น้ำท่วมหิมาลัยดับ 359 สูญหายเฉียดพัน เนปาล-จีน เตือนอาจมาอีกระลอก ทิเบตเจอดินไหวซ้ำ

เจ้าหน้าที่กู้ภัยระดมค้นหาตามหุบเขาและพื้นที่ลาดเชิงเขาในเทือกเขาหิมาลัย หลังเกิดน้ำท่วมฉับพลันที่คร่าชีวิตผู้คนไปแล้วอย่างน้อย 359 ราย และมีผู้สูญหายเกือบ 1,000 คน ขณะที่เนปาลและจีนต่างเตือนถึงความเสี่ยงที่จะเกิดน้ำท่วมฉับพลันครั้งใหม่ จากน้ำที่ขังอยู่ในทะเลสาบ 2 แห่ง

ทั้งสองประเทศระบุว่า ต้นเหตุของภัยธรรมชาติครั้งร้ายแรงนี้มีสาเหตุมาธารน้ำแข็งถล่มเมื่อเช้าวันพุธที่ 26 สิงหาคม ทำให้เกิดมวลน้ำขนาดใหญ่พัดพาหิน น้ำแข็ง โคลน และเศษซากจำนวนมหาศาลไหลทะลักลงมาตามระบบแม่น้ำในเทือกเขาหิมาลัย กวาดทำลายล้างหมู่บ้านและโครงสร้างพื้นฐานที่สำคัญตลอดเส้นทางที่มีนักเดินป่าและผู้แสวงบุญใช้สัญจรไปมาเป็นจำนวนมาก ซึ่งเป็นเส้นทางเชื่อมระหว่างกรุงกาฐมาณฑุของเนปาลกับนครลาซาในเขตทิเบต โดยในจำนวนผู้สูญหายนั้น มีชาวต่างชาติอย่างน้อย 540 คน

ทางการเนปาลใช้เฮลิคอปเตอร์ค้นหาผู้รอดชีวิตและลำเลียงสิ่งของบรรเทาทุกข์ไปยังประชาชนหลายพันคนที่ติดอยู่ในเมืองและหุบเขาซึ่งถูกตัดขาดจากโลกภายนอก ขณะที่เจ้าหน้าที่หน่วยฉุกเฉินพบร่างผู้เสียชีวิตหลายสิบรายที่ถูกกระแสน้ำพัดพาลงไปสู่พื้นที่ราบ

ปริมาณน้ำและเศษซากจำนวนมหาศาลที่ถูกกวาดและพัดพามารวมกันในขณะนี้ ยังเพิ่มความเสี่ยงที่จะก่อให้เกิดภัยพิบัติเพิ่มเติมมา

หน่วยงานจัดการภัยพิบัติของเนปาลเตือนว่า ทะเลสาบแห่งหนึ่งซึ่งเกิดขึ้นจากเศษซากที่ปิดกั้นลำน้ำโภเตโกชีบริเวณที่เกิดน้ำท่วม ระดับน้ำกำลังเพิ่มสูงขึ้นและมีความเสี่ยงที่แนวกั้นน้ำจะแตก ขณะที่ฝั่งจีนระบุว่า คาดว่าจะมีน้ำราว 3 ล้านลูกบาศก์เมตร หรือเทียบเท่ากับสระว่ายน้ำขนาดมาตรฐานโอลิมปิกประมาณ 1,200 สระ ไหลเข้าสู่ทะเลสาบอีกแห่งหนึ่งซึ่งถูกกั้นอยู่แล้วภายในช่วง 3 วันข้างหน้า

สื่อของรัฐบาลจีนรายงานโดยอ้างกระทรวงทรัพยากรน้ำว่า มีความเสี่ยงสูงที่แนวกั้นของทะเลสาบแห่งนี้จะพังหรือแตกออก โดยคาดว่าปริมาณน้ำที่ไหลผ่านจะสูงสุดราววันที่ 1 กันยายน

จู จินเฟิง นักวิจัยจากแผนกอุทกวิทยาของกระทรวงทรัพยากรน้ำ กล่าวกับสถานีโทรทัศน์ CCTV ของรัฐบาลจีนว่า ปริมาณน้ำยังคงเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง และความเสี่ยงก็เพิ่มขึ้นเช่นกัน

เมื่อคืนวันที่ 27 สิงหาคม ศูนย์วิจัยธรณีวิทยาแห่งเยอรมนี (GFZ) ระบุว่า เกิดแผ่นดินไหวขนาด 5.0 แมกนิจูดในเขตทิเบต จุดศูนย์กลางแผ่นดินไหวอยู่ที่ระดับความลึก 10 กิโลเมตร ทางตอนเหนือของทิเบต และอยู่ห่างจากพื้นที่ของเนปาลและจีนที่เพิ่งเผชิญกับน้ำท่วมฉับพลันครั้งร้ายแรงเมื่อวันพุธ

สำนักข่าวซินหัวของจีนรายงานว่า ศูนย์เครือข่ายแผ่นดินไหวของจีนยังรายงานว่าเกิดแผ่นดินไหวขนาด 4.7 ริกเตอร์ในเมืองนาคฉู่ ทิเบต เมื่อวันพุธ ทำให้จีนประกาศใช้มาตรการรับมืออุทกภัยระดับ 4 ในทิเบต ท่ามกลางความเสี่ยงที่เขื่อนกั้นน้ำจะแตก

