เชื่อใคร? ทรัมป์บอก โอกาสสุดท้าย ถกอิหร่านเดินหน้า เตหะรานยัน ไร้แผนคุย

ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐ กล่าวว่าเมื่อวันที่ 3 สิงหาคมว่า การเจรจากับอิหร่านกำลังดำเนินอยู่ โดยเตือนว่านี่เป็น “โอกาสสุดท้าย” สำหรับอิหร่านที่จะลงนามในข้อตกลงที่ดีเพื่อยุติสงครามที่ยืดเยื้อมานาน 5 เดือน แต่ทางการอิหร่านปฏิเสธว่าไม่มีการเจรจาใดๆ เกิดขึ้น และไม่มีแผนการที่จะเจรจาแต่อย่างใด

คำแถลงที่ขัดแย้งกันของทั้งสองฝ่ายบ่งชี้ว่า มีโอกาสน้อยมากที่จะยุติสงครามผ่านการเจรจาทางการทูตในเร็วๆ นี้

ทรัมป์กล่าวกับผู้สื่อข่าวที่ห้องทำงานรูปไข่ในทำเนียบขาว เมื่อถูกถามถึงความคืบหน้าของการเจรจา โดยระบุว่า การเจรจากำลังเกิดขึ้นในขณะนี้ตามคำร้องขอของอิหร่าน รวมถึงซาอุดีอาระเบีย สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ และกาตาร์ และ “นี่คือโอกาสสุดท้ายที่พวกเขา (อิหร่าน) จะลงนามในเอกสารที่ดี”

คำกล่าวของทรัมป์มีขึ้นหลังจากที่เขาตัดสินใจยกเลิกส่งที่เขาเรียกว่าเป็นการโจมตีครั้งใหญ่ที่ได้อนุมัติไปแล้วต่ออิหร่าน โดยให้เหตุผลว่าจะมีการเจรจาเกิดขึ้น ซึ่งเป็นรูปแบบเดิมที่เกิดขึ้นซ้ำหลายครั้งคือการที่ทรัมป์ประกาศว่าจะโจมตีทางทหารครั้งใหญ่ ก่อนจะยกเลิกในภายหลัง

ต่อมาในวันเดียวกัน ทรัมป์โพสต์ข้อความผ่าน Truth Social เรียกผู้นำอิหร่านว่า “หน้าไหว้หลักหลอกอย่างไม่น่าเชื่อ” พร้อมอ้างว่า อิหร่านเป็นฝ่ายร้องขอให้มีการพบปะ และยังมีกำหนดจัดการเจรจาเพิ่มเติมในอนาคตอันใกล้

ทรัม์ยังย้ำคำกล่าวอ้างของตนว่า กองทัพเรือสหรัฐควบคุมช่องแคบฮอร์มุซได้อย่างเบ็ดเสร็จ ซึ่งก่อนเกิดสงคราม ช่องแคบแห่งนี้เป็นเส้นทางขนส่งน้ำมันดิบและก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) ราวหนึ่งในห้าของปริมาณการค้าทั่วโลก

“กำแพงเหล็กของสหรัฐอเมริกา! ไม่มีอะไรจะเข้าไปถึงอิหร่านได้ เว้นแต่เราจะต้องการให้ผ่าน และจะไม่มีสิ่งใดผ่านไปได้ เว้นแต่จะมีการบรรลุข้อตกลง หรืออิหร่านยอมจำนนโดยสิ้นเชิง” ทรัมป์โพสต์

ก่อนหน้านี้ในวันเดียวกัน เอสมาอิล บากาอี โฆษกกระทรวงการต่างประเทศอิหร่าน กล่าวว่า ไม่มีการเจรจากับสหรัฐกำลังดำเนินอยู่ และไม่มีการกำหนดการประชุมใดๆ ไว้ อิหร่านไม่มีแผนต้อนรับคณะผู้แทนจากต่างประเทศ หรือส่งคณะเจรจาเดินทางไปต่างประเทศในช่วงไม่กี่วันข้างหน้า

บากาอีกล่าวว่า ผู้แทนเจรจาของอิหร่านทุกคนยังคงอยู่ภายในประเทศ ยกเว้นนายอับบาส อารักชี รัฐมนตรีต่างประเทศ ซึ่งอยู่ระหว่างการเดินทางแสวงบุญทางศาสนาในอิรัก และว่า การหารือเพียงกรอบเดียวที่กำลังดำเนินอยู่คือการเจรจากับโอมานเกี่ยวกับการบริหารจัดการช่องแคบฮอร์มุซ

แหล่งข่าวระดับสูงของอิหร่านยังเผยกับรอยเตอร์ว่า ไม่มีแผนจัดการเจรจาใดๆ และอารักชีจะไม่สามารถเข้าร่วมการเจรจาได้อย่างน้อยจนถึงช่วงปลายสัปดาห์นี้

เจ้าหน้าที่จากประเทศรัฐอ่าวอาหรับและนักวิเคราะห์ระบุว่า อิหร่านกำลังเดิมพันว่าตนเองจะสามารถยืนหยัดได้นานกว่าสหรัฐ โดยเปลี่ยนเส้นทางการค้า เส้นทางเดินเรือ และโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานของตะวันออกกลางให้กลายเป็นจุดกดดัน ที่จะเพิ่มต้นทุนของการเผชิญหน้าอย่างต่อเนื่อง เพื่อโน้มน้าวให้สหรัฐและพันธมิตรเห็นว่า การพยายามควบคุมวิกฤตมีต้นทุนสูงกว่าการยอมทำตามข้อเรียกร้องของอิหร่านเกี่ยวกับช่องแคบฮอร์มุซ

ไมเคิล ไนท์ส จากสถาบันวอชิงตันกล่าวว่า ข้อได้เปรียบสำคัญของอิหร่านคือ พวกเขาสามารถสร้างความเสียหายให้แก่ประเทศต่างๆ ในภูมิภาคและเศรษฐกิจโลกได้

เหตุการณ์ในวันจันทร์ดูเหมือนจะสอดคล้องกับรูปแบบที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องนับตั้งแต่ทรัมป์เปิดปฏิบัติการ “Operation Epic Fury” ร่วมกับอิสราเอลเมื่อกว่า 5 เดือนก่อน กล่าวคือ หลายครั้งที่ทรัมป์ขู่ว่าจะใช้กำลังทางทหาร ก่อนจะอ้างว่ามีการติดต่อทางการทูตเกิดขึ้นเป็นเหตุผลในการถอยกลับ

อย่างไรก็ตาม อิหร่านประกาศปฏิเสธการเจรจากับวอชิงตันมาโดยตลอด นับตั้งแต่บันทึกความเข้าใจที่จัดทำขึ้นในเดือนมิถุนายนเพื่อยุติความขัดแย้ง ล่มลงเมื่อต้นเดือนกรกฎาคม และจนถึงขณะนี้ ทรัมป์ยังไม่สามารถบรรลุเป้าหมายที่ประกาศไว้เมื่อเริ่มต้นสงครามได้