัฐมนตรีอังกฤษก็พยายามลดความตึงเครียดเช่นกัน โดยกล่าวว่า ตนคิดว่าสถานการณ์นี้สามารถแก้ไขได้ และควรแก้ไขผ่านการเจรจาโดยสงล พร้อมเสริมว่าเขาไม่เชื่อว่าปฏิบัติการทางทหารจะเกิดขึ้น
สัญญาณหนึ่งที่สะท้อนว่าความตึงเครียดเพิ่มสูงขึ้นในช่วงไม่กี่วันที่ผ่านมา คือชาวกรีนแลนด์หลายพันคนออกมาเดินขบวนประท้วงในช่วงสุดสัปดาห์ เพื่อต่อต้านความพยายามใดๆ ที่จะเข้ายึดครองเกาะของพวกเขา เยนส์-เฟรเดอริก นีลเซน นายกรัฐมนตรีกรีนแลนด์ โพสต์เฟซบุ๊กเมื่อวันจันทร์ว่า การขู่ด้วยมาตรการภาษีจะไม่เปลี่ยนแปลงจุดยืนของพวกเขา โดยระบุว่า “เราจะไม่ยอมถูกกดดัน”
ขณะที่ นาจา นาธานีลเซน รัฐมนตรีกรีนแลนด์ด้านธุรกิจ แร่ธาตุ พลังงาน ความยุติธรรม และความเสมอภาค กล่าวกับเอพีว่า เธอรู้สึกซาบซึ้งใจกับการตอบสนองอย่างรวดเร็วของประเทศพันธมิตรต่อการข่มขู่ด้านภาษี และมองว่าสิ่งนี้แสดงให้เห็นว่าประเทศต่างๆ ตระหนักว่า นี่ไม่ใช่แค่เรื่องของกรีนแลนด์เท่านั้น
“ฉันคิดว่าหลายประเทศกลัวว่า หากปล่อยให้กรีนแลนด์ไป อะไรจะเกิดขึ้นต่อไป” นาธานีลเซนระบุ
