เคยมีงานวิจัยก่อนหน้านี้พบว่าการได้รับสัมผัส เช่น กุมมือ จากคนที่เราให้ความสำคัญจะช่วยลดอาการปวดทางร่างกายของเราลงได้ สัมผัสจากคนใกล้ชิดจึงเป็นหนึ่งในยาแก้ปวดทางใจ โดยเฉพาะในยามที่กินยาแก้ปวดแล้วอาการปวดยังทุเลาลงไม่มากพอ แต่ผู้ป่วยบางคนได้รับกำลังใจจากคนใกล้ชิดกลับลดความทุกข์ได้ดีไม่เท่ากำลังใจจากคนแปลกหน้าค่ะ
คุณสุภาพสตรีท่านหนึ่งตัดสินใจลาออกจากงานได้ 3 เดือนแล้วเนื่องจากไม่ชอบงานที่ทำอยู่ เธอกลับมาช่วยธุรกิจของคุณพ่อแต่ก็พบว่าไม่ชอบเช่นกัน ว่าตามตรงแล้วคือเธอไม่รู้ว่าตัวเองชอบอะไรด้วยซ้ำ ตั้งแต่สมัยประถมเธอชอบทำกิจกรรมและมีเพื่อนเยอะ แต่ความที่เป็นคนอารมณ์ร้อนจึงมักมีปัญหากับเพื่อนอยู่บ่อยๆ สุดท้ายก็เหลือเพื่อนที่สนิทกันและยังไปมาหาสู่กันเพียงไม่กี่คน เมื่อเข้าเรียนมหาวิทยาลัยเธอยังคงทำกิจกรรมค่ะ ทุกครั้งที่มีปัญหากับเพื่อนจนเลิกคบกัน หรือบางครั้งทะเลาะกันจนเสียงาน เธอก็มักจะรู้สึกว่าตัวเองล้มเหลวไปเสียทุกเรื่อง การเรียนก็ไม่ดีเด่น กิจกรรมก็ได้ช่วยมากพอๆ กับก่อปัญหา เพื่อนก็เลิกคบกับเธอไปก็หลายคน กระทั่งงานที่ทำอยู่สุดท้ายก็ต้องลาออก แม้คนในครอบครัวทุกคนพยายามให้กำลังใจแต่เธอคิดว่ากำลังใจจากคนใกล้ชิดไม่มีค่า เธอคิดว่าพ่อเป็นนักธุรกิจที่ประสบความสำเร็จ ดังนั้นที่พ่อชมว่าเธอทำงานได้ดีก็ไม่น่าจะเป็นความจริงเพราะเธอเพิ่งมาช่วยที่บ้านได้ไม่นาน ทำอะไรไม่ได้เรื่องสักนิด พอแม่บอกว่าเพิ่งเริ่มทำก็ต้องได้แค่นี้แหละ เธอก็อ้างว่าแม่ปลอบใจไปอย่างนั้นเอง ความจริงที่เธอทำงานไม่เก่งก็ยังเป็นความจริงอยู่ เมื่อพ่อกับแม่พูดเท่าไรก็ยังไม่ดีขึ้น จึงส่งพี่มาคุยบ้างค่ะ เธอสนิทกับพี่มาตั้งแต่เด็กและพูดคุยปัญหาส่วนตัวกับพี่เสมอ แต่ครั้งนี้ต่างไปจากทุกครั้ง
“หนูก็ให้กำลังใจน้องสาวเหมือนทุกครั้งแต่เขาบอกว่าหนูไม่มีทางเข้าใจหรอก หนูเรียนเก่งกว่าเขา มีงานทำไม่เหมือนเขาที่ต้องกลับมาพึ่งที่บ้าน ไปไหนไม่รอด หนูเลยบอกเขาว่าที่บ้านไม่มีใครว่าอะไรเขาเลย ขอให้บอกว่าอยากเรียนอะไร อยากทำงานอะไร ที่บ้านก็สนับสนุน ไม่จำเป็นต้องช่วยงานพ่อก็ได้”
“แล้วเขาว่าอย่างไรคะ”
“เขาก็บอกว่าหนูไม่เข้าใจอย่างเดียวเลยค่ะ หนูเลยถามเขาไปว่าถ้าไม่มีใครช่วยเขาได้ จะลองไปพบจิตแพทย์ดูไหม เขาก็บอกว่าอยากมาพบค่ะเพราะคนใกล้ตัวไม่มีใครเข้าใจเขาเลย”
สรุปว่าพี่สาวเป็นห่วงน้องมากจึงมาปรึกษาก่อนค่ะว่าปัญหาแบบนี้คุยกับจิตแพทย์ได้ไหม คำตอบคือคุยได้ค่ะแต่จะช่วยให้ชีวิตเขาดีขึ้นได้หรือเปล่าก็ไม่แน่ใจเหมือนกัน แต่ในเมื่อคนคุ้นเคยไม่สามารถช่วยเหลือได้ ลองให้คนแปลกหน้าอย่างจิตแพทย์ช่วยเหลือดูบ้างก็คงไม่เป็นไรค่ะ
