กาตาร์ดันข้อตกลงสันติภาพ สหรัฐ-อิหร่าน ทรัมป์โว อย่างไรเตหะรานต้องยอมแพ้

กาตาร์ ซึ่งเป็นประเทศที่ช่วยไกล่เกลี่ยให้เกิดข้อตกลงสันติภาพระหว่างสหรัฐและอิหร่านเผยเมื่อวันที่ 29 กันยายน แสดงความหวังว่าความพยายามทางการทูตในการประสานงานระหว่างอิหร่านกับสหรัฐจะนำไปสู่ความคืบหน้าครั้งสำคัญ แม้ว่าประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐ จะปฏิเสธรายงานข่าวที่ระบุว่า เขาพร้อมที่จะผ่อนปรนมาตรการคว่ำบาตรและปลดล็อกเงินของอิหร่านที่ถูกอายัดไว้ เพื่อแลกกับการที่อิหร่านยอมผ่อนปรนท่าทีเกี่ยวกับโครงการนิวเคลียร์ของประเทศ

มาเจด อัล-อันซารี โฆษกกระทรวงการต่างประเทศกาตาร์ กล่าวว่า เรากำลังทำหน้าที่ส่งผ่านข้อความระหว่างทั้งสองฝ่าย และกำลังพยายามหาจุดร่วม เพื่อนำไปสู่ขอตกลง ที่จะช่วยให้พวกเราทุกฝ่ายรอดพ้นจากผลกระทบของความขัดแย้งนี้

สหรัฐและอิหร่านยังไม่สามารถหาทางออกทางการทูตเพื่อยุติสงคราม ซึ่งขณะนี้เข้าสู่เดือนที่ 8 แล้ว การเจรจาดูเหมือนจะทวีความเข้มข้นขึ้นในระหว่างการประชุมสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติเมื่อสัปดาห์ที่แล้วที่นครนิวยอร์ก แต่จนถึงขณะนี้ยังไม่สามารถบรรลุข้อตกลงใด ๆ ที่จะนำไปสู่การเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง

กาตาร์กลับมามีบทบาทสำคัญในฐานะผู้ที่พยายามทำหน้าที่ไกล่เกลี่ยเพื่อให้เกิดสันติภาพอีกครั้ง หลังจากก่อนหน้านี้มีบทบาทสนับสนุนในการจัดทำบันทึกความเข้าใจ (เอ็มโอยู) เมื่อเดือนมิถุนายน ซึ่งนำไปสู่การหยุดยิงชั่วคราว โดยเมื่อวันจันทร์ที่ 28 กันยายน เจ้าหน้าที่สหรัฐและอิหร่านได้หารือแยกกันกับผู้ไกล่เกลี่ยของกาตาร์ แต่ยังไม่มีความชัดเจนว่ามีการหารือกันเพิ่มเติมในวันอังคารอีกหรือไม่

ทรัมป์ย้ำจุดยืนของเขาอีกครั้งว่า อิหร่านจะต้องไม่ครอบครองอาวุธนิวเคลียร์ และเชื่อว่าสงครามจะยุติลงในเร็ว ๆ นี้ และกล่าวกับผู้สื่อข่าวว่า “ผมไม่รู้ว่าพวกเขาจะยอมแพ้หรือยัง แต่พวกเขาจะยอมแพ้ เพราะพวกเขากำลังตกอยู่ในสถานการณ์ที่ย่ำแย่มาก

เมื่อคืนวันจันทร์ ทรัมป์ออกมาปฏิเสธรายงานของสำนักข่าวแอ็กซิออสและซีเอ็นเอ็นซึ่งอ้างเจ้าหน้าที่สหรัฐว่า ทรัมป์ยินดีที่จะผ่อนคลายมาตรการคว่ำบาตรและปล่อยเงินของอิหร่านที่ถูกอายัดไว้ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของข้อตกลงขั้นสุดท้าย โดยมีเงื่อนไขว่าอิหร่านต้องแสดงความคืบหน้าที่เป็นรูปธรรมในประเด็นนิวเคลียร์

ทรัมป์โพสต์บนทรูธโซเชียลว่า “เรื่องนี้ไม่เป็นความจริง ผมไม่ได้เสนออะไรให้พวกเขาเลย” ทั้งยังระบุว่า การป้องกันไม่ให้รัฐบาลอิหร่านครอบครองระเบิดนิวเคลียร์เป็นหนึ่งในเป้าหมายสำคัญของสงครามครั้งนี้ นอกเหนือจากการยุติขีดความสามารถของอิหร่านในการโจมตีประเทศเพื่อนบ้าน และการสร้างเงื่อนไขที่จะเปิดทางให้ชาวอิหร่านโค่นล้มผู้นำของตนเอง

ประธานาธิบดีมัสอูด เปเซชกียาน ของอิหร่าน กล่าวระหว่างให้สัมภาษณ์กับรายการของสถานีโทรทัศน์ซีบีเอส ซึ่งออกอากาศเมื่อวันอาทิตย์ว่า อิหร่านพร้อมเจรจาเกี่ยวกับโครงการนิวเคลียร์และประเด็นอื่น ๆ แต่จะไม่ยอมรับการข่มขู่หรือการบีบบังคับ

ในระหว่างการประชุมสมัชชาสหประชาชาติเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว อิหร่านได้เสนอแนวทางสันติภาพ ซึ่งจะเริ่มนับถอยหลัง 7 วันเพื่อเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้งและยุติการสู้รบ

ขณะที่ทรัมป์ปฏิเสธแผนดังกล่าวเมื่อวันเสาร์ แม้ว่านายอับบาส อารักชี รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่าน จะกล่าวว่า เมื่อวันอาทิตย์ที่ผ่านมา สหรัฐยังไม่ได้แจ้งการปฏิเสธแผนดังกล่าวอย่างเป็นทางการผ่านผู้ไกล่เกลี่ยก็ตาม

ราคาน้ำมันปรับตัวลดลง 2.5% ในวันอังคาร เนื่องจากนักลงทุนจับตาดูสัญญาณการฟื้นตัวของการส่งออกน้ำมันดิบจากตะวันออกกลาง แต่ราคาน้ำมันยังคงมีแนวโน้มปรับตัวเพิ่มขึ้นตลอดทั้งเดือน จากความกังวลเกี่ยวกับการหยุดชะงักของอุปทาน

สหรัฐยังเพิ่มแรงกดดันทางเศรษฐกิจต่ออิหร่านด้วยการประกาศคว่ำบาตรบุคคลและนิติบุคคล 10 ราย ซึ่งรวมถึงผู้ที่ตั้งอยู่ในจีน ฮ่องกง และปากีสถาน เนื่องจากให้ความช่วยเหลืออิหร่านในการจัดหาอาวุธและชิ้นส่วนประกอบต่างๆ