ศูนย์ศึกษาปัญหาการพนัน ร่วมกับศูนย์วิจัยเพื่อการพัฒนาสังคมและธุรกิจ(SAB) มูลนิธิสื่อมวลชนศึกษา มูลนิธิสาธารณสุขแห่งชาติ และเครือข่ายรณรงค์หยุดพนัน จัดเวทีอภิปราย “สรุปพนันบอลยูโร2016 เด็กไทยเสียเท่าไหร่” ซึ่งมีการเปิดผลสำรวจพฤติกรรมการรับชมและการเล่นพนันทายผลฟุตบอลยูโร2016 ณ โรงแรมแมนดาริน
ผลสำรวจชี้การพนันในเยาวชนเติบโตอย่างมีพัฒนาการ
โดยนายธน หาพิพัฒน์ ศูนย์วิจัยเพื่อการพัฒนาสังคมและธุรกิจ (SAB) กล่าวถึงผลสำรวจว่า หลังจบการแข่งขันฟุตบอลยูโร 2016 ศูนย์ได้สำรวจแบบแบ่งกลุ่มตัวอย่างกับเยาวชนช่วงชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายและอาชีวศึกษา 3,832 ราย ใน 10 จังหวัด เช่น กรุงเทพฯ เชียงใหม่ พิษณุโลก ชลบุรี ขอนแก่น อุบลราชธานี สุราษฏร์ธานี สงขลา ระหว่างวันที่ 11- 22 กรกฎาคมที่ผ่านมา พบผลสำรวจดังนี้ กลุ่มตัวอย่างร้อยละ 66 รับรู้การรณรงค์ประชาสัมพันธ์ห้ามเล่นการพนันจากโรงเรียน ครู ผู้ปกครอง แต่ก็เล่นการพนันมากขึ้นเมื่อเทียบกับฟุตบอลโลกปี 2014 จากร้อยละ 11.6 เพิ่มเป็นร้อยละ 16.8 หรือเพิ่มขึ้นร้อยละ 5.2 ทั้งนี้ งานศึกษาได้แบ่งกลุ่มเยาวชนเล่นการพนันเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ เล่นการพนันแบบไม่ใช่เงิน เช่น เลี้ยงข้าว พบมีร้อยละ 31, เล่นการพนันแบบใช้เงินแต่เพื่อเป็นสีสันในการเชียร์ เช่น เล่นกับเพื่อน มีร้อยละ 25
และเล่นการพนันแบบใช้เงินและหวังได้เสีย มีร้อยละ 43.7 ซึ่งเมื่อลงลึกในกลุ่มเล่นการพนันใช้เงินแบบหวังได้เสีย พบว่าเล่นพนันผ่านเว็บไซต์ร้อยละ 36.5 โต๊ะบอลร้อยละ 22.2 ตลอดจนเล่นกับเพื่อน และเล่นกับเด็กเดินโพย ขณะที่รูปแบบการจ่ายเงินพบจ่ายผ่านบัญชีธนาคารมากถึงร้อยละ 51 และร้อยละ 55 ใช้เงินเล่นการพนันเกินกว่าที่ตั้งใจ โดยพบเฉลี่ยต่อคู่จากที่ตั้งใจเล่น 1,879 บาท แต่เล่นจริง 3,123 บาท และเล่นพนันวงเงินสูงสุด 3-5 หมื่นบาท
นายธนกล่าวอีกว่า ส่วนสิ่งกระตุ้นและจูงใจให้เล่นการพนัน พบร้อยละ91.5ใช้ข้อมูลประกอบการเล่นพนันตามช่องทางจากเฟสบุ๊ค รองลงมาเป็นเคเบิลทีวี อินเตอร์เน็ตทีวี เว็บไซต์และไลน์ตามลำดับ ทั้งนี้ ปัญหาที่ตามมาหลังเล่นการพนันมากที่สุดคือ เสียการเรียน เกิดความเครียด และถูกโกง โดยหลังจากฟุตบอลยูโร 2016 จบพบกลุ่มตัวอย่างร้อยละ 5.6 มีหนี้สินเฉลี่ย 2,000 บาท ร้อยละ 4.5 ถูกเจ้าหนี้ขู่กรรโชกตามทวงหนี้ แต่ร้อยละ 9.8 มีเจตนาที่จะเล่นพนันต่อโดยเฉพาะการพนันบอลลีคที่กำลังเปิดฤดูกาลในเดือนสิงหาคมนี้หรือฟุตบอลไทยพรีเมียร์ลีคที่แข่งขันอยู่ อย่างไรก็ตาม พนันบอลยูโรยังเป็นที่นิยมเล่นหนักกว่าฟุตบอลโลก สะท้อนได้ว่า ภาคการทำงาน การห้ามปราม ประชาสัมพันธ์ไม่สำเร็จเท่าที่ควร ทำให้เบรคการเล่นพนันบอลในกลุ่มเยาวชนไม่ได้ เพราะช่องทางยังเข้าถึงง่าย สถิติเล่นพนันเพิ่มขึ้น การควบคุมไม่ต่อเนื่องจริงจัง หน่วยงานที่เกี่ยวข้องยังทำอะไรไม่ได้ เว็บไซต์พนันเติบโตขึ้นเรื่อยๆ
