จีนจ่อคุมส่งออก 40 เทคโนโลยี ครอบคลุม AI-ชิป-พลังงานแสงอาทิตย์ อ้างเพื่อความมั่นคง
เอพีรายงานว่า เมื่อวันที่ 16 ตุลาคม กระทรวงพาณิชย์และกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของจีน เผยแพร่แผนจำกัดหรือห้ามส่งออกเทคโนโลยี 40 รายการ ครอบคลุมปัญญาประดิษฐ์ (AI) ชิป และพลังงานแสงอาทิตย์ ท่ามกลางการแข่งขันด้านเทคโนโลยีกับสหรัฐฯ และประเทศอื่นๆ ที่ทวีความตึงเครียดมากขึ้น
โฆษกกระทรวงพาณิชย์จีนระบุในแถลงการณ์ว่า มาตรการดังกล่าวมีความจำเป็นเพื่อความมั่นคงแห่งชาติ ป้องกันการนำเทคโนโลยีไปใช้ในทางที่ผิดหรือใช้ในทางที่ไม่เหมาะ รวมถึงรับประกันว่า AI จะยังอยู่ภายใต้การควบคุมของมนุษย์ และระบุว่า ในบัญชีดังกล่าวมีเทคโนโลยี AI รวมอยู่ 23 รายการ ตั้งแต่โมเดลภาษาขนาดใหญ่ขั้นสูงไปจนถึง AI agents ออกแบบมาเพื่อใช้งานในสภาพแวดล้อมที่มีความอ่อนไหวสูง เช่น ด้านการป้องกันประเทศและโครงสร้างพื้นฐานสารสนเทศที่สำคัญ ตลอดจนเทคโนโลยีหลักที่ใช้พัฒนาโมเดล AI ขนาดใหญ่ ซึ่งฝึกฝนด้วยข้อมูลระดับชาติที่
นอกจากนี้ การส่งออกโมเดล AI ที่มีจำนวนพารามิเตอร์ตั้งแต่ 2 ล้านล้านพารามิเตอร์ขึ้นไป หรือมีขีดความสามารถบางประการที่อยู่ในระดับแนวหน้าของโลก อาจถูกจำกัดด้วยเช่นกัน โดยจำนวนพารามิเตอร์เป็นตัวชี้วัดสำคัญที่สะท้อนให้เห็นถึงขีดความสามารถในการเรียนรู้ของโมเดล AI
โมเดล AI ของจีนบางรุ่น เช่น Kimi K3 ของ Moonshot และ Qwen 3.8-Max ของ Alibaba มีจำนวนพารามิเตอร์มากกว่า 2 ล้านล้านพารามิเตอร์ อย่างไรก็ตาม แผนที่เผยแพร่ออกมานั้นไม่ได้ระบุชื่อโมเดลใดเป็นการเฉพาะ
อีกทั้ง ข้อจำกัดการส่งออกที่เสนอขึ้นยังครอบคลุมเทคโนโลยีการออกแบบชิปหลายประเภท รวมถึงเทคโนโลยีสำหรับชิปประมวลผล AI และชิปหน่วยความจำบางชนิด ส่วนเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องกับพลังงานแสงอาทิตย์มีอยู่ 12 รายการ รวมถึงเทคโนโลยีการผลิตโพลีซิลิคอน ซึ่งเป็นวัตถุดิบหลักในห่วงโซ่อุปทานพลังงานแสงอาทิตย์ ทั้งยังมีเทคโนโลยีชีวการแพทย์อีก 5 รายการ ซึ่งรวมถึงเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องกับการบำบัดด้วยเซลล์และยีน
ก่อนหน้านี้ จีนและสหรัฐมีความคืบหน้าในการหารือเกี่ยวกับความปลอดภัยและธรรมาภิบาลด้าน AI รวมถึงการจัดตั้งกลไกแจ้งเตือนระหว่างกัน ในกรณีที่ AI คุกคามความมั่นคงแห่งชาติ ขณะที่ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา สหรัฐได้ดำเนินมาตรการจำกัดการส่งออกเทคโนโลยีขั้นสูงบางประเภทไปยังจีน ทำให้จีนไม่สามารถเข้าถึงชิปที่มีการพัฒนาสูงสุดของโลก รวมถึงเครื่องจักรผลิตชิปขั้นสูงที่ใช้ในการผลิตชิปดังกล่าว
เหลียน เจีย ซู หัวหน้านักวิเคราะห์จาก Omdia บริษัทวิจัยและให้คำปรึกษาด้านเทคโนโลยี กล่าวว่า ความเคลื่อนไหวนี้อาจสามารถมองได้ว่าเป็นการตอบสนองต่อการที่ประเทศตะวันตกกำหนดข้อกำหนดด้านอธิปไตยเหนือเทคโนโลยี AI หุ่นยนต์ โทรคมนาคม และเทคโนโลยีสำคัญอื่นๆ โดยจีนมีเป้าหมายในการกำกับดูแลการเข้าถึงเทคโนโลยีของจีนให้ดียิ่งขึ้น
เมื่อเดือนมิถุนายนที่ผ่านมา กระทรวงพาณิชย์สหรัฐได้ขอให้ Anthropic จำกัดไม่ให้ชาวต่างชาติใช้งานโมเดล AI ที่มีขีดความสามารถสูงที่สุดบางรุ่นของบริษัท ได้แก่ Fable 5 และ Mythos 5 โดยอ้างเหตุผลด้านความมั่นคงแห่งชาติ อย่างไรก็ตาม ข้อจำกัดดังกล่าวได้รับการยกเลิกในเวลาต่อมา
ขณะที่แกรี อึ้ง นักเศรษฐศาสตร์อาวุโสจาก Natixis ธนาคารสัญชาติฝรั่งเศส กล่าวเพิ่มเติมว่า AI กำลังมีความสำคัญเชิงยุทธศาสตร์เพิ่มขึ้นสำหรับทั้งจีนและสหรัฐ โดยโลกกำลังแตกแยกเป็นส่วนๆ มากขึ้น ทั้งในด้านการค้าและการลงทุน ตลอดจนการเข้าถึงเทคโนโลยีด้วย
