จับตา 2 เลือกตั้ง สหรัฐ-อิสราเอล สะเทือนการเมืองโลกครั้งใหญ่
เจมส์ แลนเดล ผู้สื่อข่าวสายการทูต ประจำเยรูซาเล็ม ของบีบีซี ได้เขียนบทวิเคราะห์ที่น่าสนใจเกี่ยวกับการเลือกตั้งที่กำลังจะเกิดขึ้นในสองทวีป โดยระบุว่าแต่ผลลัพท์ที่ได้อาจส่งผลกระทบอย่างใหญ่หลวงต่อโลก
ด้วยความบังเอิญ ผู้มีสิทธิเลือกตั้งหลายล้านคนที่อยู่ห่างกันราว 9,656 กิโลเมตร จะออกไปใช้สิทธิใช้เสียงเลือกตั้งภายในเวลาไล่เลี่ยกัน โดยอิสราเอลมีกำหนดการเลือกตั้งสมาชิกรัฐสภาในวันที่ 27 ตุลาคม และในอีกหนึ่งสัปดาห์ต่อมา สหรัฐมีกำหนดการเลือกตั้งกลางเทอมในวันที่ 3 พฤศจิกายน โดยเป็นการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 435 ที่นั่ง และสมาชิกวุฒิสภา 35 ที่นั่ง จาก 100 ที่นั่ง
ทิป โอนีล อดีตประธานสภาผู้แทนราษฎรสหรัฐ เคยกล่าวไว้ว่า การเมืองเป็นเรื่องภายในประเทศ อย่างไรก็ดี การเลือกตั้งสองครั้งในสองทวีปนี้ จะส่งผลกระทบต่อโลกอย่างมีนัยสำคัญ เพราะมันไม่เพียงเกิดขึ้นใกล้เคียงกันในแง่ของเวลาเท่านั้น แต่ยังมีความเชื่อมโยงเกี่ยวพันกันอีกด้วย เพราะทิศทางการดำเนินนโยบายของอิสราเอลในอนาคตจะส่งผลระยะยาวต่อตะวันออกลาง ตลอดจนสงครามที่กำลังร้อนระอุอยู่ในภูมิภาค พร้อมกันนี้ การเปลี่ยนแปลงทางการเมืองในสภาคองเกรสของสหรัฐก็จะส่งผลต่อสงครามเหล่านั้นและเศรษฐกิจโลกด้วย
อีกทั้ง กลุ่มล็อบบี้ที่ชื่อว่า Republicans Overseas Israel ประเมินด้วยว่า มีชาวอิสราเอลประมาณ 500,000 คนที่ถือพาสปอร์ตสหรัฐ และสามารถใช้สิทธิเลือกตั้งในสองประเทศได้ มาร์ก เซลล์ ประธานกลุ่มดังกล่าว กล่าวว่า ผู้คนเหล่านี้จะมีอิทธิพลต่อการเลือกตั้งในสหรัฐ พร้อมกับยกตัวอย่างการเลือกตั้งในรัฐมิชิแกน ที่คาดว่าจะมีบัตรเลือกตั้งนอกประเทศจากอิสราเอลประมาณ 10,000 ใบ ที่อาจจะสร้างความเปลี่ยนแปลงขึ้นได้
นโยบายต่างประเทศของอิสราเอลและสหรัฐมีความเชื่อมโยงกันอย่างลึกซึ้ง โดยเฉพาะอย่างยิ่งต่อสงครามอิหร่าน ซึ่งเป็นประเด็นที่ตึงเครียดและส่งผลกระทบรุนแรงที่สุด โดยการโจมตีทางอากาศครั้งใหญ่ที่เริ่มต้นขึ้นในเดือนกุมภาพันธ์ได้ทำลายเป้าหมายทางทหารและสังหารผู้นำระดับสูงของอิหร่านไปจำนวนมาก ทว่า ก็ไม่สามารถโค่นล้มระบอบการปกครองของอิหร่านได้ ในทางกลับกัน อิหร่านได้ตอบโต้กลับอย่างหนักทั่วภูมิภาคอ่าวเปอร์เซีย พร้อมทั้งเข้าควบคุมช่องแคบฮอร์มุซ และเส้นทางขนส่งพลังงานที่ผ่านช่องแคบแห่งนี้
๐ประเด็นอิหร่าน
