‘พิพิธภัณฑ์ศิลป์แผ่นดิน’ ตื่นตาอิ่มใจ ยอดศิลป์ เอกลักษณ์ ‘ไทย’

‘พิพิธภัณฑ์ศิลป์แผ่นดิน’ ตื่นตาอิ่มใจ ยอดศิลป์ เอกลักษณ์ ‘ไทย’

 

“ข้าพเจ้านั้นภูมิใจเสมอมาว่า คนไทยมีสายเลือดของช่างฝีมืออยู่ทุกคน ไม่ว่าจะเป็นชาวไร่ชาวนา หรือมีอาชีพใด อยู่สารทิศใด คนไทยมีความละเอียดอ่อน และฉับไวต่อการรับศิลปะทุกชนิด พอเพียงแต่ให้เขามีโอกาสได้เรียนรู้และฝึกฝน เขาก็จะแสดงความสามารถออกมาให้เห็นได้”

พระราชดำรัสใน สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง พระราชทานแก่ผู้เข้าเฝ้าฯ ถวายพระพรชัยมงคล ณ ศาลาดุสิดาลัย สวนจิตรลดา 11 สิงหาคม 2532

จากพระราชกรณียกิจแก้ความยากจนอย่างยั่งยืนของพระองค์ สู่การฟื้นคืนของ ‘ภูมิปัญญาและวัฒนธรรม’ ที่กำลังเลือนหายไปตามกาลเวลา วันนี้ไม่เพียงงานศิลปะที่สะท้อนเอกลักษณ์ความเป็นไทยจะเฟื่องฟู ยังได้สร้างงานสร้างอาชีพอย่างยั่งยืน

ประจักษ์ผ่านการกลับมาจัดแสดงผลงานศิลปะล้ำค่าของแผ่นดินอีกครั้ง เมื่อวันที่ 14 มิถุนายน 2562 เป็นต้นมา ของสถาบันสิริกิติ์ ณ พิพิธภัณฑ์ศิลป์แผ่นดิน ตำบลเกาะเกิด อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

พิพิธภัณฑ์ศิลป์แผ่นดิน
พิพิธภัณฑ์ศิลป์แผ่นดิน
ห้องปีกแมลงทับ
ห้องปีกแมลงทับ
โคมระย้าขนาดยักษ์ส่วนหนึ่่งของห้องปีกแมลงทับ
โคมระย้าขนาดยักษ์ส่วนหนึ่่งของห้องปีกแมลงทับ
เรือพระที่นั่งศรีสุพรรณหงส์
เรือพระที่นั่งศรีสุพรรณหงส์
พิพิธภัณฑ์ศิลป์แผ่นดิน
พิพิธภัณฑ์ศิลป์แผ่นดิน

ภายในจัดแสดงผลงานออกเป็นส่วนๆ เริ่มต้นด้วยห้องปีกแมลงทับ จัดแสดงผลงานศิลป์ที่ตกแต่งด้วยปีกแมลงทับ อาทิ โคมระย้าขนาดยักษ์ จากนั้นเข้าสู่ห้องนิทรรศการใหญ่ จัดแสดงงานเครื่องเงินเครื่องทองแท้ ลงยาสี อาทิ เรือพระที่นั่งศรีสุพรรณหงส์จำลอง ก่อนขึ้นสู่ชั้น 2 ชมงานปักเส้นไหมโบราณขนาดใหญ่ งานคร่ำ งานแกะสลักไม้ งานสานย่านลิเภา โดยมีหูฟังให้ผู้เข้าชมผ่านจอทัชสกรีนแสดงถึงผลงานอย่างเจาะลึก และฟังข้อมูลผลงานศิลปะได้ผ่าน 10 ภาษา อาทิ ภาษาไทย ภาษาอังกฤษ จีน ฯลฯ

ก่อนปิดท้ายด้วยการช้อปปิ้งผลิตภัณฑ์ อาทิ มูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ ร้านภูฟ้า โครงการกำลังใจฯ

ท่านผู้หญิงสุภรภ์เพ็ญ หลวงเทพนิมิต ปฏิบัติหน้าที่รองราชเลขานุการในพระองค์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เล่าว่า การจัดแสดงงานศิลป์ชั้นสูงของพิพิธภัณฑ์ศิลป์แผ่นดิน เมื่อก่อนอยู่ที่พระที่นั่งอนันตสมาคม บัดนี้ย้ายมาที่ อ.บางปะอิน จ.พระนครศรีอยุธยาแล้ว ทั้งนี้ แม้จะไม่ได้จัดแสดงครบเหมือนที่จัดแสดงงาน ณ พระที่นั่งอนันตสมาคม ทั้งหมด แต่ก็มีงานระดับมาสเตอร์พีซมาจัดแสดงครบทุกชิ้น

