ญี่ปุ่น ตั้งสนง.ข่าวกรองแห่งชาติ เสริมแกร่งปท. ต้านจารกรรม-รับมือภัยคุกคาม

เมื่อวันที่ 31 กรกฎาคม ญี่ปุ่นได้เปิดตัวสำนักงานข่าวกรองแห่งชาติ ส่วนหนึ่งในความพยายามของรัฐบาลนางซานาเอะ ทาคาอิจิ นายกรัฐมนตรี ในการเสริมสร้างขีดความสามารถด้านข่าวกรองของประเทศให้มีประสิทธิภาพและผลักดันกฎหมายต่อต้านการจารกรรม ท่ามกลางภัยคุกคามจากภายนอกที่มีความท้าทายมากยิ่งขึ้น

การตั้งหน่วยงานดังกล่าวมีขึ้นสืบเนื่องจากการตรากฎหมายเมื่อเดือนพฤษภาคม เพื่อก่อตั้งสำนักงานข่าวกรองแห่งชาติและสภาความมั่นคงแห่งชาติ ซึ่งทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางบัญชาการด้านการข่าวโดยมีนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีอีก 9 คน เป็นแกนนำ โดยแหล่งข่าวในรัฐบาลระบุว่า สภาความมั่นคงแห่งชาติมีกำหนดจะประชุมนัดแรกในภายหลังของวันเดียวกันนี้ เพื่อหารือเกี่ยวกับยุทธศาสตร์ข่าวกรองแห่งชาติฉบับแรกของประเทศ

การเปิดตัวหน่วยงานด้านความมั่นคงทั้งสองนี้จะเป็นการเปิดทางไปสู่การออกกฎหมายต่อต้านการจารกรรม ซึ่งรัฐบาลของนางทาคาอิจิ ผู้มีจุดยืนแข็งกร้าวด้านความมั่นคงของชาติ มองว่าเป็นสิ่งจำเป็นในการรับมือภัยคุกคามจากต่างประเทศที่มีความซับซ้อนมากยิ่งขึ้น

สำนักงานข่าวกรองแห่งชาติ ที่ทำหน้าที่เป็นฝ่ายเลขานุการของสภาและจะทำหน้าที่ประสานงานข้อมูลข่าวกรองที่รวบรวมโดยสำนักงานตำรวจแห่งชาติ กระทรวงการต่างประเทศ กระทรวงกลาโหม และหน่วยงานอื่นๆ โดยมีอำนาจสั่งการให้หน่วยงานเหล่านี้แบ่งปันข้อมูลกัน

หน่วยงานนี้ได้รับการยกระดับมาจากสำนักงานข่าวกรองและการวิจัยของคณะรัฐมนตรี โดยมีบุคลากรปฏิบัติงานอยู่ประมาณ 730 คน ซึ่งเป็นจำนวนเท่าเดิมกับหน่วยงานเดิม

นายคาซึยะ ฮาระ ซึ่งดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการฝ่ายข่าวกรองของคณะรัฐมนตรีมาตั้งแต่เดือนมิถุนายน 2023 ได้เข้ารับตำแหน่งผู้อำนวยการสำนักข่าวกรองแห่งชาตินี้ในวันศุกร์ ก่อนหน้านี้เขาเคยดำรงตำแหน่งระดับสูงในสำนักงานตำรวจแห่งชาติ รวมถึงหัวหน้าสำนักงานความมั่นคง และเคยเป็นเลขานุการของนายชินโซ อาเบะ อดีตนายกรัฐมนตรีด้วย

คาดว่ารัฐบาลจะตั้งคณะผู้เชี่ยวชาญขึ้นภายในช่วงฤดูใบไม้ร่วงนี้ เพื่อหารือเกี่ยวกับร่างกฎหมายต่อต้านการจารกรรม ก่อนที่จะนำเสนอต่อสภานิติบัญญัติในการประชุมสมัยสามัญในปีหน้า

ร่างกฎหมายที่คาดว่าจะมีการหารือกันนั้น รวมถึงกฎหมายเพื่อจัดตั้งระบบลงทะเบียนตัวแทนของรัฐบาลต่างชาติที่เข้ามาดำเนินกิจกรรมล็อบบี้ (lobbying) ตลอดจนมาตรการต่างๆ เพื่อจัดตั้งหน่วยงานข่าวกรองต่างประเทศของญี่ปุ่นเอง

ก่อนหน้านี้เมื่อวันอังคาร(28 ก.ค.) พรรคเสรีประชาธิปไตย (LDP) พรรครัฐบาลของนางทาคาอิจิยังได้รวบรวมข้อเสนอเกี่ยวกับกฎหมายด้านข่าวกรอง ซึ่งรวมถึงบทลงโทษสำหรับผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับปฏิบัติการสร้างอิทธิพลจากต่างชาติ และกฎหมายเพื่อขยายขอบเขตการดักฟังข้อมูลการสื่อสารเพื่อวัตถุประสงค์ด้านความมั่นคงของชาติ

อย่างไรก็ดี การยกระดับกิจกรรมด้านข่าวกรองครั้งนี้ของรัฐบาลได้ก่อให้เกิดความกังวลในหมู่ส.ส.ฝ่ายค้านบางส่วนที่เกรงว่าหน่วยงานใหม่ทั้งสองนี้จะสามารถรักษาความเป็นกลางทางการเมืองได้หรือไม่ และร่างกฎหมายที่วางแผนไว้นั้นอาจละเมิดความเป็นส่วนตัวของประชาชนหรือไม่