เคล็ดลับ ทำไม่ยาก แก้ ‘ไข่แพง’ เลิกตื่น-หยุดตุน
ในสถานการณ์ที่ไม่รู้ถึงอนาคตว่าการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19 ในประเทศจะจบลงเมื่อไหร่ ประกอบกับความกังวลที่ไม่รู้ว่ารัฐบาลจะเพิ่มมาตรการเข้มงวดต่อการใช้ชีวิตประจำวันอะไรเพิ่มอีกไหม หลังสั่งปิดห้าง จำกัดให้ร้านอาหารต่างๆ ขายเฉพาะใส่ถุงไปกินที่บ้าน ห้ามนั่งที่ร้าน
รวมถึงมาตรการเว้นระยะห่างทางสังคม การกักตัวเองอยู่ในบ้าน การส่งเสริมให้คนทำงานอยู่บ้าน นอกจากการสั่งอาหารทางออนไลน์แล้ว แต่ส่วนใหญ่จำเป็นต้องปรุงอาหารเอง
“ไข่ไก่” ซึ่งเป็นวัตถุดิบหลักที่แทบทุกบ้านต้องมีไว้ ทำให้หลายครัวเรือนต่างวิตกว่าจะขาดแคลน แห่ไปซื้อตุนไว้ ทำให้เกิดความต้องการมากกว่าปกติ และหวั่นว่าจะซ้ำรอยปัญหาหน้ากากอนามัยขาดแคลน-ราคาแพง
ทั้งที่ ฟาร์มไข่ไก่ในประเทศ มีผลผลิต 40-41 ล้านฟองต่อวัน กว่า 90-95% หรือ 38-39 ล้านฟอง/วัน เป็นการบริโภคในประเทศ ส่วนที่เหลือส่งออกบ้าง และเก็บเป็นสต๊อกบ้าง แต่ 2 สัปดาห์ก่อนหน้านี้ กลับมีความต้องการในประเทศเพิ่มถึง 2-3 เท่าของกำลังการผลิตหรือ 90-120 ล้านฟองต่อวัน ทำให้ไข่ไก่ที่วางไว้ตามชั้นสินค้าหรือที่มีสต๊อก 2-3 วันถูกนำออกมาขายเกลี้ยงภายใน 1-3 วันเท่านั้น
แม้ จุรินทร์ ลักษณวิศิษฏ์ รองนายกฯ และรมว.พาณิชย์ จะขอให้ห้างสรรพสินค้าจำกัดการซื้อแต่ละคน และยืนยันว่ามีไข่ชุดใหม่ออกสู่ตลาดทุกๆ วัน รวมทั้งห้ามส่งออกไข่ไก่ชั่วคราว แต่ก็ไม่ได้ช่วยลดการตื่นตระหนกลงได้
ตามหลักกลไกการตลาด เมื่อความต้องการมากกว่าผลผลิต ราคาจึงปรับสูงขึ้น และบางส่วนก็มีการฉวยโอกาสโก่งราคา ซึ่งจำเลยก็ไม่พ้น “ล้งไข่ไก่” และ “พ่อคนกลาง” ที่รัฐบาลไล่เช็กบิลเอาผิดตามกฎหมายว่าด้วยราคาสินค้าและบริการ ส่งดำเนินคดีแล้วทั้งฟาร์มไก่ พ่อค้าคนกลาง ร้านค้าส่งรวมแผงขายปลีกไข่ไก่ รวมกว่า 200 รายแล้ว
ถึงแม้หลายพื้นที่จะประสบปัญหาไข่ไก่ขาดแคลน แต่ที่ “เชียงใหม่” ไม่มีปัญหา
จำรัส สุมมา ประธานสมาพันธ์เกษตรกรเชียงใหม่-ลำพูน การันตีว่าเชียงใหม่ไม่ขาดแคลนไข่ไก่ เนื่องจากมีฟาร์มซีพี และฟาร์มอาร์พีเอ็ม เป็นผู้ผลิตรายใหญ่ที่ ต.แม่แฝกใหม่ อ.สันทราย มีไข่ไก่ออกสู่ตลาดกว่า 40,000 ฟอง/วัน หรือเดือนละ 1.2 ล้านฟอง ส่วนสหกรณ์ผู้เลี้ยงไข่ไก่เชียงใหม่-ลำพูน ก็มีผลิตอีกวันละ10,000 ฟอง หรือเดือนละ 300,000 ฟอง รวมไข่ไก่ทั้งหมด 1.5 ล้านฟอง/เดือน
ไข่ไก่ส่วนใหญ่จำหน่ายในประเทศ 90% ส่งออกเพียง 10% เท่านั้น ถ้าไม่ให้ส่งออกก็มีผลกระทบเล็กน้อยเท่านั้น ส่วนราคาไข่ไก่ที่ปรับสูงขึ้น เนื่องจากฟาร์มบางแห่งเปลี่ยนแม่พันธุ์ไก่ และอาหารเลี้ยงไก่ ซึ่งเป็นต้นทุนหลักเพิ่มขึ้น รวมทั้งมีพ่อค้าคนกลางบางรายกักตุนไข่ไก่ เพื่อฉวยโอกาสขายราคาแพง เดิมไข่ไก่เบอร์ 0 ราคา 101 บาท/ถาด ปรับเป็น 111 บาท/ถาด ส่วนเบอร์ 1-2 ราคา 80-90 บาท/ถาด ยังราคาปกติ
