อิหร่านเปิดข้อเรียกร้อง สหรัฐต้องปฏิบัติ ก่อนเปิดช่องแคบฮอร์มุซ

นายโมฮัมหมัด บาเกอร์ โซลกาเดอร์ เลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติสูงสุดของอิหร่าน ออกแถลงการณ์ผ่านสื่อทางการเมื่อวันที่ 8 สิงหาคม ระบุถึงข้อเรียกร้องหลายประการที่สหรัฐอเมริกาซึ่งเป็นคู่พิพาทต้องปฏิบัติตาม ก่อนที่ช่องแคบฮอร์มุซจะเปิดกลับมาเปิดให้สัญจรทางทะเลได้อีกครั้ง

ในแถลงการณ์ของนายโซลกาเดอร์ได้ระบุข้อกำหนดของอิหร่านไว้หลายประการให้สหรัฐต้องปฏิบัติ รวมถึงยกเลิกการปิดล้อมทางทะเลและมาตรการคว่ำบาตรต่ออิหร่าน ให้สหรัฐถอนกำลังทหารออกจากบริเวณโดยรอบอิหร่าน จ่ายค่าชดเชยสงครามและปลดล็อกทรัพย์สินของอิหร่านที่ถูกอายัดไว้ ตลอดจนยุติการโจมตีพันธมิตรของอิหร่านในภูมิภาคและยุติการคุกคามต่อประเทศอิหร่าน

การยื่นเงื่อนไขข้างต้นของอิหร่านทำให้ชะตากรรมของช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางขนส่งพลังงานและการค้าที่สำคัญของโลกแห่งนี้ยังคงตกอยู่ในความไม่แน่นอน โดยรายงานข่าวระบุว่า ข้อเรียกร้องนี้ รัฐบาลของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐ ไม่น่าจะยอมรับ โดยข้อตกลงหยุดยิงก่อนหน้านี้ระหว่างอิหร่านกับสหรัฐที่ตกลงกันไว้เมื่อเดือนมิถุนายนที่ผ่านมาระบุว่า การคว่ำบาตรจะถูกยกเลิกอย่างเต็มรูปแบบก็ต่อเมื่อมีการบรรลุข้อตกลงขั้นสุดท้ายเกี่ยวกับโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่านแล้วเท่านั้น ขณะที่เจ้าหน้าที่สหรัฐกล่าวว่าอิหร่านจะสามารถเข้าถึงเงินทุนที่ถูกอายัดไว้ได้ก็ต่อเมื่ออิหร่านให้คำมั่นว่าจะยุติโครงการเสริมสมรรถนะนิวเคลียร์ก่อน

แถลงการณ์ของโซลกาเดอร์มีขึ้นในขณะที่อิหร่านและโอมานกำลังเจรจากันเกี่ยวกับข้อตกลงว่าด้วยการบริหารจัดการช่องแคบฮอร์มุซในอนาคต หลังจากอิหร่านได้ทำการปิดช่องแคบดังกล่าวเพื่อตอบโต้การเปิดฉากโจมตีอิหร่านของสหรัฐและอิสราเอลเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมา ซึ่งการยื่นข้อเรียกร้องครั้งล่าสุดของอิหร่านยังเป็นการลดทอนความคาดหวังที่ว่าข้อตกลงระหว่างอิหร่านกับโอมานจะช่วยให้การขนส่งสินค้าผ่านช่องแคบฮอร์มุซกลับมาดำเนินการได้อีกครั้งและช่วยบรรเทาปัญหาราคาพลังงานในตลาดโลก ซึ่งสถานการณ์นี้อาจสร้างแรงกดดันให้ผู้นำสหรัฐต้องพิจารณาเงื่อนไขของอิหร่าน หากเขาต้องการลดภาระค่าใช้จ่ายด้านพลังงานให้กับประชาชนชาวอเมริกันที่ถือเป็นประเด็นเสี่ยงสำหรับพรรครีพับลิกันก่อนการเลือกตั้งกลางเทอมสหรัฐที่จะมีขึ้นในเดือนพฤศจิกายน

ก่อนหน้านี้ในวันเดียวกัน เจ้าหน้าที่ระดับสูงของอิหร่านได้ส่งสัญญาณว่า การเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้งนั้นยังไม่น่าจะเกิดขึ้นในเร็วๆ นี้ โดยนายฮอสเซน โมเฮบบี โฆษกของกองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิหร่าน (IRGC) กล่าวว่า การเปิดช่องแคบดังกล่าวไม่ได้ขึ้นอยู่กับการเจรจาระหว่างอิหร่านกับโอมาน แต่ขึ้นอยู่กับการที่สหรัฐยอมรับเงื่อนไขของอิหร่านอย่างครบถ้วน โฆษก IRGC ไม่ได้ระบุรายละเอียดของเงื่อนไขดังกล่าว นอกจากกล่าวว่าสหรัฐจะต้องไม่เข้ามาแทรกแซงการเจรจาที่อิหร่านกำลังดำเนินการอยู่กับโอมานหรือประเทศอื่นๆ

ขณะที่สำนักข่าวทาสนิมอ้างนายอับบาส อารักชี รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่าน กล่าวในวันเดียวกันว่า อิหร่านและโอมานมีความคืบหน้าอย่างมากในการบรรลุข้อตกลง โดยอิหร่านและโอมานกำลังหารือเกี่ยวกับเส้นทางชั่วคราวผ่านช่องแคบดังกล่าว และกองทัพของทั้งสองประเทศกำลังเจรจาในรายละเอียด

อย่างไรก็ตาม นายอารักชีกล่าวว่าการเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้งนั้นขึ้นอยู่กับเงื่อนไขอื่นๆ รวมถึงการที่สหรัฐต้องชดเชยกรณีละเมิด “บันทึกความเข้าใจอิสลามาบัด” ซึ่งเป็นข้อตกลงหยุดยิงที่อิหร่านและสหรัฐได้ลงนามร่วมกันเมื่อเดือนมิถุนายน ทั้งนี้เจ้าหน้าที่ที่ล่วงรู้ข้อมูลเกี่ยวกับข้อตกลงนี้ระบุว่าข้อตกลงดังกล่าวอาจเป็นการรับรองอย่างเป็นทางการต่อข้ออ้างบางประการของอิหร่านในการควบคุมการเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซ