พระอารมณ์ขัน ‘กรมสมเด็จพระเทพฯ’ ในนิทรรศการภาพถ่ายฝีพระหัตถ์ ครั้งที่ 16 ‘สืบมรรคาทัศนาทั่วไทย’
นับเป็นครั้งที่ 16 ที่คนไทยได้ชื่นชมพระอัจฉริยะภาพด้านการถ่ายภาพของ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ซึ่งปีนี้ทรงเปิดงานนิทรรศการภาพถ่ายฝีพระหัตถ์ “สืบมรรคาทัศนาทั่วไทย” ณ หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร
โอกาสนี้ ทรงบรรยายภาพถ่ายฝีพระหัตถ์ ประจำปี 2565 ความว่า “ดีใจที่ได้กลับมาอีกครั้ง ปีนี้ก็อย่างที่เขียนไว้ในคำนำว่า เป็นปีที่ใช้ชีวิตอยู่ในโรงพยาบาลค่อนข้างจะนานด้วยโรคโน้นโรคนี้จนจำไม่ได้ว่าเป็นอะไรบ้าง และปีนี้เป็นปีอย่างที่ทราบกับว่า มีเรื่องโควิดที่ทำให้เดินทางไปไหนๆ ไม่ค่อยได้ นอกจากประเทศไทย ก็ไปต่างประเทศ 4 หน ซึ่งน้อยกว่าปกติ และบางรูปบางรายการก็รู้สึกว่าจำไม่ได้แล้ว รูปนี้คืออะไร ก็อาจเดาถูกบ้างผิดบ้างก็ช่วยแก้หลังไมค์ก็แล้วกัน”
“ส่วนภาพที่เป็นตัวอย่างที่จะฉาย ปีนี้เป็นอย่างเดียวกับปีที่แล้ว นอกจากภาพถ่ายก็จะมีภาพการ์ตูนอยู่บางส่วน ซึ่งการ์ตูนของปีนี้ เป็นตามที่ในอินเตอร์เน็ตบอกว่า วันนี้เป็นวันอะไร ก็คิดว่าทำไมวันแบบนี้มีก็ไม่รู้ ก็เขียนรูปไปตามนั้น จะดูออกบ้างดูไม่ออกบ้างก็เดาๆ กันไป”
จากนั้น ทรงบรรยายภาพถ่ายฝีพระหัตถ์ อาทิ ภาพวังสระปทุม แพนี้ของเต่ากับตะพาบต่างหาก น้องวรนุสมาทำไม
พระองค์รับสั่งว่า “นี่ก็เป็นสัตว์เลี้ยงวังสระปทุม แพทำให้เต่ากับตะพาบไว้กินผักขนมปัง ตัวนี้มายังไงก็ไม่ทราบ บางทีก็เดินไปเดินมา บางทีไปก็เดินไปที่บ้านเคาะประตูอยากเข้า เจ้าหน้าบอกว่า มีเยอะเกินไป ให้จับไปปล่อยอุทยานบ้าง เหมือนงูเหลือง จากที่มี 126 ตัว ตอนนี้ข่าวล่าสุดมี 132 ตัวแล้ว นับตั้งแต่มาอยู่วังสระปทุม 23 ปี ก็ได้เห็นมา 132 ตัว ตอนแรกก็อยากจะเลี้ยงแต่คนอื่นเขาบอกว่า ไม่ต้องการใช้ชีวิตร่วมกับงู ก็ยื่นคำขาด ก็เลยให้ไปอยู่กับอุทยานแห่งชาติที่นู่นที่นี่ เพื่อเฝ้าดูว่าพฤติกรรมของงูจะขึ้นต้นไม้จะลงน้ำ”
“ตัวสุดท้ายยาวประมาณ 4.1 เมตร ก็นอนนิ่งที่กลางลำตัวมีก้อนตะปุ่มตะป่ำอยู่ ตอนแรกก็ตกใจนึกว่า แมวต่างๆ ที่เลี้ยงไว้ แต่ตัวที่ตั้งชื่อไว้อยู่ครบ ผู้เชี่ยวชาญมาดูท้องแล้วบอกว่า ตัวที่อยู่ในท้องน่าจะใหญ่กว่าแมว ก็เข้าใจว่าเป็นตัวเงินตัวทอง ซึ่งตัวนี้ เราจะไปทำร้ายอะไรก็ไม่ได้ เพราะเป็นสัตว์สงวนตามกฎหมาย อย่างว่าในวังสระปทุมก็กินกันไปกินกันมา แมวที่อยู่ในวังสระปทุมมานาน ที่ชื่อใบตอง ก็กินลูกตัวเงินตัวทอง ไม่เหลือขาหน้าขาหลังและตัว ไม่ทราบว่าทำไมกินเก่งขนาดนั้น ถึงกินตัวเงินตัวทองได้”
