เจน กูดดอลล์ ผู้ศึกษาลิงชิมแปนซี หวังตุ๊กตาบาร์บี้ จะสร้างแรงบันดาลใจให้เด็กหญิง

เจน กูดดอลล์ ผู้ศึกษาลิงชิมแปนซี หวังตุ๊กตาบาร์บี้ จะสร้างแรงบันดาลใจให้เด็กหญิง

คอลัมน์ สรรหา มาเล่า

เด็กผู้หญิงกับตุ๊กตาเป็นของคู่กัน บางครั้งตุ๊กตาอาจเป็น ‘ของเล่น’ ที่สร้างแรงบันดาลให้แก่เด็กๆ ได้ดีกว่า คำพูด คำสั่งสอนของพ่อแม่ก็เป็นได้

เจน กูดดอลล์ นักสัตววิทยา มานุษยวิทยาและวานรวิทยาชาวอังกฤษ ผู้ทำให้โลกรู้จักลิงชิมแปนซีมากขึ้น จากผลงานการศึกษาวิจัยของเธอ ให้สัมภาษณ์รอยเตอร์ถึงตุ๊กตาบาร์บี้เจน กูดดอลล์ ในซีรีส์ ‘ผู้หญิงผู้สร้างแรงบันดาลใจ’ ที่บริษัทแมทเทล ทำออกมาล่าสุด ผลิตจากพลาสติกรีไซเคิลก็หวังเช่นนั้นว่าจะเป็นแรงบันดาลใจให้เด็กผู้หญิงหันมาสนใจ เรียนรู้เกี่ยวกับสภาพสิ่งแวดล้อม และผลกระทบจากสิ่งแวดล้อมที่ส่งผลต่อชีวิตของพวกเขา

“ที่จริง ฉันอยากมีตุ๊กตาที่เป็นตัวฉัน มาตั้งแต่ก่อนแมทเทลจะมีไอเดียนี้ เพราะฉันเคยเห็นเด็กผู้หญิงตัวเล็กๆ กำลังเล่นตุ๊กตาบาร์บี้ในยุคแรกๆ ที่ตุ๊กตาบาร์บี้ทุกตัวดูเป็นผู้หญิงมากๆ ฉันยังแอบคิดว่า เด็กผู้หญิงเล็กๆ จำเป็นต้องมีตุ๊กตารูปแบบอื่นด้วย “กูดดอลล์ ในวัย 88 ให้สัมภาษณ์สำนักข่าวรอยเตอร์ ก่อนจะเล่าต่อว่า

“แมทเทลได้ปรับเปลี่ยนตุ๊กตาบาร์บี้ให้มีความหลากหลาย มีทั้งนักบินอวกาศ หมอ และอีกหลายอาชีพ สำหรับฉันก็มีเด็กจำนวนมากได้เรียนรู้เรื่องราวของฉันที่โรงเรียน พวกเขาน่าจะตื่นเต้นที่ได้เห็นตุ๊กตาบาร์บี้ที่เป็นฉัน”

ทั้งนี้ แมทเทลทำตุ๊กตาบาร์บี้เจน กูดดอลล์ ออกมาในรูปลักษณ์สวมเสื้อสีกากี กางเกงขาสั้นสีกากี มือถือสมุดจด มีกล้องส่องทางไกลคล้องคอ และมีตุ๊กตาจำลองของ ‘เดวิด เกรย์เบียร์ด’ ลิงชิมแปนซีตัวแรก ที่มอบความไว้ใจให้กูดดอลล์ ใกล้ชิดและทำการศึกษาค้นคว้าที่อุทยานแห่งชาติกอมเบ ซึ่งตอนนี้เป็นส่วนหนึ่งของประเทศแทนซาเนีย ยืนอยู่ข้างๆ

กูดดอลล์ มีชื่อเสียงจากผลงานศึกษาวิจัยเกี่ยวกับพฤติกรรมของลิงชิมแปนซี ที่เธอเริ่มทำการศึกษาในแอฟริกาตะวันออกเมื่อปี 2503 แล้วพบว่า ลิงชิมแปนซีสามารถทำเครื่องมือ สามารถออกล่าหาอาหาร และกินเนื้อสัตว์ แล้วยังสามารถแสดงความเห็นอก เห็นใจ และอารมณ์ความรู้สึกต่างๆ ได้

“ตอนฉันไปที่กอมเบ (อุทยานแห่งชาติกอมเบ) มันสวยงามมากจริงๆ ฝันของฉันได้กลายเป็นจริง แต่หลังจากผ่านไป 4 เดือน ลิงชิมแปนซี ก็หนีหายไปจากฉัน ตอนนั้นถึงป่าจะสวยงามแค่ไหน ฉันก็ไม่รู้สึกมีความสุข กระทั่งเดวิด เกรย์เบียร์ด หายกลัวฉัน และช่วยให้ลิงชิมแปนซีตัวอื่นๆ หายกลัวฉันไปด้วย”

นอกจากออกแบบตุ๊กตาบาร์บี้ของ เจน กูดดอลล์ บริษัทแมทเทล ยังร่วมมือกับสถาบันเจน กูดดอลล์ และโครงการเพื่อเยาวชน Roots & Shoots ของกูดดอลล์ ช่วยสอนเด็กๆ ให้เรียนรู้เกี่ยวกับผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมรอบตัวที่พวกเด็กๆ ใช้ชีวิตอยู่

“ที่ผ่านมา ฉันมองเห็นพวกเรานั่งอยู่ตรงปากอุโมงค์ที่ไกลมาก และมืดมาก เห็นเพียงดาวดวงเล็กๆ ตรงปลายอุโมงค์ มันจะไม่เกิดผลดีอะไรเลย หากเราจะนั่งอยู่ตรงปากอุโมงค์และคิดหวังว่าอยากให้ดาวดวงนั้นลอยมาหาเรา ความหวังคือการลงมือทำต่างหาก” กูดดอลล์กล่าว

ก่อนจะกล่าวปิดท้ายว่า “พวกเราต่างทำงาน เพื่อแก้ไขอุปสรรคต่างๆ ระหว่างเรากับดาวดวงนั้น ซึ่งก็คือ ปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพ ความยากจน วิถีชีวิตที่ไม่ยั่งยืน มลพิษ ที่คุณเรียกกัน และขณะที่เราเดินไปตามอุโมงค์เรื่อยๆ เราก็ได้พบคนอื่นๆ เพราะยังมีผู้คนที่ต่างทำงานเพื่อแก้ไขปัญหาเหล่านี้เช่นกัน แต่ส่วนใหญ่เป็นไปในลักษณะที่ต่างคนต่างทำ”