สำนักข่าวรอยเตอร์รายงานว่าหนังสือพิมพ์ออสเตรเลียนไฟแนนเชียลรีวิว รายงานอ้างเจ้าหน้าที่ทางการสหรัฐอเมริกา เมื่อวันที่ 19 กุมภาพันธ์ว่า ออสเตรเลีย สหรัฐ อินเดีย และญี่ปุ่น กำลังหารือกันถึงแผนการจัดตั้งโครงการโครงสร้างพื้นฐานร่วมในระดับภูมิภาค ที่เป็นทางเลือกของความริเริ่มมูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์หนึ่งแถบหนึ่งทางของจีน นับเป็นความพยายามที่จะสกัดกั้นอิทธิพลที่กำลังแผ่ขยายของรัฐบาลปักกิ่ง
เจ้าหน้าที่คนดังกล่าวที่ไม่เปิดเผยชื่อระบุว่า แผนการดังกล่าวที่รวมเอาพันธมิตร 4 ชาติในภูมิภาคเข้าไว้ด้วยกันยังคงอยู่ในช่วงเริ่มต้น และ “ไม่สุกงอมพอที่จะได้รับการประกาศ” ในระหว่างการเดินทางเยือนสหรัฐของนายกรัฐมนตรีมัลคอล์ม เทิร์นบูลของออสเตรเลียในช่วงสัปดาห์นี้
อย่างไรก็ตาม เจ้าหน้าที่คนดังกล่าวเปิดเผยว่า โครงการนี้อยู่ในวาระการพูดคุยระหว่างนายเทิร์นบูลกับประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ของสหรัฐ และผ่านการหารืออย่างจริงจังมาแล้ว นอกจากนี้ถ้อยคำที่ใช้จะเรียกแผนการดังกล่าวว่าเป็น “ทางเลือก” ของความริเริ่มหนึ่งแถบหนึ่งทางของจีน มากกว่าที่จะเป็น “คู่แข่ง”
“ไม่มีใครบอกว่าจีนสร้างโครงสร้างพื้นฐานไม่ได้” เจ้าหน้าที่คนดังกล่าวบอก และว่า “จีนอาจสร้างท่าเรือที่ไม่สามารถประสบผลสำเร็จได้ทางเศรษฐกิจ แต่เราอาจต่อยอดให้ประสบความสำเร็จทางเศรษฐกิจได้โดยการสร้างถนนหรือรางรถไฟเพื่อเชื่อมโยงท่าเรือนั้น”
ด้านผู้แทนของนายเทิร์นบูล นางจูลี บิช็อป รัฐมนตรีต่างประเทศออสเตรเลีย และนายสตีเวน ซิโอโบ รัฐมนตรีการค้า ยังไม่แสดงความเห็นในเรื่องนี้
นายโยชิฮิเดะ สุงะ เลขาธิการคณะรัฐมนตรีญี่ปุ่น ตอบคำถามในเรื่องความร่วมมือ 4 ฝ่ายนี้ในการแถลงข่าวโดยระบุว่า ญี่ปุ่น สหรัฐ ออสเตรเลีย และอินเดีย มีการแลกเปลี่ยนมุมมองในหลายๆ เรื่องที่เป็นผลประโยชน์ร่วมกันเป็นประจำอยู่แล้ว
“นี่ไม่ใช่กรณีที่เป็นการตอบโต้หนึ่งแถบหนึ่งทางของจีนแต่อย่างใด” นายสุงะกล่าว
ขณะเดียวกัน ญี่ปุ่นวางแผนที่จะใช้ความช่วยเหลือด้านการพัฒนาอย่างเป็นทางการ (โอดีเอ) เพื่อส่งเสริม “ยุทธศาสตร์เสรีและเปิดกว้างภูมิภาคอินโดแปซิฟิก” ที่กว้างกว่า ซึ่งรวมถึง “โครงสร้างพื้นฐานในระดับสูง” อ้างอิงจากร่างสมุดปกขาวสรุปสาระสำคัญว่าด้วยเรื่องโอดีเอประจำปี 2560 โดยยุทธศาสตร์ดังกล่าวได้รับการสนับสนุนจากสหรัฐและถูกมองว่าเป็นการตอบโต้หนึ่งแถบหนึ่งทางเช่นกัน
ความริเริ่มหนึ่งแถบหนึ่งทางได้รับการกล่าวถึงเป็นครั้งแรกในสุนทรพจน์ที่ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ของจีน กล่าวกับนักศึกษามหาวิทยาลัยในคาซักสถานเมื่อปี 2556 โดยแผนการนี้เป็นพาหนะในการขับเคลื่อนชาติมหาอำนาจของเอเชียแห่งนี้ให้มีบทบาทในระดับนานาชาติมากขึ้น ด้วยการให้ทุนและสร้างการคมนาคมและความเชื่อมโยงทางการค้าในมากกว่า 60 ประเทศ
นายสีผลักดันโครงการนี้อย่างจริงจังด้วยการเชิญผู้นำโลกมาเข้าร่วมการประชุมสุดยอดเปิดตัวโครงการในกรุงปักกิ่งเมื่อเดือนพฤษภาคมปีที่แล้ว และให้สัญญาว่าจะให้เงินทุนสนับสนุนโครงการ 124,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ และได้บรรจุโครงการดังกล่าวเข้าไว้ในธรรมนูญพรรคคอมมิวนิสต์เมื่อเดือนตุลาคมที่ผ่านมาด้วย (รอยเตอร์)