การพนันสารตั้งต้นหายนะชีวิต
พญ.มธุรดา สุวรรณโพธิ์ ผู้อำนวยการสถาบันสุขภาพจิตเด็กและวัยรุ่นราชนครินทร์ กรมสุขภาพจิต กล่าวว่า การขอรับคำปรึกษาสายด่วนเลิกพนัน1323 ช่วงฟุตบอลยูโร2016 มีเพิ่มขึ้นถึง 8 เท่า หากเทียมกับฟุตบอลโลก2014 ซึ่งคนที่เป็นนักพนันอยู่แล้วมักใช้วิธีปรับเปลี่ยนหันมาเล่นพนันบอล พบในกลุ่มผู้ใหญ่มากกว่าเยาวชน ทั้งนี้ สามารถสังเกตอาการเสพติดการพนันคือ ถ้าไม่ได้เล่นจะรู้สึกหงุดหงิด กระวนกระวาย ร่างกายอ่อนแอ มีโอกาสป่วยง่าย พฤติกรรมก้าวร้าวรุนแรง มีภาวะซึมเศร้าเจ็บป่วยทางจิตร่วมด้วย ซึ่งปัญหาการพนันส่งผลให้เกิดปัญหาทางสุขภาพกายหรือปัญหาสุขภาพจิต เสี่ยงต่อการติดยาเสพติด6เท่า ติดเหล้า5เท่า มีความรุนแรงและการใช้อาวุธ6เท่า เสี่ยงต่อการสูบบุหรี่3-10เท่า มีภาวะซึมเศร้าและโอกาสฆ่าตัวตายสูงขึ้น4 เท่า ดังนั้นควรปลูกฝังเพื่อเป็นแนวทางป้องกันการเข้าถึงพนันที่สำคัญ สื่อควรเสนออย่างถูกต้องเหมาะสม และมีกฎหมายบทลงโทษที่ชัดเจน
เด็กไทยภูมิต้านทานต่ำ
นายธนากร คมกฤส ผู้ประสานงานเครือข่ายรณรงค์หยุดพนัน กล่าวว่า จากการสังเคราะห์ผลสำรวจเกี่ยวกับการพนันในกลุ่มเยาวชนไทย พบว่าการพนันเข้าถึงเด็ก-เด็กเข้าถึงพนันได้ง่ายมาก ขณะที่เด็กไทยมีค่านิยมพนันสูง แต่มีภูมิต้านทานต่ำ โดยมองการพนันเป็นเรื่องปกติและหวังได้เงิน ไม่คิดถึงการเสีย และไม่สนกฎหมาย ที่สำคัญพบว่าสื่อมีส่วนสนับสนุนการพนัน แม้บางสื่ออาจไม่ได้ตั้งใจ แต่ก็มีบางสื่อที่ตั้งใจชวนพนันแบบฟันธง ลงแต้มต่อ ล่อให้พนัน อย่างไรก็ตาม คิดว่าต้องรณรงค์สร้างความตระหนักไม่ให้กระแสในสังคมแผ่วลง สร้างการเรียนรู้เพื่อรู้ทันพนันให้เข้าสู่ระบบโรงเรียน ครอบครัว และทุกฝ่ายเร่งรับมือ ทั้งกระทรวงกีฬา กระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ กสทช. สมาคมวิชาชีพสื่อด้านกีฬา และกองทุนสลากกินแบ่งเพื่อพัฒนาสังคม ทั้งนี้ อาจต้องเป็นสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ โดยคณะกรรมาธิการกีฬารับหน้าที่เป็นผู้ผลักดันให้การทำงานนี้เกิดขึ้น และการแก้ไข พ.ร.บ.การพนัน พ.ศ.2478ให้ทันสมัย และมองการพนันเป็นปัญหาไม่ใช่ประโยชน์
ปอท.ปราบเว็บพนันฟุตบอลไม่ง่าย
ร.ต.ท.วีระพงษ์ แนวคำดี รองสว.กก.2. บก.กองบังคับการปราบปรามการกระทำความผิดเกี่ยวกับอาชญากรรมทางเทคโนโลยี (ปอท.) ตัวแทนบก.ปอท. กล่าวว่า หนึ่งในภารกิจ ปอท.ที่ทำอยู่คือการตามจับเว็บเปิดพนันทายผลฟุตบอลที่เข้าข่ายผิดกฎหมายการพนัน อย่างช่วงฟุตบอลยูโร 2016 ปอท.