งงทั้งบาง! ทรัมป์ประกาศ หยุดยิงด้านพลังงาน เซเลนสกีอ้อมแอ้มรับ รัสเซียยังเงียบ

โดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐออกมาประกาศเมื่อวันที่ 11 ตุลาคม โดยอ้างว่า รัสเซียและยูเครนบรรลุข้อตกลง “หยุดยิงด้านพลังงาน” แล้ว แม้ในตอนแรกประธานาธิบดี โวโลดิมีร์ เซเลนสกี ของยูเครน จะแสดงความต่อประกาศดังกล่าว แต่ก็ระบุในเวลาต่อมาว่าเคียฟพร้อมสนับสนุนข้อตกลงนี้ รัสเซียยังไม่ได้แสดงความคิดเห็นใดๆ

คำประกาศดังกล่าวของทรัมป์สร้างความประหลาดใจครั้งใหญ่ โดยเขายืนยันว่า ข้อตกลงนี้มีผลบังคับใช้ทันที แต่ไม่ได้เปิดเผยรายละเอียดใดๆ ทรัมป์โพสต์ว่า “มีผลบังคับใช้ทันที: เกิดการหยุดยิงด้านพลังงานในสงครามระหว่างรัสเซียและยูเครน ทั้งสองฝ่ายตกลงกันแล้ว ห้ามละเมิดข้อตกลงนี้!”

แหล่งข่าวรายหนึ่งซึ่งทราบสถานการณ์เผยว่า สหรัฐขู่ว่าจะระงับการแบ่งปันข่าวกรองกับยูเครน รวมถึงระงับการจัดหาอาวุธภายใต้ระบบบัญชีรายการความต้องการเร่งด่วนของยูเครน (PURL) ซึ่งเป็นกลไกสำหรับจัดหาอาวุธให้ยูเครนโดยจัดลำดับความสำคัญของความต้องการ เพื่อกดดันให้เคียฟยุติการโจมตีแหล่งพลังงานของรัสเซีย โดยก่อนหน้านี้หนังสือพิมพ์ไฟแนนเชียลไทมส์รายงานเกี่ยวกับคำขู่ดังกล่าวของสหรัฐ

แหล่งข่าวยังระบุเพิ่มเติมว่า เซเลนสกีกำลังหารือกับผู้นำยุโรปเกี่ยวกับแนวทางลดความตึงเครียดในสถานการณ์ที่เกี่ยวข้องกับทรัมป์ สอดคล้องกับที่เซเลนสกีกล่าวว่า เขาได้หารือเรื่องการประกาศหยุดยิงของทรัมป์กับ มาร์ก รุตเตอ เลขาธิการองค์การสนธิสัญญาป้องกันแอตแลติกเหนือ (นาโต) มาร์ก คาร์นีย์ นายกรัฐมนตรีแคนาดา และ อเล็กซานเดอร์ สตับบ์ ประธานาธิบดีฟินแลนด์

เซเลนสกีระบุว่า เงื่อนไขสำหรับการหยุดยิงด้านพลังงานของยูเครนคือรัสเซียจะต้องสนับสนุนข้อตกลงดังกล่าวด้วย โดยผู้นำยูเครนแถลงผ่านวิดีโอในค่ำวันเดียวกันว่า กองกำลังรัสเซียยังคงเปิดฉากโจมตีทางอากาศต่อโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงาน ซึ่งรวมถึงการโจมตีที่โรงไฟฟ้าที่ผลิตทั้งไฟฟ้าและความร้อนร่วมในเมืองคาร์คิฟ เมืองใหญ่อันดับ 2 ของยูเครน โดยโจมตีดังกล่าวเกิดขึ้นหลังจากที่ทรัมป์ประกาศเรื่องการหยุดยิงแล้ว

ทรัมป์ยังตำหนิยูเครนว่าทำให้ราคาน้ำมันดีเซลในสหรัฐพุ่งสูงขึ้น จากการโจมตีโรงกลั่นน้ำมันของรัสเซีย ทั้งนี้เขาพยายามเรียกร้องให้ยูเครนยุติการโจมตีโครงสร้างพื้นฐานด้านน้ำมันของรัสเซียมาตลอด แต่ยูเครนระบุว่าการโจมตีดังกล่าวมีความสำคัญต่อการตัดท่อน้ำเลี้ยงรายได้ที่รัสเซียนำไปใช้ขับเคลื่อนสงคราม

การออกมาประกาศข้อตกลงหยุดยิงของทรัมป์ยังช่วยเปิดทางให้รัสเซียสามารถดำเนินการตามข้อตกลงที่เพิ่งบรรลุกับสหรัฐ ในการส่งมอบน้ำมันดีเซลให้สหรัฐและป้อนตลาดโลก หลังจากที่ทรัมป์ได้ประกาศข้อตกลงจัดหาน้ำมันดีเซลจากรัสเซียเมื่อวันที่ 9 ตุลาคม โดยรัสเซียจะเริ่มส่งมอบน้ำมันดีเซลมากกว่า 300,000 เมตริกตัน เทียบเท่ากับน้ำมันดีเซลประมาณ 2.25 ล้านบาร์เรล ให้แก่สหรัฐและป้อนตลาดโลกทันที ขณะที่สหรัฐส่งออกน้ำมันดีเซลประมาณ 1.5 ล้านบาร์เรลต่อวัน