“ไม่เห็นด้วยที่กระทรวงพาณิชย์ ออกตระเวนจับปรับพ่อค้าแม่ค้ารายย่อย ซึ่งเป็นปลายเหตุ ไม่สามารถแก้ปัญหาไข่แพงได้ ควรควบคุมราคากับพ่อค้าคนกลาง ที่นำมาขายให้พ่อค้าแม่ค้ารายย่อยมากกว่า” จำรัสแนะนำ
ดังนั้น ไข่ไก่ที่ขาดแคลน เพราะความตื่นตระหนก เพราะปริมาณการผลิตมีให้กินเหลือเฟือ หากไม่มีเรื่องการแพร่ระบาดของเชื้อโควิด-19 วันนี้ไข่ไก่จะอยู่ในภาวะล้นตลาดด้วยซ้ำ เพราะเป็นช่วงปิดเทอม โรงเรียนที่เป็นแหล่งใหญ่ในการบริโภคไข่ไก่หายไป การบริโภครวมจะอยู่ที่ 33-35 ล้านฟองต่อวัน บางปีเหลือ 28-29 ล้านฟองต่อวันด้วยซ้ำ ทำให้ไข่ไก่ราคาตกต่ำ และต้องไปกองในสต๊อกของล้ง จนมีข่าวให้ได้ยินอยู่เสมอว่าเกษตรกรผู้เลี้ยงไก่ไข่ร้องเรียนให้รัฐบาลเข้าช่วยเหลือ เพราะขาดทุนสะสมมานาน
ประกอบกับอยู่ในช่วงเปลี่ยนวงจรเลี้ยงไก่ไข่ ซึ่งเมื่อเดือนมกราคมที่ผ่านมา คณะกรรมการนโยบายพัฒนาไก่ไข่และผลิตภัณฑ์ หรือ “เอ้กบอร์ด” ที่กระทรวงเกษตรและสหกรณ์กำกับดูแล ได้จัดสรรโควต้าการเลี้ยงไก่ไข่พันธุ์ปี 2563 เพื่อสร้างความสมดุลและลดปัญหาไข่ไก่ทรงตัวมาหลายปี
ขณะที่ขบวนการผลิตมีการปรับเปลี่ยนแม่พันธุ์ รวมทั้งอากาศร้อนอบอ้าวในหลายพื้นที่ ปัญหาขาดแคลนน้ำ เริ่มมีผลต่อผลิตที่อาจลดลงในช่วงหน้าร้อน
เมื่อดูสถิติสถานการณ์ไก่ไข่ พบว่าราคาไข่ไก่คละ หน้าฟาร์ม จะเคลื่อนไหวในช่วงแคบ โดยปี 2561 ไข่ไก่คละราคาเฉลี่ย 2.56 บาทต่อฟอง ปี 2562 เฉลี่ยอยู่ที่ 2.70 บาทต่อฟอง ขณะที่คนไทยบริโภคไข่ไก่เฉลี่ย 220 ฟองต่อคนต่อปี และมีการรณรงค์ให้บริโภคไข่เพิ่มเป็น 300 ฟองต่อวันต่อปี
นโยบายไข่ไก่ปี 2563 จึงปรับสมดุลปริมาณไข่ไก่ให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาด โดยให้เอกชนลดการนำเข้า “พ่อแม่-ปู่ย่า” พันธุ์ และส่งออกไข่ไก่ส่วนเกินไปจำหน่ายต่างประเทศ พร้อมปลดแม่ไก่ไข่ยืนกรงเพื่อให้ปริมาณไก่ไข่ยืนกรงในระบบอยู่ในภาวะสมดุล ทำให้ราคาเฉลี่ยไข่ไก่คละปีนี้อยู่ที่ 2.80 บาท จากต้นทุนผลิตไข่ไก่เฉลี่ยฟองละ 2.61 บาท
ราคาไข่ไก่คละหน้าฟาร์มอยู่ที่ 2.80 บาท/ฟอง แต่กว่าจะมาถึงมือผู้บริโภค ต้องมีค่าโสหุ้ย เช่น ค่าขนส่ง และค่าใช้จ่ายอื่นๆ ที่รัฐให้บวกได้ไม่เกิน 20% ดังนั้น ราคาขายปลีกจะตกฟองละ 3.00-3.10 บาท
แต่มีคำถามกันมามากว่า เหตุใดราคาไข่ไก่ขายปลีกขณะนี้จึงสูงถึงฟองละ 4.80 บาท บางที่ก็ปาเข้าไปฟองละ 5-6 บาท นั่นเป็นหน้าที่ของกรมการค้าภายใน ที่จะไปไล่เช็กบิลเอาผิด ขณะที่เดียวกันผู้บริโภคก็สามารถแจ้งเบาะแสได้ที่สายด่วนกรมการค้าภายใน 1569
อย่างไรก็ตาม หากประชาชนไม่ตื่นตระหนกมากเกินไป อย่าซื้อไข่ไก่เกินความจำเป็น เพราะในช่วงหน้าร้อนไข่ไก่เก็บได้ไม่เกิน 4 วันอาจเน่าเสียได้ ที่ซื้อตุนไว้อาจเสียเงินโดยใช่เหตุ แถมยังไปช่วยพ่อค้าหน้าเลือดฟันกำไรไปฟรีๆ
หากทุกคนซื้อไข่ไก่กันตามปกติ เลิกตื่นตระหนก เชื่อว่าไม่เกินสัปดาห์ จากที่ไข่ไก่ขาดแคลน จะกลายมาล้นตลาดอีกครั้ง
