ระอุ! มะกันห้ามนำเข้า แอลกอฮอล์-มอเตอร์ไซค์-ผลิตภัณฑ์นม จากแคนาดา

สงครามการค้าที่ตึงเครียดอยู่แล้วระหว่างสหรัฐและแคนาดาทวีความรุนแรงขึ้นอีกระลอก หลังสหรัฐสั่งห้ามนำเข้าเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ รถจักรยานยนต์ และผลิตภัณฑ์นมจากแคนาดาอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 8 กันยายน

มาตรการห้ามนำเข้าชุดใหม่ดังกล่าวของสหรัฐ จะมีผลบังคับใช้ในวันที่ 29 กันยายน ถูกเผยแพร่บนเว็บไซต์ของทำเนียบขาว มีขึ้นหลังจากมาตรการภาษีตอบโต้ของแคนาดาต่อสินค้าสหรัฐมูลค่า 20,000 ล้านดอลลาร์ เริ่มมีผลหลังเที่ยงคืนเข้าสู่วันอังคาร

มาร์ก คาร์นีย์ นายกรัฐมนตรีแคนาดา กล่าวในคลิปวิดีโอที่เผยแพร่ทาง YouTube หลังมาตรการภาษีมีผลบังคับใช้ว่า เรามีทุกสิ่งที่จำเป็นในการปรับทิศทางและสร้างความเจริญรุ่งเรือง การปรับทิศทางดังกล่าวย่อมมีต้นทุนที่ต้องจ่าย การลงมือทำสิ่งใดสิ่งหนึ่งย่อมมีราคาที่ต้องแลกเสมอ แต่ต้นทุนเหล่านั้นก็ยังเทียบไม่ได้เลยกับความเสียหายจากการนิ่งเฉยไม่ทำอะไรเลย

ตามประกาศที่เผยแพร่บนเว็บไซต์ทำเนียบขาว มาตรการห้ามนำเข้าของสหรัฐ ดูเหมือนจะครอบคลุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์เกือบทุกประเภท รวมถึงเบียร์ ไวน์ชนิดต่างๆ วิสกี้ เบอร์เบิน รัม วอดก้า เวอร์มุต เตกีลา เมซคัล และบรั่นดี นอกจากนี้ยังมีการห้ามนำเข้าผลิตภัณฑ์นมครอบคลุมถึงเวย์โปรตีน กากน้ำตาลอินเวิร์ต กากน้ำตาลจากอ้อย และเบียร์ไม่มีแอลกอฮอล์

นอกเหนือจากมาตรการห้ามนำเข้าแล้ว ผลิตภัณฑ์ชีสหลายชนิดยังถูกเพิ่มเข้าไปในบัญชีสินค้าที่ต้องเสียภาษี 50% แต่ไม่ได้ถูกสั่งห้ามนำเข้าโดยสิ้นเชิง ขณะที่ผลิตภัณฑ์อื่น ๆ เช่น กระดาษ อะลูมิเนียม ไม้ เฟอร์นิเจอร์ อุปกรณ์ให้แสงสว่าง และสินค้าอื่น ๆ ก็ถูกเพิ่มเข้าไปในบัญชีดังกล่าวด้วย

เจ้าหน้าที่สหรัฐรายหนึ่งระบุว่า คำขู่เดิมของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ที่จะเพิ่มภาษีนำเข้ารถยนต์จากแคนาดาจาก 25% เป็น 50% ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม ยังคงมีผลอยู่ โดยเจมีสัน เกรียร์ ผู้แทนการค้าสหรัฐ ได้หารือกับโดมินิก เลอบลอง รัฐมนตรีแคนาดาผู้รับผิดชอบด้านการค้าทวิภาคีกับสหรัฐ ในช่วงสองสามวันที่ผ่านมา และคาดว่าทั้งสองจะหารือกันอีกครั้งในอีกไม่กี่วันข้างหน้า เพื่อพิจารณาว่าทั้งสองประเทศยังมีแนวทางอื่นในการแก้ไขปัญหาหรือไม่

ด้านเจ้าหน้าที่แคนาดาระบุว่า มาตรการตอบโต้ของแคนาดาที่มีผลบังคับใช้หลังเที่ยงคืนวันอังคาร ซึ่งเป็นเหตุให้สหรัฐประกาศมาตรการตอบโต้กลับ มีเป้าหมายเพื่อสร้างแรงกดดันทางเศรษฐกิจและการเมืองต่อรัฐบาลสหรัฐ

มาตรการภาษีตอบโต้ดังกล่าวครอบคลุมสินค้าสหรัฐมูลค่าประมาณ 20,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยเรียกเก็บภาษีในอัตราระหว่าง 15% ถึง 50% กับสินค้าหลากหลายประเภท ตั้งแต่เหล็กและเฟอร์นิเจอร์ไปจนถึงเสื้อผ้าและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ และคาดว่าจะส่งผลกระทบต่อภาคธุรกิจในรัฐต่าง ๆ ของสหรัฐที่มีการแข่งขันทางเศรษฐกิจสูง เช่น มิชิแกนและโอไฮโอ ก่อนการเลือกตั้งกลางเทอมของสหรัฐในเดือนพฤศจิกายน

