ท่ามกลางชีวิตในยุคไว-ไฟที่อะไรก็ดูสะดวก “รวดเร็ว” ไปหมด แต่ที่เกาะเจจู ประเทศเกาหลีใต้ ยังมีผู้หญิงกลุ่มหนึ่งที่ยังคงใช้ชีวิตแบบสไลว์ไลฟ์ และให้ความ “เคารพ” ต่อธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอย่างยิ่ง โดยเฉพาะ “ท้องทะเล”
ซึ่งเป็นที่อยู่อาศัย เป็นแหล่งอาหาร และแหล่งทำกินของผู้คนบนเกาะเจจูมาช้านาน
เรากำลังพูดถึง “แฮ นยอ” ชื่อเรียกผู้หญิงวัยกลางคนกลุ่มหนึ่งบนเกาะเจจู ที่มีอาชีพดำน้ำจับสัตว์ทะเล ด้วยอุปกรณ์สามัญธรรมดา อาทิ ชุดยางสีดำ ตีนกบ หน้ากากดน้ำ ทุ่นสีส้ม และถุงเชือกตาข่าย ฉมวก ฯลฯ ไม่มีการใช้อุปกรณ์ไฮเทคใดๆ ทั้งสิ้น หรือแม้แต่ “ถังออกซิเจน” เพื่อช่วยหายใจเวลาอยู่ใต้ท้องทะเล คุณป้านักดน้ำเหล่านี้ก็ไม่เคยใช้ แต่จะใช้แค่ “พลังอึด” ของปอดตัวเองเท่านั้น ว่าจะสามารถกลั้นหายใจเวลาอยู่ใต้ทะเลได้นานแค่ไหน?
วิธีการที่เหล่าแฮ นยอ หรือคุณป้านักดำน้ำแห่งเกาะเจจูใช้จับหอย สาหร่ายทะเล ปลาหมึกหรือสัตว์ทะเลต่างๆ บรรดามี เป็นวิธีที่ปฏิบัติสืบทอดกันมากว่า 2,000 ปี กระทั่งเมื่อปี 2559 ที่ผ่านมา องค์การการศึกษาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ หรือ “ยูเนสโก” ได้ขึ้นทะเบียนให้ แฮ นยอ เป็นหนึ่งใน มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม เพื่อเป็นการสดุดีวิธีการที่หญิงนักดำน้ำกลุ่มนี้ปฏิบัติต่อท้องทะเลอย่างให้ความเคารพมาช้านาน และพวกเธอเหล่านี้ก็ยังเป็นหนึ่งในสัญลักษณ์สำคัญของเกาะเจจูด้วย
ทั้งนี้ เวลาออกไปจับสัตว์ทะเล หากไม่นั่งเรือเล็กออกจากฝั่งแล้วพอถึงจุดหมายที่จะดำลงไปจับสัตว์ทะเล แฮ นยอ ก็จะกระโดดลงจากเรือเล็กดำลงไปใต้ทะเล อีกวิธีหนึ่งที่แฮ นยอ ใช้ก็คือเริ่มต้นด้วยการว่ายน้ำออกจากฝั่งเลย จากนั้นพอถึงจุดหมายก็จะดำลึกลงไปใต้ทะเลราว 15 เมตร แล้วใช้สิ่วหรือฉมวกด้ามยาวเพื่อแซะหอย หรือสัตว์ทะเลที่โตพอสามารถจับมาเป็นอาหารได้ใส่ลงในถุงเชือกตาข่าย ที่มีทุ่นสีส้มช่วยพยุงให้ลอยน้ำ โดยระยะเวลาที่อยู่ใต้ทะเล ขึ้นอยู่กับพลังอึดของปอด ที่ผ่านการฝึกหายใจให้ได้ยาวนานมาเป็นอย่างดี
ในการออกไปจับสัตว์ทะเล แฮ นยอ จะออกไปกันเป็นกลุ่ม ไม่มีการออกไปคนเดียว ทั้งนี้ เพราะทุกคนต่างถูกสอนให้รู้ว่าการทำเช่นนั้นเป็นการเสี่ยงอันตรายเกินไป อีกทั้งแฮ นยอ จะเคารพกฎกติกาโดยรู้ดีว่าจะไม่จับสัตว์ทะเลในช่วงฤดูผสมพันธุ์และจะไม่ใช้อุปกรณ์ไฮเทคนอกเหนือจากอุปกรณ์ธรรมดาที่ใช้ เพราะเชื่อว่าอุปกรณ์ที่มีเทคโนโลยีสูงจะทำลาย เป็นอันตรายต่อสรรพสัตว์ และธรรมชาติใต้ท้องทะเล ทั้งยังมีความเชื่อด้วยว่าชีวิตของพวกเขามีความผูกพันกับธรรมชาติและต้องพึ่งพากันและกัน
ทั้งนี้ ตามหมู่บ้านที่ตั้งอยู่ตามชายฝั่งทะเลบนเกาะเจจู จะมีกลุ่มแฮ นยอ ประจำหมู่บ้านของตน และกลุ่มแฮ นยอ ของแต่ละหมู่บ้านก็จะมีกฎกติกาในการจับสัตว์ทะเลของตัวเอง และจะไม่มีการรุกล้ำเข้าไปในพื้นที่ของกลุ่มอื่นด้วยความที่ต่างคนต่างรู้อาณาเขต และเคารพกฎกติกา เคารพธรรมชาติของท้องทะเล
สำหรับการเป็นแฮ นยอ นั้น จะเริ่มตั้งแต่ยังเด็ก ซึ่งโตพอจะดำน้ำได้ เหล่าแฮ นยอ จะได้รับการสอนจากแม่ หรือป้าในครอบครัวให้รู้จักวิธีฝึกหายใจ กลั้นหายใจใต้น..้าให้ได้นานๆ และวิธีการทำงานในท้องทะเล รู้วิธีดูสภาพอากาศ คลื่นทะเลกระแสลม และสัตว์ทะเลต่างๆ รวมทั้งเรียนรู้วิธีรับมือกับสถานการณ์ฉุกเฉินด้วย
ปัจจุบัน ยังมีโรงเรียนเปิดสอนการเป็นแฮ นยอ ขึ้นที่เกาะเจจู เพื่อสืบทอดวัฒนธรรมอันงดงามนี้ให้คนรุ่นหลังได้สืบทอดต่อไป และทุกปีราวเดือนกันยายนจะมีเทศกาลเดอะเจจู แฮ นยอเฟสติวัล เพื่อให้ผู้คนได้มีโอกาสพบปะกับ
แฮ นยอ รุ่นอาวุโส ที่จะเดินร่วมในขบวนพาเหรดไปตามถนนแถบชายฝั่งทะเลบนเกาะเจจู
