UNHCR ชี้ผู้พลัดถิ่นทั่วโลกลดลง แต่ห่วงคุณภาพชีวิตหลังกลับประเทศ
เมื่อวันที่ 11 มิถุนายนที่ผ่านมา รายงานจาก สำนักงานข้าหลวงใหญ่แห่งสหประชาชาติ (UNHCR) เปิดเผยว่า ในปี 2025 จำนวนผู้พลัดถิ่นทั่วโลกที่ได้รับผลกระทบจากวิกฤตความขัดแย้งและความรุนแรงลดลงเป็นครั้งแรกในรอบทศวรรษ แม้จำนวนผู้ลี้ภัยที่มีแนวโน้มเผชิญกับการพลัดถิ่นระยะยาวยังคงอยู่ในระดับสูง
รายงาน UNHCR ระบุว่า ในปี 2025 มีจำนวนผู้ลี้ภัยราว 5.4 ล้านคน ส่งผลให้จำนวนผู้ลี้ภัยทั่วโลกอยู่ที่ 41.6 ล้านคน ซึ่งในจำนวนนี้เป็นผู้ลี้ภัยชาวปาเลสไตน์ราว 6 ล้านคน
ภายในปีเดียวกัน ผู้ลี้ภัยและผู้พลัดถิ่นภายในประเทศราว 14.7 ล้านคนได้เดินทางกลับประเทศของตน ซึ่งเป็นจำนวนที่สูงสุดอันดับสองนับตั้งแต่ปี 1965 เป็นต้นมา โดยประเทศที่ผู้ลี้ภัยเดินทางกลับไปมากที่สุด ได้แก่ สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก ซูดาน ซีเรีย อัฟกานิสถาน ยูเครน และเมียนมา
รายงานพบว่า จำนวนผู้ลี้ภัยชาวอัฟกานิสถานทั่วโลกลดลงจาก 5.8 ล้านคนในปี 2024 เหลือเพียง 3.7 ล้านคนในปี 2025 โดยปรากฎการณ์ดังกล่าวเป็นผลมาจากนโยบายที่เข้มงวดมากขึ้นในประเทศเพื่อนบ้าน เช่น อิหร่านและปากีสถาน ทำให้ชาวอัฟกานิสถานหลายคนไม่มีทางเลือกอื่นนอกจากกลับประเทศของตน
ขณะที่ซีเรีย ซึ่งเป็นหนึ่งในประเทศที่เผชิญกับวิกฤตการพลัดถิ่นครั้งใหญ่ที่สุดของโลกมานานกว่าทศวรรษ มีผู้ลี้ภัยเดินทางกลับประเทศราว 1.3 ล้านคน ในปี 2025 นับตั้งแต่การล่มสลายของรัฐบาลบาชาร์ อัล-อัสซาดเมื่อเดือนธันวาคม 2024 ส่งผลให้จำนวนผู้ลี้ภัยชาวซีเรียทั่วโลกลดลงจาก 6 ล้านคนเหลือเพียง 4.9 ล้านคนในปี 2025
อย่างไรก็ตาม UNHCR ระบุว่า ยังมีความกังวลเกี่ยวกับความปลอดภัยและความเป็นอยู่ของผู้ลี้ภัยเมื่อกลับประเทศ เนื่องจากการเข้าถึงบริการขั้นพื้นฐานยังคงจำกัด บางพื้นที่ในประเทศเหล่านั้นยังเกิดความรุนแรง ตลอดจนเกิดความเสียหายต่อโครงสร้างพื้นฐาน และสภาพเศรษฐกิจที่อ่อนแอ
บาร์ฮัม ซาลิห์ ข้าหลวงใหญ่แห่ง UNHCR กล่าวว่า “การลี้ภัยและการคุ้มครองเป็นการช่วยชีวิต เราจะไม่ยอมรับอนาคตที่ผู้ลี้ภัยหลายล้านคนจะยังคงอยู่ในสถานะลี้ภัยเป็นเวลาหลายปีหรือหลายทศวรรษ โดยไม่มีแม้แต่โอกาสที่แท้จริงในการสร้างชีวิตใหม่” ดังนั้น เพื่อรับมือกับสภาวะดังกล่าว UNHCR จึงมุ่งลดจำนวนผู้ลี้ภัยและผู้พลัดถิ่นที่ต้องการความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมลงครึ่งหนึ่งภายในปี 2035 ผ่านการสนับสนุนการสร้างงานและโอกาสทางการศึกษา โดยเฉพาะในประเทศที่มีรายได้ต่ำและปานกลางซึ่งเป็นประเทศที่ผู้ลี้ภัยส่วนใหญ่อาศัยอยู่ โดยมีเป้าหมายเพื่อช่วยให้พวกเขาดูแลตนเองทางการเงินได้ รวมถึงลดการพึ่งพาความช่วยเหลือจากต่างประเทศ