ข้อตกลงดังกล่าวเป็นการระงับมาตรการคว่ำบาตรการนำเข้าสินค้าจากรัสเซียไว้เป็นการชั่วคราว แต่ก็เรียกเสียงวิพากษ์วิจารณ์เพิ่มขึ้น เพราะถูกมองว่าเป็นความพยายามล่าสุดของทรัมป์ที่จะทำใหพรรครีพับลิกันชนะการเลือกตั้งกลางเทอมที่กำลังจะเกิดขึ้นในต้นเดือนพฤศจิกายน สมาชิกสภาคองเกรสสหรัฐหลายคนยังออกมาวิพากษ์วิจารณ์ข้อตกลงนี้ เช่นเดียวกับชาวยูเครนที่แสดงความไม่พอใจและระบุว่า การกระทำของทรัมป์ถือเป็นการทรยศของชาติพันธมิตร

เซเลนสกีเรียกข้อตกลงนี้ว่าเป็นของขวัญที่มอบให้แก่ วลาดิมีร์ ปูติน ประธานาธิบดีรัสเซีย ขณะที่เจ้าหน้าที่ระดับสูงของยุโรปและนักการเมืองสหรัฐบางคน รวมถึงสมาชิกพรรครีพับลิกันของทรัมป์เอง ต่างแสดงจุดยืนชัดเจนว่าไม่สนับสนุนข้อตกลงดังกล่าว ที่ถูกมองว่ามีแรงจูงใจในการทำให้ราคาน้ำมันในสหรัฐลดลง หลังจากต้องรับมือกับผลกระทบทางการเมืองจากสงครามกับอิหร่านมาเป็นเวลาหลายเดือน ซึ่งทำให้ราคาพลังงานทั่วโลกปรับตัวสูงขึ้น

สถานการณ์ดังกล่าวส่งผลให้คะแนนนิยมของทรัมป์ในหมู่ประชาชนชาวอเมริกันลดลงต่อเนื่องกันจากการทำโพลในระยะหลัง เนื่องจากชาวอเมริกันต้องเผชิญกับราคาน้ำมันหน้าปั๊มที่สูงขึ้น รวมถึงผลกระทบต่อเนื่องที่ทำให้ราคาสินค้าและบริการปรับตัวสูงขึ้นในวงกว้าง

ก่อนหน้านี้ เซเลนสกีกล่าวในการให้สัมภาษณ์กับสำนักข่าว Axios ว่า การประกาศหยุดยิงด้านพลังงานเป็นข่าวใหม่สำหรับเขา และว่า เจ้าหน้าที่ของยูเครนกำลังรอรายละเอียดที่ชัดเจนเกี่ยวกับการหารือระหว่างสหรัฐกับรัสเซีย โดยยูเครนพร้อมที่จะไม่โจมตีแหล่งพลังงานของรัสเซีย และเราคาดหวังว่ารัสเซียจะมีความพร้อมในลักษณะเดียวกัน รวมถึงคาดหวังว่าประธานาธิบดีสหรัฐจะเห็นชอบกับข้อตกลงนี้ด้วย

ทรัมป์ยังเรียกร้องให้ยูเครนจัดการเลือกตั้ง ซึ่งถูกระงับไว้ตั้งแต่รัสเซียรุกรานยูเครนในปี 2022 โดยเซเลนสกีโต้ว่า เขาจะจัดการเลือกตั้งหากปูตินตกลงหยุดยิงเป็นเวลา 60 วัน การเลือกผู้นำเป็นสิทธิของชาวยูเครน แต่ย้ำว่า จำเป็นต้องยุติการสู้รบเสียก่อน เพราะกฎหมายยูเครนห้ามจัดการเลือกตั้งในช่วงที่มีการบังคับใช้กฎอัยการศึก ด้วยเหตุผลด้านความมั่นคง

“โปรดบอกปูตินด้วยว่า ขอเวลาเรา 2 เดือน หรือหยุดยิงอย่างสมบูรณ์เป็นเวลา 60 วัน แล้วเราจะจัดการเลือกตั้ง” เซเลนสกีกล่าว พร้อมกับปฏิเสธว่า เขาต้องรับผิดชอบต่อการที่ราคาพลังงานปรับตัวสูงขึ้น โดยระบุว่าทุกคนในโลกต่างรู้ดีว่าสงครามในตะวันออกกลางเป็นปัจจัยที่ส่งผลต่อราคาพลังงานมากกว่า