“พิพิธภัณฑ์ทั่วโลกจะนำของเก่ามาจัดแสดงหมุนเวียน เป็นงานที่ทำด้วยศิลปินทั้งนั้น แต่พิพิธภัณฑ์ศิลป์แผ่นดิน เป็นแห่งเดียวในโลก ที่สร้างงานขึ้นใหม่ ทำด้วยสองมือของลูกหลานชาวนาชาวไร่ เริ่มจากศูนย์ที่คนอ่านไม่ออกเขียนไม่ได้ แล้วทรงนำมาฝึกหัด ไม่มีงานของศิลปินเลย”

ท่านผู้หญิง สุภรภ์เพ็ญ เล่าอีกว่า สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงอยากให้คนไทยได้ภูมิใจถึงผลงานที่จัดแสดง ว่าจากคนที่อ่านไม่ออกเขียนไม่ได้ เป็นลูกหลานชาวนาชาวไร่ แต่สามารถทำงานศิลปะที่ยิ่งใหญ่อย่างนี้ได้ โดยรับสั่งว่า

“งานของพิพิธภัณฑ์ศิลป์แผ่นดิน ที่เป็นงานของสถาบันสิริกิติ์ ต้องเข้าพิพิธภัณฑ์อย่างเดียว ไม่ให้ขาย เพื่อให้คนได้ชม เมื่อคนได้เห็นงานเหล่านี้ เขาก็จะรู้ว่าคนไทยมีศิลปะ มีจิตใจที่อ่อนโยน คือ ดูงานศิลปะแล้วเข้าใจได้เลยว่า ชาวไทยเป็นอย่างไร”

“สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงรับสั่งว่านี่จะเป็นสมบัติของแผ่นดิน ของลูกหลานต่อไป ที่ให้ลูกหลานของเรายืนอยู่บนแผ่นดินไทยได้อย่างสง่าผ่าเผย ไม่ต้องไปอธิบายใครเลย”

ท่านผู้หญิงสุภรภ์เพ็ญเล่าด้วยสีหน้าประทับใจ

ตลอดระยะเวลา 40 ปี จากโรงฝึกศิลปาชีพ สวนจิตรลดา สู่สถาบันสิริกิติ์ ที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดตั้งขึ้น ได้สร้างสรรค์บุคลากรและผลงานประณีตศิลป์ชั้นสูง 23 สาขา ได้พัฒนาช่างศิลป์สู่ระดับฝีมือช่างหลวงแห่งกรุงรัตนโกสินทร์ และยังคงยึดมั่น ในพระราชประสงค์ของ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ที่จะทําหน้าที่เป็นศูนย์กลางงานช่างช่วยสร้างชีวิตที่ดีขึ้นให้แก่ราษฎร ควบคู่ไปกับการดํารงรักษามรดกศิลป์ไทย

บุษบกมาลา
บุษบกมาลา
ตรีพิธพรรณบุษบก
ตรีพิธพรรณบุษบก
ขันถมทองลายมงคล ๑๐๘
ขันถมทองลายมงคล ๑๐๘

พิพิธภัณฑ์ศิลป์แผ่นดิน เปิดให้เข้าชมวันอังคาร-อาทิตย์ เวลา 10.00-15.30 น. ค่าบัตรเข้าชม ผู้ใหญ่ท่านละ 150 บาท นักเรียน/นักศึกษา/ผู้สูงอายุ 60 ปีขึ้นไปท่านละ 75 บาท ชาวต่างชาติใช้บัตรเข้าชมพระบรมมหาราชวัง หรือซื้อหน้าพิพิธภัณฑ์ฯ เดินทางง่ายเพียง 45 นาที จากกรุงเทพฯ ด้วยเส้นทางทางด่วน แจ้งวัฒนะ-บางปะอิน

และตั้งแต่วันที่ 1 ธ.ค.62 เป็นต้นไป จะมีบริการรถชัตเติลบัสขนาด 50 ที่นั่ง ให้บริการฟรี สำหรับรับ-ส่งนักท่องเที่ยว ทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศ ที่จะเดินทางไปเยี่ยมชม “พิพิธภัณฑ์ศิลป์แผ่นดิน” และ “อาคารเรียน-รู้-เรื่องโขน” ให้บริการวันละ 2 รอบ ได้แก่ รอบแรกออกจากถนนหน้าพระลาน บริเวณตรงข้ามประตูวิมานเทเวศร์ เวลา 10.30 น. และเดินทางกลับถึงบริเวณสนามหลวง เวลา 14.00 น.และรอบสอง ออกเวลา 12.00 น. และเดินทางกลับเวลา 15.00 น.

สุพรรณเภตรา
สุพรรณเภตรา
พระที่นั่งพุดตานถมทอง
พระที่นั่งพุดตานถมทอง
สัปคับครํ่า
สัปคับครํ่า
บทความก่อนหน้านี้บทนำ : ส่อง‘ขอนแก่น’เขต 7
บทความถัดไปเผย ‘คิว’ นักร้องดัง ป่วยซึมเศร้า เป็นคนเก่ง สู้ชีวิต เตรียมบวชให้แม่ มาผูกคอดับเสียก่อน