ในช่วงการหาเสียงเลือกตั้ง นายเบนจามิน เนทันยาฮู นายกรัฐมนตรีอิสราเอล ได้กล่าวระหว่างการหาเสียงเลือกตั้งว่า จะเปิดฉากโจมตีอิหร่านระลอกใหม่ พร้อมเอ่ยถึงภัยคุกคามจากโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน โดยไม่ได้แสดงหลักฐาน และยืนกรานว่าจำเป็นต้องโค่นล้มระบบการปกครองของอิหร่าน ภายใต้นัยแฝงเพื่อฟื้นฟูภาพลักษณ์ผู้นำด้านความมั่นคงของตน ซึ่งได้รับความเสียหายจากหนักจากการที่กลุ่มฮามาสเปิดฉากโจมตีอิสราเอลเมื่อวันที่ 7 ตุลาคม 2023
ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ สนับสนุนการกลับมาดำรงตำแหน่งอีกครั้งของเนทันยาฮู โดยทั้งคู่มีภารกิจร่วมกันที่จะต้องปิดฉากสงครามอิหร่านให้จบในเร็ววัน ซึ่งยิ่งทำให้มีการคาดการณ์มากขึ้นว่า จะเกิดการโจมตีอิหร่านระลอกใหม่ กระนั้นก็ดี มีรายงานข่าวว่า ทรัมป์ได้เข้าแทรกแซงเพื่อยับยั้งไม่ให้เนทันยาฮูโจมตีอิหร่านก่อนวันเลือกตั้ง เนื่องจากเกรงว่า จะทำให้ราคาพลังงานพุ่งสูงขึ้นและจะส่งผลกระทบต่อผลการเลือกตั้งกลางเทอมสหรัฐ ขณะที่สื่อท้องถิ่นของอิสราเอลวิเคราะห์ว่า เนทันยาฮูอาจพยายามหาทางรักษาอำนาจทางการเมืองของตนเองไว้ ด้วยการโจมตีอิหร่านหลังการเลือกตั้ง ในระหว่างที่เขายังคงดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีรักษาการ และจะถือโอกาสจัดตั้งรัฐบาลเอกภาพแห่งชาติ ที่ตนมีส่วนร่วม แทนที่จะปล่อยให้พรรคฝ่ายค้านต่างๆ จับมือกันจัดตั้งรัฐบาลผสม เพราะหากเนทันยาฮูสูญเสียอำนาจทางการเมือง เขาต้องเผชิญกับการไต่สวนอย่างเป็นทางการเกี่ยวกับการกระทำของเขา ก่อนเกิดเหตุโจมตีเมื่อวันที่ 7 ตุลาคม รวมถึงกระบวนการทางกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับข้อกล่าวหาการทุจริต ซึ่งอาจกลับมาดำเนินต่ออีกครั้ง
ข้อสันนิษฐานดังกล่าวดูเหมือนจะมูลมากขึ้น หลังจากที่ กาดี ไอเซนคอต อดีตผู้บัญชาการทหารสูงสุดของอิสราเอล ซึ่งเป็นคู่แข่งทางการเมืองของเนทันยาฮู ประกาศแล้วว่าจะไม่เข้าร่วมรัฐบาลเอกภาพแห่งชาติใดๆ ทั้งนี้ ไอเซนดอตไม่ได้มีอุดมการณ์ต่างจากเนทันยาฮูและนักการเมืองกระแสหลักของอิสราเอลแต่อย่างใด โดยมองว่าอิหร่านเป็นภัยคุกคามต่อการดำรงอยู่ของอิสราเอล และสนับสนุนการใช้ปฏิบัติการทางทหารต่อระบอบการปกครองของอิหร่าน อย่างไรก็ตาม เขาก็แสดงจุดยืนอย่างชัดเจนว่า ไม่ควรยกระดับความรุนแรงของสงครามเพื่อวัตถุประสงค์ทางการเมือง
๐มรดกทางการเมือง
หลังจากการเลือกตั้งกลางเทอมเสร็จสิ้น ทรัมป์ไม่จำเป็นต้องคำนึงถึงข้อจำกัดทางการเมืองจากการเลือกตั้งอีกต่อไป ทำให้มีแนวโน้มสูงขึ้นว่าสหรัฐจะโจมตีอิหร่านครั้งใหญ่ ขณะที่มีการวิเคราะห์ว่า เศรษฐกิจของอิหร่านอ่อนแอลงอย่างหนักจากสงครามและมาตรการคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจ จนการโจมตีทางทหารระลอกใหม่อาจกระตุ้นให้ชาวอิหร่านลุกขึ้นโค่นล้มระบอบการปกครองของตนเอง โดยนักการทูตชาติตะวันตกรายหนึ่งกล่าวว่า หลังการเลือกตั้งกลางเทอม ทรัมป์จะเข้าสู่โหมดสร้างมรดกทางการเมือง โดยต้องการที่จะแสดงให้เห็นว่าตนเองยังสามารถริเริ่มและลงมือทำอะไรบางอย่างได้สำเร็จ
ในอิสราเอล พรรคการเมืองส่วนใหญ่มีความเห็นสอดคล้องกันเกี่ยวกับภัยคุกคามจากอิหร่านและความจำเป็นที่จะต้องจำกัดอิทธิพลหรือขีดความสามารถของอิหร่านด้วย กระนั้นก็ดี เนทันยาฮูเป็นผู้ที่มีความผูกผันและมีผลประโยชน์ส่วนตัวกับการทำสงครามในอิหร่านมากที่สุด สถานการณ์ตึงเครียดเหล่านี้เกิดขึ้นในขณะที่เจ้าหน้าที่อิหร่านขู่ว่าจะโจมตีสนามบิน ท่อส่งพลังงาน สายเคเบิลใต้ทะเล สิ่งอำนวยความสะดวกด้านพลังงาน โรงงานผลิตน้ำจืดจากน้ำทะเล รวมถึงฐานทัพและเรือรบของสหรัฐไปควบคู่กัน
๐เศรษฐกิจโลก
การเลือกตั้งในอิสราเอลและสหรัฐเกี่ยวพันกับเศรษฐกิจโลก โดยประเด็นเรื่องค่าครองชีพเป็นเรื่องสำคัญที่ถูกหยิบยกขึ้นมาหาเสียง ซึ่งสงครามอิหร่านที่ทรัมป์ก่อขึ้นได้ส่งผลกระทบต่อราคาพลังงานและสินค้าอย่างหนักหน่วง
เศรษฐกิจยังเป็นประเด็นสำคัญในการเลือกตั้งของอิสราเอลเช่นกัน โดยผู้มีสิทธิเลือกตั้งกำลังเผชิญกับค่าครองชีพที่สูงและค่าแรงที่ต่ำ อย่างไรก็ตาม สงครามก็มีส่วนเกี่ยวข้องเช่นกัน เนื่องจากการใช้จ่ายด้านกลาโหมที่พุ่งสูงขึ้นยิ่งสร้างแรงกดดันต่อสถานะการคลังของประเทศ
ด้านทรัมป์พยายามเอาใจผู้มีสิทธิเลือกตั้งก่อนการเลือกตั้งกลางเทอม โดยได้ผ่อนคลายมาตรการคว่ำบาตรรัสเซีย และหวังว่าการนำเข้าน้ำมันดีเซลจากรัสเซียจะช่วยให้ราคาพลังงานลดลงอย่างมีนัยสำคัญ นอกจากนี้ เขายังใช้ท่าทีแข็งกร้าวต่อยูเครน โดยเรียกร้องให้ผู้นำยูเครนยอมประนีประนอม เพื่อหวังจะประกาศชัยชนะด้านนโยบายต่างประเทศ ซึ่งจนถึงขณะนี้ก็ยังไม่เห็นผลเช่นกัน
ภายในพรรครีพับลิกัน ก็มีความไม่พอใจต่อยุทธศาสตร์ของทรัมป์มากขึ้น วุฒิสมาชิกทอม ทิลลิส จากรัฐนอร์ทแคโรไลนา ซึ่งวิพากษ์วิจารณ์ทรัมป์อยู่บ่อยครั้ง ให้สัมภาษณ์กับซีบีเอสนิวส์ว่า หากประธานาธิบดีต้องการลดราคาพลังงานลงจริง ต้องแก้ไขปัญหาที่สงครามอิหร่าน ไม่ใช่ด้วยการช่วยเหลือประธานาธิบดีวลาดีมีร์ ปูติน ของรัสเซียเป็นพิเศษ ขณะเดียวกัน อับดุล เอล-ซาเยด ผู้สมัครวุฒิสมาชิกจากพรรคเดโมแครตในรัฐมิชิแกน หาเสียงด้วยนโยบายลดความช่วยเหลือทางทหารแก่อิสราเอล โดยกล่าวกับสำนักข่าวเอบีซีว่า พันธมิตรที่รับเงินจากคุณ แล้วผลักดันให้คุณเข้าไปพัวพันกับสงครามที่คุณไม่ควรต้องสู้ด้วยนั้น ไม่ใช่พันธมิตรที่แท้จริง
ในช่วงแรก สหรัฐและอิสราเอลโจมตีอิหร่านโดยมีเป้าหมายเพื่อทำลายขีปนาวุธพิสัยไกล ลดทอนขีดความสามารถด้านนิวเคลียร์ บั่นทอนการสนับสนุนกลุ่มติดอาวุธที่เป็นตัวแทนของอิหร่าน และโค่นล้มระบอบรัฐบาลอิหร่านทั้งหมด แต่หลังจากนั้น เป้าหมายของสงครามได้เปลี่ยนไปเป็นการเปิดช่องแคบฮอร์มุซให้กลับมาใช้เดินเรือได้อีกครั้ง
แบรด แลนเดอร์ ผู้สมัครจากพรรคเดโมแครตในการเลือกตั้งในนิวยอร์ก ได้เดินทางไปยังเขตเวสต์แบงก์เพียงไม่กี่วันก่อนการเลือกตั้ง ขณะที่เขากำลังช่วยชาวปาเลสไตน์เก็บเกี่ยวผลมะกอก ก็ถูกกองกำลังอิสราเอลควบคุมตัวไว้ช่วงเวลาสั้นๆ ซึ่งได้กลายเป็นอาวุธหาเสียงสำคัญในเวลาต่อมา
ในประวัติศาสตร์การเมืองสหรัฐ เรื่องเช่นนี้ถือว่าไม่ใช่เรื่องปกติ แม้แต่เนทันยาฮูเองก็เตือนว่า ในอนาคตอิสราเอลอาจต้องเรียนรู้ที่จะอยู่รอดโดยไม่มีหลักประกันความมั่นคงจากสหรัฐคอยปกป้อง แต่หากเขาพ่ายแพ้ในการเลือกตั้งและต้องลงจากตำแหน่ง ก็จะเป็นการยุติความสัมพันธ์อันหวานชื่นแต่เต็มไปด้วยความขัดแย้งระหว่างเขากับทรัมป์ ซึ่งขึ้นๆ ลงๆ มาโดยตลอด
เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว ทรัมป์เรียกผู้นำอิสราเอลว่าเป็น นายกรัฐมนตรีนักรบผู้ยิ่งใหญ่ แต่ในช่วงฤดูร้อนที่ผ่านมา เขาก็เคยกล่าวว่าเนทันยาฮูเป็นคนบ้า
ขณะเดียวกัน หากพรรคเดโมแครตสามารถเพิ่มอำนาจควบคุมในสภาคองเกรสได้ ก็อาจช่วยจำกัดการสนับสนุนอิสราเอลอย่างไม่มีเงื่อนไขจากสหรัฐได้บ้าง ตามธรรมเนียมแล้ว สภาคองเกรสมีอำนาจหลายประการที่สามารถนำมาใช้ควบคุมหรือจำกัดการใช้จ่ายทางทหารได้ นอกจากนี้ ยังสามารถลดความช่วยเหลือทางทหารแก่อิสราเอลได้อีกด้วย อย่างไรก็ตาม ในฐานะประธานาธิบดี ทรัมป์ยังคงมีอำนาจฝ่ายบริหารที่เข้มแข็ง รวมถึงอำนาจการวีโต้ ซึ่งทำให้เขายังสามารถดำเนินสงครามต่อไปตามแนวทางที่ตนเองเห็นสมควรได้
การตัดสินใจของอิสราเอลและสหรัฐ ที่เปิดฉากทำสงครามกับอิหร่านเมื่อต้นปีนี้ ได้เปลี่ยนแปลงทั้งเศรษฐกิจโลกและภูมิรัฐศาสตร์ระหว่างประเทศไปอย่างสิ้นเชิง แต่การตัดสินใจของผู้มีสิทธิเลือกตั้งในทั้งสองประเทศในอีกไม่กี่วันข้างหน้า อาจเป็นตัวกำหนดทิศทางที่โลกจะมุ่งไปนับจากนี้
