แผน วรรณเมธี ผู้สูงอายุแห่งชาติ ปี 65 สุภาพบุรุษ 5 แผ่นดิน
หลากหลายภัยพิบัติที่เกิดขึ้นในประเทศไทย ถูกบรรเทาทุกข์ร้อนด้วยพระมหากรุณาธิคุณของพระบรมวงศานุวงศ์ และองค์กรสาธารณกุศล หนึ่งในนั้นคือ ‘สภากาชาดไทย’ ที่นอกจากให้บริการทางการแพทย์และสุขอนามัย บริการโลหิต ยังให้การช่วยเหลือผู้ประสบภัยพิบัติทุกแห่งหน
เปลี่ยนคราบน้ำตาสู่รอยยิ้ม
แน่นอนได้ทำให้คนไทยหลายคนรู้จักชื่อ ‘นายแผน วรรณเมธี’ อดีตเลขาธิการสภากาชาดไทย ซึ่งคณะกรรมการผู้สูงอายุแห่งชาติ ได้ประกาศสดุดีเกียรติคุณยกย่องให้เป็น ‘ผู้สูงอายุแห่งชาติ ประจำปีพุทธศักราช 2565’
เนื่องในวันผู้สูงอายุแห่งชาติ 13 เมษายน ถือโอกาสรู้จักสุภาพบุรุษ 5 แผ่นดิน ปัจจุบันอายุ 99 ปี 3 เดือน
คุณแผนเกิดเมื่อวันที่ 30 มกราคม พ.ศ.2466 ที่กรุงเทพมหานคร ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว เขาอาศัยในบ้านของไฟฟ้าหลวง สามเสน ที่บิดาทำงานรับราชการอยู่ อยู่ร่วมกับมารดาและพี่น้องรวม 7 คน แบ่งเป็นชาย 3 หญิง 4 ตัวเขาเป็นบุตรลำดับที่ 6 และเป็นบุตรชายคนเล็ก มีน้องสาวเพียงคนเดียว
แม้จะมีพี่น้องมากมาย แต่ชีวิตวัยเด็กก็ไม่ได้อัตคัด ทั้งยังอยู่อย่างร่มเย็นผาสุก ด้วยบิดาที่มีความรับผิดชอบต่อครอบครัว อุดหนุนดูแลอยู่ตลอด ทั้งยังผู้อบรมสั่งสอน เป็นแบบอย่างให้แก่ลูกๆ รวมถึงคุณธรรมต่างๆ ส่วนมารดาเป็นคนขยันขันแข็ง ใช้เสน่ห์ปลายจวักทำอาหารขายคนงานการไฟฟ้า ช่วยหารายได้ส่งค่าเล่าเรียนลูกๆ
คุณแผนเข้าเรียนมัธยมที่โรงเรียนโยธินบูรณะ จากนั้นเข้าโรงเรียนเตรียมปริญญา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ สำเร็จการศึกษาอนุปริญญานิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ก่อนไปสำเร็จการศึกษาปริญญาตรี ด้านประวัติศาสตร์ จากวิทยาลัยโอเบอร์ลิน สหรัฐอเมริกา และปริญญาโท ด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ จากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เบอร์คเลย์ สหรัฐอเมริกา
ด้านการทำงาน คุณแผนรับราชการและเติบโตมาในกระทรวงการต่างประเทศ (กต.)
