เปิดขั้นตอนหา ผู้นำสูงสุดอิหร่านคนใหม่ หลังมะกัน-ยิวเด็ดหัว ‘คาเมเนอี’
ความตึงเครียดในตะวันออกกลางได้พุ่งแตะจุดแตกหักอีกครั้ง เมื่อสหรัฐอเมริกาและอิสราเอลทำการโจมตีใส่อิหร่านเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ แต่ในการโจมตีครั้งนี้มีแรงสั่นสะเทือนที่มากกว่าครั้งก่อนหน้า เพราะสามารถสังหารอยาตอลเลาะห์ อาลี คาเมเนอี ผู้นำสูงสุดของอิหร่านได้สำเร็จจากการโจมตีบ้านพักในกรุงเตหะราน พร้อมกับเครือญาติและนายทหารระดับสูง
การเสียชีวิตของคาเมเนอีทำให้อิหร่านเจอกับความปั่นป่วนทางการเมืองครั้งใหญ่ เพราะคาเมเนอีเป็นผู้นำสูงสุดของอิหร่านมานานเกือบ 37 ปี ทำให้เกิดคำถามต่ออนาคตของอิหร่านว่าจะเป็นอย่างไรต่อไป สำนักข่าวเอพีเขียนบทความถึงขั้นตอนการหาผู้นำสูงสุดอิหร่านคนใหม่ หลังการเสียชีวิตของคาเมเนอีที่สั่นสะเทือนไปทั่วตะวันออกกลาง
ตั้งสภาผู้นำชั่วคราวเพื่อบริหารประเทศ
รัฐธรรมนูญของอิหร่านระบุว่า ในกรณีที่ผู้นำสูงสุดเสียชีวิตจะต้องมีการก่อตั้งสภาเพื่อทำหน้าที่ผู้นำสูงสุดและบริหารประเทศเป็นการชั่วคราว โดยอิหร่านเริ่มขั้นตอนดังกล่าวแล้วเมื่อเช้าวันที่ 1 มีนาคม โดยสภาดังกล่าวประกอบไปด้วยประธานาธิบดี หัวหน้าฝ่ายตุลาการ สมาชิกสภาผู้พิทักษ์แห่งอิหร่าน ทำให้ประธานาธิบดีมาซูด เปเซซเคียน สายปฏิรูปและโฆลามฮอสเซน โมห์เซนี เอเจอี ผู้นำฝ่ายตุลาการสายแข็ง จะเข้ามาบริหารงานทั้งหมดของผู้นำสูงสุดอิหร่านชั่วคราว
คณะผู้นำศาสนาเลือกผู้นำสูงสุดคนใหม่
สมัชชาผู้เชี่ยวชาญ (Assembly of Experts) จะเป็นฝ่ายเลือกผู้นำสูงสุดของอิหร่านคนใหม่โดยเร็วที่สุดภายใต้กฎหมายของอิหร่าน โดยสมัชชาผู้เชี่ยวชาญมีสมาชิก 88 คน ประกอบไปด้วยผู้นำศาสนาอิสลามนิกายชีอะห์ ซึ่งมีอำนาจทางการเมืองอย่างมากในอิหร่าน
อย่างไรก็ตาม ขั้นตอนการเลือกผู้นำสูงสุดคนใหม่ของสมัชชาผู้เชี่ยวชาญถือเป็นขั้นตอนที่มีการทำอย่างลับๆ ทำให้สาธารณชนคาดการณ์ยากมากว่าใครเป็นตัวเต็งที่จะขึ้นรับตำแหน่งผู้นำสูงสุดคนใหม่ แต่คาดว่าอิหร่านมีตัวเลือกในมือไม่มากนัก หลังอิบราฮิม ไรซี อดีตประธานาธิบดีอิหร่าน เสียชีวิตจากอุบัติเหตุเฮลิคอปเตอร์ตกในปี 2024 ทำให้ตอนนี้ โมจตาบา คาเมเนอี บุตรชายผู้นำศาสนาวัย 56 ปีของคาเมเนอีอยู่ในโผของผู้ที่จะขึ้นเป็นผู้นำสูงสุดของอิหร่านคนใหม่ แต่โมจตาบาไม่เคยดำรงตำแหน่งในราชการมาก่อน
ทั้งนี้ การแต่งตั้งผู้นำสูงสุดคนใหม่ด้วยการส่งต่อตำแหน่งในสายเลือดอาจทำให้เกิดกระแสความไม่พอใจในอิหร่านได้ โดยเฉพาะผู้ที่ยึดมั่นในกฎของผู้นำศาสนาของอิหร่าน เพราะหลายคนอาจมองว่าการแต่งตั้งบุตรชายของอดีตผู้นำสูงสุดให้รับตำแหน่งต่อจากบิดาเป็นการขัดต่อหลักอิสลามและเป็นการตั้งตระกูลผู้ปกครองขึ้นมาอีกครั้ง หลังการปฏิวัติอิหร่านที่โค่นล้มระบอบกษัตริย์อิหร่านในปี 1979
การแต่งตั้งผู้นำสูงสุดที่เกิดขึ้นไม่บ่อยครั้ง
แม้ว่าอิหร่านจะใช้ระบบผู้นำสูงสุดมาตั้งแต่การปฏิวัติอิหร่านในปี 1979 แต่เคยมีการแต่งตั้งผู้นำสูงสุดคนใหม่เพียงครั้งเดียว โดยอยาตอลเลาะห์ รูฮอลเลาะห์ โคไมนี เสียชีวิตในปี 1989 และอยาตอลเลาะห์ อาลี คาเมเนอี ขึ้นรับตำแหน่งผู้นำสูงสุดนับตั้งแต่นั้น จึงเป็นที่น่าจับตาอย่างยิ่งว่าการเลือกผู้นำสูงสุดของอิหร่านในครั้งนี้จะเป็นอย่างไร เพราะถือเป็นตำแหน่งที่มีอำนาจในมือมากที่สุด เพราะจะต้องนั่งตำแหน่งผู้บัญชาการทหารสูงสุดของกองทัพและกองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิสลาม
