อาเซียนย้ำจุดยืนเดินหน้าเจรจาเมียนมา ยึดมั่นแผนสันติภาพ 5 ข้อ เรียกร้องยุติความรุนแรงทันที ท่ามกลางแรงกดดันปลดล็อกแบนผู้นำทหาร

สำนักข่าวรอยเตอร์ รายงานว่า นายเฟอร์ดินานด์ มาร์กอส จูเนียร์ ประธานาธิบดีฟิลิปปินส์ กล่าวเมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน ว่า ผู้นำประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ได้ยืนยันถึงความจำเป็นในการมีส่วนร่วมกับเมียนมาอย่างต่อเนื่อง พร้อมทั้งยึดมั่นในแผนสันติภาพที่เรียกร้องให้ยุติความรุนแรงในประเทศที่บอบช้ำจากสงครามแห่งนี้โดยทันที

มาร์กอส ซึ่งเป็นประธานการประชุมสุดยอดประจำปีของสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ หรืออาเซียน ที่กรุงมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์ กล่าวว่า กลุ่มสมาชิก 11 ประเทศ เห็นพ้องที่จะดำเนินการ “ความร่วมมือที่สร้างสรรค์และมีหลักการ” พร้อมทั้งยึดมั่นในแผนสันติภาพ 5 ข้อ ซึ่งเป็นกรอบการทำงานของอาเซียนในการรับมือกับวิกฤตในเมียนมา นับตั้งแต่เกิดการัฐประหารเมื่อปี 2021

การประชุมสุดยอดครั้งนี้ กำลังเผชิญแรงกดดันให้ผ่อนปรนมาตรการที่ห้ามผู้นำที่ได้รับการสนับสนุนจากกองทัพเมียนมา เข้าร่วมการประชุมระดับสูง ที่บังคับใช้มานาน 5 ปี หลังจากที่ไทยและสมาชิกชาติอื่นๆอีกหลายประเทศ ได้ยกระดับการติดต่อประสานงานกับเมียนมามากขึ้น แม้สงครามกลางเมืองในเมียนมาจะยังคงดำเนินอยู่ก็ตาม

ทั้งนี้ รัฐบาลที่กองทัพเมียนมาให้การสนับสนุน ต้องการฟื้นฟูความสัมพันธ์กับอาเซียนให้กลับสู่ภาวะปกติ หลังจากบรรดาผู้นำของเมียนมาถูกห้ามเข้าร่วมการประชุมสุดยอดอาเซียนมาตั้งแต่ปี 2021 เนื่องจากไม่ยอมลดระดับความขัดแย้งภายหลังการทำรัฐประหารยึดอำนาจ

โดยเมียนมาตกอยู่ในความวุ่นวายตั้งแต่กองทัพโค่นล้มรัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้ง ของ ออง ซาน ซูจี เจ้าของรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพ จนนำไปสู่สงครามกลางเมืองที่สหประชาชาติ (ยูเอ็น) ประเมินว่า ได้คร่าชีวิตผู้คนไปแล้วกว่า 100,000 ราย และทำให้ประชาชนกว่า 3.5 ล้านคนต้องกลายเป็นผู้พลัดถิ่น
กองทัพของ พลเอกอาวุโส มิน ออง ไลง์ ผู้นำการรัฐประหารที่ขึ้นเป็นประธานาธิบดี ได้รับการสนับสนุนจากจีน อินเดีย และรัสเซีย โดยในช่วงไม่กี่เดือนที่ผ่านมา รัฐบาลของมิน ออง ไลง์ ได้รับการยอมรับในระดับนานาชาติเพิ่มมากขึ้น รวมถึงมีการเจรจาลับกับเจ้าหน้าที่สหรัฐ ขณะที่รัฐบาลของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ แห่งสหรัฐ ได้พลิกนโยบายจากการโดดเดี่ยวเมียนมาที่ใช้มานานหลายปี

โดยมาร์กอส แสดงความหวังว่า อาเซียนจะสามารถผลักดันการดำเนินการตามแผนสันติภาพได้ โดยกล่าวว่า ผู้นำควรถามตัวเองว่า “เราจะทำอะไรเพื่อเมียนมาได้มากกว่านี้อีกบ้าง” ในขณะที่วิกฤตการณ์ดังกล่าว ยังคงทำให้ครอบครัวต้องพลัดถิ่น ทำลายชุมชน และส่งผลกระทบต่ออนาคตของเยาวชนในประเทศ

นอกเหนือจากการเรียกร้องให้ยุติการสู้รบแล้ว กรอบความร่วมมือของอาเซียนกับเมียนมา ยังเรียกร้องให้มีการเจรจาอย่างสร้างสรรค์ระหว่างทุกฝ่าย และเสนอการไกล่เกลี่ยและความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมของกลุ่มอาเซียน

เทเรซา ลาซาโร รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการต่างประเทศฟิลิปปินส์ ในฐานะผู้แทนพิเศษของอาเซียนด้านเมียนมา กล่าวเมื่อวันเสาร์ว่า จะไม่มีการผ่อนปรนแนวทางของอาเซียนที่มีต่อเมียนมา แม้ว่าจะมีการหารือทบทวนฉันทามติ 5 ข้อ รวมถึงข้อเสนอต่าง ๆ เกี่ยวกับการมีส่วนร่วมของเมียนมา ซึ่งท้ายที่สุดแล้วเรื่องนี้จะต้องขึ้นอยู่กับการตัดสินใจของบรรดาผู้นำอาเซียนก็ตาม

ทั้งนี้ ในการประชุมสุดยอดอาเซียนครั้งนี้ มีนายฮัน วิน อ่อง อธิบดีกรมกิจการอาเซียนของเมียนมา เดินทางมาร่วมประชุมในฐานะตัวแทนของเมียนมา