สามารถตามจับได้ 6-8 เว็ปไซต์ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นเว็บไซต์เปิดใหม่ ทั้งนี้ การทำงานของเราค่อนข้างมีอุปสรรคมาก เพราะเว็บไซต์เหล่านี้ไม่ได้อยู่ในประเทศไทย แต่อยู่ตามจังหวัดชายแดน หรือประเทศเพื่อนบ้าน ที่ส่วนใหญ่รับและจ่ายเงินผ่านทางบัญชีธนาคารซึ่งเป็นบัญชีม้า หรือบัญชีคนไทยที่ถูกโจรกรรมโดยไม่รู้ตัว รองลงมาเป็นบัตรทรูมันนี่ 1,000 บาท บัตรเติมเงิน ตลอดจนสกุลเงินทางดิจิตอลต่างๆที่สถาบันการเงินไม่รับ แต่ในวงการนี้รับ ซึ่งยากและต้องใช้เวลามากกับการหาข้อมูลหลักฐานมาดำเนินคดีเอาผิด อย่างเคสหนึ่งต้องใช้เวลา 3-8 เดือนขึ้นอยู่กับข้อมูลหลักฐานได้ช้าหรือเร็ว
เตือนชาวเน็ตถูกโจรกรรมบัญชีไปใช้ในทางผิดกฎหมายไม่รู้ตัว
ร.ต.ท.วีระพงษ์กล่าวอีกว่า แม้จะขออำนาจศาลสั่งปิดเว็บไซต์ได้ พวกเขาก็มีเสิร์ฟเวอร์สำรองสามารถกลับมาให้บริการได้ภายใน 5 นาที ฉะนั้นต้องยอมรับว่ามันไม่ทันกันระหว่างตามปิดกับเว็บไซต์เปิดใหม่ แต่เรายืนยันว่าได้ทำงานเต็มที่ภายใต้ข้อจำกัดทางบุคลากรปอท. 140 กว่าคน ที่ต้องดูความเรียบร้อยบนโลกออนไลน์อื่นๆด้วย เช่น จับกุมสินค้าหลอกขายบนอินเตอร์เน็ต อย่างไรก็ตาม ปอท.ขอฝากเตือนไปยังประชาชนที่ถูกชักชวนหรือหลอกให้แสดงบัตรประชาชน บัตรเอทีเอ็ม บุ๊คบัญชี หรือข้อมูลส่วนตัวต่างๆลงบนอินเทอร์เน็ต โดยเฉพาะการสมัครงานบนอินเตอร์เน็ตที่มีคำโฆษณาว่า “ทำงานอยู่บ้านแล้วได้เงินง่ายๆ” ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นขบวนการโจรกรรมข้อมูลและบัญชีมาเป็นบัญชีม้า อย่างเพียงเราส่งรูปบัตรเอทีเอ็มและบุ๊คบัญชีไปจะด้วยเต็มใจ หรือถูกคำพูดที่ว่ามีหรือเปล่า โดยไม่ได้เบลอภาพในส่วนรหัสบนบัตร และข้อมูลส่วนตัว เพียงเท่านี้เขาสามารถนำรหัสไปยืนยันความเป็นเจ้าของ ซึ่งยังน่าตกใจว่าขบวนการเหล่านี้ยังมีข้อมูลของผู้เสียหาย ตั้งแต่วันเดือนปีเกิด หมู่เลือด เจ้าหน้าที่ธนาคารถามอะไรสามารถตอบได้หมด เมื่อนั้นเขาก็สามารถนำบัญชีไปใช้ และทำการเปลี่ยนแปลงการแจ้งเตือนผ่านเอสเอ็มเอสของธนาคารโดยที่เจ้าของบัญชีไม่รู้ จากนั้นนำบัญชีนี้ไปรับโอนเงินผิดกฎหมาย ที่เหลือก็รอเพียงเจ้าของบัญชีถูกจับ ซึ่งกรณีนี้มีผู้เสียหายแล้ว 400 กว่าราย
ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ในวงเสวนาได้หยิบยกกฎหมายการพนัน พ.ศ.2478 ซึ่งขณะนี้มีการยกร่างใหม่แล้ว โดยเห็นว่าร่างกฎหมายดังกล่าวยังวนเวียนกรอบคิดเดิมๆ เช่น การคิดค่าธรรมเนียมการให้มีการพนัน ซึ่งหากเป็นอย่างนี้ไม่มีเสียดีกว่า เพราะไม่ทำให้ปัญหาดีขึ้น ทั้งยังวิจารณ์ไปถึงพ.ร.บ.ว่าด้วยการกระทำผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ฯ ซึ่งดูแลโดยกระทรวงไอซีทีว่า ไม่สามารถจัดการกับเว็บไซต์พนันฟุตบอลออนไลน์ได้ เพราะไม่เข้าข่ายความผิด จึงทำให้เว็บไซต์พนันฟุตบอลเติบโตอย่างรวดเร็วและไร้การควบคุมอย่างทันท่วงที