กาเบรียล บรูเนต์ โฆษกของเลอบลอง กล่าวว่า เจ้าหน้าที่แคนาดาและสหรัฐยังคงหารือกันอย่างต่อเนื่องในประเด็นต่าง ๆ แม้ว่าจะยังไม่มีการเจรจาการค้าอย่างเป็นทางการในขณะนี้ก็ตาม

แม้มาตรการภาษีใหม่จะครอบคลุมมูลค่าการส่งออกเพียงเล็กน้อยเมื่อเทียบกับมูลค่าการค้ารวมระหว่างสหรัฐกับแคนาดา แต่นักวิเคราะห์บางรายกังวลว่าความขัดแย้งที่ยืดเยื้ออาจบั่นทอนข้อตกลงการค้าระหว่างสหรัฐ เม็กซิโก และแคนาดา (USMCA) ซึ่งเป็นข้อตกลงการค้าเสรีที่เข้ามาแทนที่ข้อตกลงการค้าเสรีอเมริกาเหนือ (NAFTA) โดยข้อตกลงดังกล่าวเป็นรากฐานสำคัญของการค้าทั่วอเมริกาเหนือมานานหลายทศวรรษ

ไมเคิล ฮาร์วีย์ ผู้อำนวยการบริหารของ Canadian Agri-Food Trade Alliance และสมาชิกคณะกรรมการที่ปรึกษาของคาร์นีย์ด้านความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจทวิภาคีกับสหรัฐ กล่าวว่า สิ่งที่เรากังวลคือการยกระดับมาตรการตอบโต้ที่หมุนวนบานปลายขึ้นเรื่อย ๆ แต่ในขณะเดียวกันเราก็เข้าใจดีว่านายกรัฐมนตรีจำเป็นต้องหาจุดที่สามารถใช้สร้างอำนาจต่อรองกับอีกฝ่ายได้

เมื่อวันอังคาร หลายชั่วโมงก่อนที่สหรัฐจะประกาศมาตรการห้ามนำเข้าล่าสุด ทรัมป์ได้สั่งการให้สำนักงานบริการทั่วไปของสหรัฐ (GSA) ซึ่งเป็นหน่วยงานรัฐบาลสหรัฐที่รับผิดชอบจัดหาบริการต่าง ๆ ให้แก่รัฐบาลกลาง ประสานงานกับผู้แทนการค้าสหรัฐ และนำสินค้าที่มีแหล่งกำเนิดจากแคนาดาออกจากบัญชี Multiple Award Schedules ของ GSA ซึ่งเป็นระบบจัดซื้อจัดจ้างของรัฐบาลกลางสหรัฐ เว้นแต่แคนาดาจะกลับมาให้ความเท่าเทียมอย่างเต็มที่และเป็นธรรมแก่เกษตรกรและบริษัทของสหรัฐ

ข้อมูลจากรัฐบาลแคนาดาและสหรัฐระบุว่า ในปีนี้แคนาดาส่งออกสินค้าประมาณ 68% ของการส่งออกทั้งหมดไปยังสหรัฐ โดยในจำนวนดังกล่าวประมาณ 80% เป็นสินค้าที่เคลื่อนย้ายโดยไม่ต้องเสียภาษี เนื่องจากได้รับการยกเว้นภายใต้ข้อตกลง USMCA ทั้งนี้ การคุ้มครองภายใต้ข้อตกลงดังกล่าวช่วยให้เศรษฐกิจภายในประเทศของแคนาดามีความสามารถในการรับมือกับผลกระทบได้ในระดับหนึ่ง

ขณะที่ภาษีที่สหรัฐเรียกเก็บต่อแคนาดาเมื่อเดือนสิงหาคม ซึ่งอาศัยอำนาจตามกฎหมายของสหรัฐที่มีมาตั้งแต่ยุคเศรษฐกิจตกต่ำครั้งใหญ่ ไม่เปิดช่องให้รัฐบาลแคนาดาใช้สิทธิยกเว้นภาษีภายใต้ USMCA ได้

ความกังวลเกี่ยวกับอนาคตของ USMCA ได้เพิ่มความไม่แน่นอนต่อการลงทุนและการขยายตัวทางเศรษฐกิจ ขณะที่แคนาดากำลังทำสงครามการค้ากับเศรษฐกิจที่มีขนาดใหญ่กว่าประเทศถึง 13 เท่า

กระนั้นก็ดี ผลสำรวจความคิดเห็นยังแสดงว่า คาร์นีย์ได้รับการสนับสนุนอย่างกว้างขวางจากชาวแคนาดา แต่บรรดานักวิเคราะห์การเมืองระบุว่า การสนับสนุนดังกล่าวอาจหายไปภายในไม่กี่เดือน เมื่อชาวแคนาดาเริ่มได้รับผลกระทบจากสงครามการค้าอย่างชัดเจนมากขึ้น

ผลสำรวจความคิดเห็นฉบับใหม่ของ Angus Reid ที่เผยแพร่เมื่อวันอังคารพบว่า คะแนนความเห็นชอบต่อการทำงานของคาร์นีย์เพิ่มขึ้น 11 จุด มาอยู่ที่ 62% จากผลสำรวจเมื่อเดือนสิงหาคม

ขณะเดียวกัน ผลสำรวจของ Reuters/Ipsos พบว่า ชาวอเมริกันเพียง 20% เท่านั้นที่เห็นด้วยกับการเรียกเก็บภาษีของทรัมป์ต่อสินค้าจากแคนาดา