ด้านกระทรวงทรัพยากรน้ำของจีนได้สั่งให้หน่วยงานท้องถิ่นเฝ้าระวังเขื่อนกั้นน้ำและปริมาณน้ำฝน และส่งทีมผู้เชี่ยวชาญไปยังอำเภอจีหรงแล้วเช่นกัน

ตามรายงานจากสื่อจีน จนถึงเย็นวันที่ 27 สิงหาคม เจ้าหน้าที่กู้ภัยจีนยังไม่สามารถเดินทางไปถึงจุดผ่านแดนจีหลง ซึ่งเป็นพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบหนักที่สุดทางฝั่งจีนได้ ขณะที่เจ้าหน้าที่กำลังเร่งเคลียร์เศษซากต่างๆ ออกจากถนนสายหลักที่ใช้เข้าถึงพื้นที่ดังกล่าว

ทั้งนี้ ด่านชายแดนจีหลงมีบทบาทสำคัญในเครือข่ายโครงการหนึ่งแถบหนึ่งเส้นทาง (Belt and Road) ของจีนที่เชื่อมประเทศกับภูมิภาคเอเชียใต้ โดยในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา มีการสร้างเขตโลจิสติกส์และลานจอดรถในบริเวณดังกล่าว

สถานีโทรทัศน์ CCTV รายงานเมื่อวันพฤหัสบดีว่า จำนวนผู้สูญหายในอำเภอจีหลงของทิเบตอยู่ที่ 558 คน ในจำนวนนี้เป็นชาวต่างชาติ 260 คน ขณะที่จีนระบุว่ายอดผู้เสียชีวิตยังคงอยู่ที่ 3 ราย

สำนักข่าวซินหัวขรายงานว่า นายกรัฐมนตรีหลี่ เฉียง ผู้นำอันดับ 2 ของจีน เดินทางถึงพื้นที่ประสบภัยในจีหลงเมื่อบ่ายวันพฤหัสบดี การเดินทางเยือนดังกล่าวสะท้อนว่า รัฐบาลปักกิ่งกำลังให้ความสำคัญกับภัยพิบัติครั้งนี้ในระดับสูงสุด

ในฝั่งเนปาล สภากาชาดระบุว่า หมู่บ้านทั้งหมู่บ้านถูกทำลาย ขณะที่ถนนและสะพานหลายแห่งไม่สามารถสัญจรผ่านได้ ส่งผลให้ชุมชนจำนวนมากถูกตัดขาด แต่ขนาดความเสียหายที่แท้จริงของภัยพิบัติครั้งนี้ยังไม่สามารถประเมินได้อย่างชัดเจน

สุธาน กูรุง รัฐมนตรีมหาดไทยเนปาล กล่าวว่า ภารกิจหลักในขณะนี้ยังคงมุ่งเน้นไปที่การค้นหาผู้รอดชีวิต โดยทีมกู้ภัยพบชาวอินเดีย 100 คนที่เคยสูญหาย ซึ่งส่วนใหญ่เป็นผู้แสวงบุญ รวมทั้งแรงงานชาวจีน 25 คน ในพื้นที่รอบเมืองตรีศูลี ซึ่งได้รับผลกระทบหนักที่สุด

ชาวต่างชาติที่สูญหายในเนปาลมาจากกว่า 20 ประเทศ รวมถึงชาวอินเดีย 288 คน ชาวอเมริกัน 63 คน ชาวมาเลเซีย 51 คน ชาวออสเตรเลีย 34 คน ชาวอังกฤษ 33 คน และชาวแคนาดา 25 คน

คเณศ อารยาล ผู้บริหารเขตจิตวัน กล่าวว่า เจ้าหน้าที่พบศพแล้ว 103 ศพจากระบบแม่น้ำในเขตของเขา ซึ่งตั้งอยู่บนพื้นที่ราบ ห่างจากเมืองตรีศูลีซึ่งเป็นพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบหนักที่สุดประมาณ 100 กิโลเมตร เนื่องจากโรงพยาบาลในพื้นที่ไม่สามารถรองรับศพทั้งหมดได้ ทางเขตจึงกำลังจัดตั้งเต็นท์และเตรียมสถานที่เพื่อให้ครอบครัวสามารถมารับศพญาติของตนได้

สำนักงานของนายกรัฐมนตรีเนปาล ระบุผ่านโซเชียลว่า นายบาเลนทรา ชาห์ นายกรัฐมนตรี ได้เดินทางด้วยรถยนต์ไปประเมินสถานการณ์น้ำท่วมในเขตนูวากอต ซึ่งเป็นหนึ่งในพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบรุนแรงที่สุด

ภัยพิบัติครั้งนี้ถือเป็นความท้าทายครั้งใหญ่สำหรับรัฐบาลของนายชาห์ ซึ่งเพิ่งเข้าบริหารประเทศมาได้ 5 เดือน แต่เจ้าหน้าที่ระบุว่า เนปาลมีระบบและบุคลากรที่มีประสบการณ์ในการรับมือกับโศกนาฏกรรมลักษณะนี้ รวมถึงจากเหตุแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ในปี 2558 ที่คร่าชีวิตผู้คนไปเกือบ 9,000 ราย