ภาพการแสดงที่งานเปิดโอลิมปิกฤดูหนาวที่ปักกิ่ง
พระองค์ตรัสว่า การไปต่างประเทศปีนี้ไปได้ 4 ประเทศ หนึ่งในนั้นคือสาธารณรัฐประชาชนจีน ตอนแรกบอกท่านทูตว่าไม่ค่อยสบาย ไปไม่ไหว ท่านทูตบอกว่า ไหวสิ ก็บอกว่าต้องเข้าห้องน้ำบ่อย ท่านทูตก็บอกว่าห้องน้ำเต็มไปหมดเลยเยอะแยะ และแก้ได้หมดทุกเรื่อง ไปตรวจแล้ว ฉีดยาไม่ได้ผล เค้าบอกว่าไปถึงเจอ ความต้านทานก็มาเอง ก็ไปฉีดวัคซีนเพิ่มก็มีความต้านทาน เลยบอกท่านทูตว่าไปได้แล้ว ก็ไปดูโดยนั่งอยู่ข้างล่าง เพราะเดินขึ้นลงบันไดลำบาก ก็มีการแสดงต่างๆ หลายรูปแบบ เดินแถวเข้ามามีทีมไทยไปแข่ง แพ้ชนะไม่สำคัญ แต่เราก็มีนักกีฬาที่ไปแข่งได้อย่างสมศักดิ์ศรี ก็ไปดูของที่ระลึกกัน
ภาพแม่น้ำสะแกกรัง มีเรือนแพ
พระองค์รับสั่งว่าไปบ้านที่อุทัยธานี แม่น้ำสะแกกรัง แถวนี้มีเรือนแพหลายหลัง ตรงทางเดินเลียบแม่น้ำสะแกกรัง เช้าๆ เย็นๆ ก็ออกไปเดินออกกำลังกาย ก็จะเจอแมวเยอะแยะไปหมด เพื่อนบ้านล้วนแต่มีแมวกัน ก็ทักทายแมวเพื่อนบ้านทุกวัน ก็เลยทำให้ปีนี้มีรูปแมวหน้าใหม่เยอะสักหน่อย ไม่รู้หมาจะตกกระป๋องไปหรือเปล่า มีหมาน้อยกว่ามีแมว
ภาพฝูง ดร.สุเมธ งานแสดงภาพ
กรมสมเด็จพระเทพฯ รับสั่งว่า เป็นเจ้าเก่า ก็เรียกว่า ดร.สุเมธ แต่คราวที่แล้วเป็นออนไลน์ คราวนี้ตัวจริงเสียงจริงมา เดี๋ยวถ่ายรูปเพิ่มเติม นับไม่ค่อยถ้วนว่ามี ดร.สุเมธกี่คน
ภาพ Solar Cell ลอยน้ำ เขื่อนสิรินธร
พระองค์ รับสั่งว่า นอกจากใช้น้ำปั่นไฟฟ้าแล้ว ก็ยังใช้แสงอาทิตย์ที่ทำให้ไฟฟ้าเพิ่มขึ้นและลดรายจ่ายลงไป พวกสัตว์น้ำต่างไปหลบข้างใต้กันแดดกันฝนได้ ก็จะทำหลายๆ ที่
ภาพ Ecole Cantonale d’agriculture, Pont-de-la-Morge
กรมสมเด็จพระเทพฯ รับสั่งว่า ไปที่สวิตเซอร์แลนด์ที่นี่จะมีวิทยาลัยที่ทำเอ็มโอยูร่วมกับวิทยาลัยสถาบันเทคโนโลยีจิตรลดา มี 3 แห่ง เขาก็สลักชื่อของทุกคนที่ไปในลูกแอปเปิ้ลไว้ให้ ที่นี่ก็น่าสนใจ นอกจากเป็นวิทยาลัยอย่างธรรมดาแล้ว ยังมีเกษตรกรที่ทำงานเกษตร แปรรูปไม้ผล เป็นน้ำผลไม้ และชาวบ้านก็จะมาอธิบายเอง มีงานขายของด้วย คราวหน้ากะจะไปอีกสองแห่งที่ทำเอ็มโยูแล้วที่ยังไม่มีเวลาไปเยี่ยม