ความช่วยเหลือจากคนแปลกหน้าทำให้เราเซอร์ไพรส์ได้เสมอค่ะ “Hinomaru Sumo” แอนิเมชั่นใหม่ซีซั่นนี้เพิ่งฉายตอนแรกเมื่อต้นเดือนที่ผ่านมาสร้างจากหนังสือการ์ตูนที่ออกมาแล้วถึง 22 เล่ม ในแอนิเมชั่นตอนแรกกล่าวถึงความหวังจาก “คนแปลกหน้า” ค่ะ “ฮิโนมารุ อุชิโอะ” หนุ่ม ม.3 เดินทางไปสำรวจโรงเรียนมัธยมปลายที่จะเข้าเรียนต่อ เขาเลือกโรงเรียนโอดาจิเพราะได้ยินมาว่าเป็นโรงเรียนที่มีชมรมซูโม่ อุชิโอะใฝ่ฝันมาตั้งแต่เด็กว่าจะต้องเป็นนักกีฬาซูโม่ชั้นแนวหน้าของญี่ปุ่นให้ได้ เขาเคยชนะรุ่นประถมหลายครั้งจนทุกคนตั้งความหวัง น่าเสียดายที่ความสูงของเขาหยุดที่ 157 ซม.ซึ่งต่ำกว่าเกณฑ์มาตรฐานของนักกีฬาซูโม่ อย่างไรก็ตามอุชิโอะไม่เคยทิ้งความหวัง เขาได้พบ “โอเซกิ” นักเรียนโรงเรียนโอดาจิที่ซ้อมซูโม่อยู่คนเดียว จึงทราบภายหลังว่าชมรมซูโม่ถูกเด็กเกเรยึดโรงฝึกแล้วยังทำลายลานซ้อมที่โอเซกิสร้างขึ้นใหม่ด้วย ทันใดนั้นอุชิโอะก็เซอร์ไพรส์โอเซกิด้วยการยื่นมือเข้าช่วยเหลือ เขาท้าสู้กับเด็กเกเรเพื่อโอเซกิและชมรมซูโม่ทั้งที่ไม่ได้รู้จักมักจี่กันมาก่อน ความประทับใจนี้ทำให้โอเซกิที่เกือบล้มเลิกการเล่นซูโม่กลับมาสร้างชมรมซูโม่อีกครั้งอย่างไม่ย่อท้อ ในช่วงเวลาที่คนใกล้ชิดไม่สามารถช่วยเหลืออะไรได้ คนแปลกหน้าที่ยื่นมือเข้ามาช่วยเหลือทำให้สบายใจได้เกินคาดค่ะ
มีงานวิจัยยืนยันแล้วจริงค่ะว่ายาแก้ปวดที่ได้รับจากคนแปลกหน้าส่งผลลดอาการปวดได้ดีกว่ายาแก้ปวดที่ได้รับจากคนคุ้นเคย การวิจัยนี้ตีพิมพ์ในวารสาร Royal Society of London B: Biological Sciences โดยให้อาสาสมัครให้คะแนนความปวดที่ได้รับที่หลังมือ หลังจากนั้นแบ่งกลุ่ม กลุ่มหนึ่งให้รับยาแก้ปวดจากคนที่คุ้นเคยกันดีในระหว่างที่อีกกลุ่มหนึ่งให้รับจากคนแปลกหน้า ผลพบว่ากลุ่มที่ได้รับยาแก้ปวดจากคนแปลกหน้ารู้สึกปวดลดลงมากกว่าอีกกลุ่มหนึ่ง ผู้วิจัยเชื่อว่ามีกลไกบางอย่างในสมองเกี่ยวข้องด้วย ไม่ใช่แค่ความรู้สึกทางใจเพียงอย่างเดียวเท่านั้น เพราะพบความเปลี่ยนแปลงในสมองที่เกี่ยวข้องกับการรับรู้ความเห็นอกเห็นใจจากผู้อื่นเมื่อรู้สึกเจ็บปวด (empathetic pain perception) นอกจากนั้นยังสัมพันธ์กับทฤษฎีการเรียนรู้ “prediction error learning” ซึ่งกล่าวว่าเมื่อเราพบกับสภาพที่ไม่คุ้นเคยหรือเซอร์ไพรส์ (กรณีนี้คือคนแปลกหน้านำยาแก้ปวดมาให้) เราจะเรียนรู้และเข้าใจได้อย่างรวดเร็วกว่าการพบสภาพคุ้นเคย ความรู้สึกแปลกใจที่ได้รับการเอาใจใส่จากคนแปลกหน้าจึงทำให้ประสิทธิภาพการลดปวดของยาดีขึ้นกว่าเดิม
ถ้าการเซอร์ไพรส์ช่วยให้ลดปวดได้ดีขึ้น กำลังใจจากคนปากหนักที่ไม่ค่อยให้กำลังใจใครเท่าไรจึงมีประสิทธิภาพดีกว่ากำลังใจจากคนที่ให้กำลังใจคนอื่นเป็นปกติอยู่แล้ว ถือเป็นข้อได้เปรียบของคนปากหนักเลยนะคะ