เริ่มบรรจุเข้ารับราชการครั้งแรก เมื่อปี พ.ศ. 2485 ผ่านไปได้ 3 ปี ตัดสินใจลาออกเพื่อเข้าร่วมขบวนการเสรีไทย ด้วยบ้านเมืองขณะนั้นอยู่ในภาวะสงครามโลกครั้งที่ 2 ก่อนได้รับโอกาสกลับมาเป็นข้าราชการ กต.อีกครั้ง ก่อนเวลาผ่านไปได้ขยับไปดำรงตำแหน่งสำคัญๆ อาทิ ปลัด กต. เอกอัครราชทูต ณ กรุงบอนน์ เอกอัครราชทูต ณ กรุงลอนดอน เป็นต้น และเกษียณอายุราชการเมื่อปี พ.ศ.2527
ด้วยเป็นคนที่มีความสามารถหลากหลาย คุณแผนยังคงทำงานต่อเนื่องหลังเกษียณอายุราชการ กับตำแหน่งเลขาธิการ สำนักเลขาธิการอาเซียน ณ กรุงจาร์การต้า ประเทศอินโดนีเซีย ระหว่างปี พ.ศ.2527-2529 จากนั้นได้รับแต่งตั้งเป็นผู้อำนวยการศูนย์ศึกษาการต่างประเทศ กต. ระหว่างปี พ.ศ.2530-2534
คุณแผนมีโอกาสเข้าเฝ้าฯ และปฏิบัติงานถวายใกล้ชิดเบื้องพระยุคลบาท พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในปี พ.ศ.2534 ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเลขาธิการสภากาชาดไทย ปฏิบัติหน้าที่ได้อย่างเต็มประสิทธิภาพเรื่อยมา
ดั่งลายพระหัตถ์ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี พระราชทานในภาพวาดฝีพระหัตถ์ พระราชทานแก่คุณแผนในโอกาสครบรอบวันคล้ายวันเกิด 90 ปี ผู้มีบทบาทสำคัญขับเคลื่อนสภากาชาดไทย ความว่า
“คุณแผนช่วยกาชาด กาชาดช่วยทุกคน”
ปฏิบัติงานเลขาธิการสภากาชาดไทยเป็นเวลา 30 ปี ก่อนกราบบังคมทูลลาออกจากตำแหน่ง และได้รับโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งเป็นที่ปรึกษาสภากาชาดไทย ตั้งแต่วันที่ 1 พฤษภาคม 2564 เป็นต้นมา
ทั้งนี้ คุณแผนยังมีอีกบทบาท คือ เป็นประธานองค์การพุทธศาสนิกสัมพันธ์แห่งโลก ซึ่งมีหน้าที่เผยแผ่หลักธรรมอันบริสุทธิ์ของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ตั้งแต่ปีพ.ศ.2541 จนถึงปัจจุบัน
“ในชีวิตหนึ่งของคนเรา เมื่อเกิดมาแล้วก็ควรทำความดี จะเป็นเสมือนเสบียงติดตัวไว้ เพราะเมื่อเราจากโลกนี้ไป จะมีเพียงคุณงามความดีที่เราสร้างสมมาเท่านั้น ที่จะนำติดตัวไปสู่สุคติ ในสัมปรายภพได้” คุณแผน กล่าวในโอกาสวันครบรอบ 106 ปี โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย เมื่อวันที่ 30 พฤษภาคม พ.ศ.2563
คุณแผนยังกล่าวในหัวข้อ “พลังครอบครัวพลังผู้สูงวัยกับชีวิตวิถีใหม่ไร้รอยต่อเทคโนโลยี” ว่า เนื่องด้วยปัจจุบันเทคโนโลยีพัฒนาขึ้นเรื่อยๆ ผู้คนและเยาวชนยุคหลัง จำเป็นต้องใช้อุปกรณ์ที่ทันสมัยมากขึ้นอยู่เรื่อยๆ ไม่ว่าจะเป็นการทำงานหรือการเรียน
“ขอให้ผู้คนและเยาวชนยุคหลังได้รับการพัฒนาคุณภาพชีวิตเป็นสืบไป พลังครอบครัวในยุคสมัยใหม่ผู้คนยุคหลังต่างมีความคิดเห็นของตนเองซึ่งผู้คนในยุคเก่าไม่เคยพบเห็นมาก่อน จึงขอให้ทุกครอบครัวฟังความเห็นต่างของผู้คนในยุคหลังเช่นกัน พลังผู้สูงวัยทำหน้าที่เสมือนครูที่ให้ความรู้และอบรมสั่งสอนให้ผู้คนในยุคหลังนำไปปฏิบัติโดยทั่วกัน และสิ่งสำคัญที่สุด คือ ต้องมีจิตสำนึกในหน้าที่และความรับผิดชอบ” นายแผนกล่าว
สุภาพบุรุษ 5 แผ่นดิน