ภาพแอปเปิ้ลพระนามาภิไธย Ecole Cantonale d’agriculture
พระองค์ รับสั่งว่า เขาทำให้เป็นพิเศษ อร่อยด้วย ก็ชิมตัวเองไปแล้ว
จากนั้นทรงเปิดภาพที่เขียนว่า เชิญถ่ายภาพในนิทรรศการได้ตามสบาย พร้อมรับสั่งทิ้งท้ายว่า
“ขอบคุณทุกท่านที่มาในวันนี้ หวังว่าวันหน้าจะได้จัดอีก ขอบคุณมาก”
จากนั้น เสด็จฯ ขึ้น ณ ชั้น 9 เพื่อเป็นประธานในพิธีเปิดนิทรรศการภาพถ่ายฝีพระหัตถ์
ทั้งนี้ นายฐาปน สิริวัฒนภักดี ได้ทูลเกล้าฯ ถวายกล้องถ่ายภาพชุดพิเศษ Leica รุ่น M 10-P Limited Edition สีเหลือง เฉลิมพระเกียรติ เนื่องในพระราชพิธีบรมราชาภิเษก พ.ศ.2562 แด่สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี โอกาสนี้ ทรงนำกล้องไลก้าชุดสีเหลืองดังกล่าวถ่ายรูป ดร.สุเมธ ตันติเวชกุล เลขาธิการมูลนิธิชัยพัฒนา คู่กับภาพของ ดร.สุเมธ ตันติเวชกุล ในปีที่ผ่านๆ มา ซึ่งกลายเป็นธรรมเนียมปฏิบัติของงานนิทรรศการในทุกๆ ปี
นอกจากนี้ ยังทรงจำหน่ายหนังสือภาพถ่ายฝีพระหัตถ์ประจำปี 2565 แก่ผู้ที่มาร่วมงานอีกด้วย นิทรรศการภาพถ่ายฝีพระหัตถ์ครั้งนี้ ทรงบันทึกไว้ระหว่างการเสด็จพระราชดำเนินไปยังสถานที่ต่างๆ ในระหว่างปี 2564-2656 ซึ่งไประกอบไปด้วย ภาพแขวนผนัง จำนวน 150 ภาพ ภาพวาดการ์ตูนฝีพระหัตถ์ จำนวน 106 ภาพ Art wall จำนวน 10 ภาพ โดยแต่ละภาพที่นำมาจัดแสดง
นอกจากเป็นภาพที่สวยงามทรงคุณค่าทางศิลปะการถ่ายภาพแล้ว ยังสะท้อนให้เห็นถึงมุมมองจากสายพระเนตรที่ทรงประสบพบเห็นสิ่งต่าง ๆ ที่ทรงสนพระราชหฤทัยถ่ายทอดเรื่องราวผ่านภาพถ่าย อีกทั้งยังให้ข้อคิดเตือนใจในแง่มุมต่าง ๆ เพื่อให้คนไทยทุกคนได้มาชมภาพที่เปรียบเสมือนการเล่าเรื่องผ่านภาพถ่ายของพระองค์
นิทรรศการเปิดให้ประชาชนทั่วไปเข้าชมตั้งแต่วันนี้ ถึงวันที่ 19 มีนาคม 2566 (หยุดทุกวันจันทร์) เวลา 10.00-20.00 น. และมีการจำหน่ายหนังสือภาพถ่ายฝีพระหัตถ์ “สืบมรรคาทัศนาทั่วไทย” ในราคาเล่มละ 900 บาท ณ ห้องนิทรรศการ ชั้น 9 หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร (สี่แยกปทุมวัน) และศูนย์หนังสือแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ทั้งนี้ รายได้ทั้งหมดนำขึ้นทูลเกล้าถวาย โดยเสด็จพระราชกุศลตามพระราชอัธยาศัย
