เพราะภูมิปัญญาของคนรุ่นเก่า สามารถส่งต่อวัฒนธรรมอันล้ำค่าของชาติได้ โดยเฉพาะกับงานศิลปหัตถกรรมที่ไม่เพียงสร้างอาชีพ แต่ยังเป็นรากเหง้าของวิถีชีวิตคนในปัจจุบันได้
ศูนย์ส่งเสริมศิลปาชีพระหว่างประเทศ (องค์กรมหาชน) หรือ SACICT จึงได้จัดงาน “อัตลักษณ์แห่งสยามครั้งที่ 9” ภายใต้แนวคิด ขุมทรัพย์แห่งภูมิปัญญา นำสุดยอดงานหัตถศิลป์ไทยจากฝีมือครูศิลป์ ครูช่างและทายาทระดับประเทศที่หาชมยากกว่า 150 ราย มาจัดแสดง พร้อมมอบรางวัลแก่ ครูศิลป์ของแผ่นดิน รวมถึงแสดงผลงานชั้นครูกว่า 20 รายการ ณ ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์
ซึ่งครั้งนี้ ยังได้เหล่าครูศิลป์ของแผ่นดินทั่วประเทศมาร่วมถ่ายทอดประสบการณ์ และแนวคิดเรื่องศิลปะให้คนรุ่นหลัง
ประเดิมด้วย ครูบัวไหล คณะปัญญา แม่ครูแห่งวงการโคมล้านนา ใช้กรรไกรตัดกระดาษมาตั้งแต่อายุ 12 ปี จวบจนวันนี้กว่า 76 ปีแล้ว เผยถึงสิ่งสำคัญในการสืบสานภูมิปัญญาไทยให้คงอยู่ ว่า “ต้องมีเอกลักษณ์ และธรรมชาติ รู้จักคิดพัฒนาเสมอ ซึ่งทุกวันนี้ก็สอนนิสิตนักศึกษาให้สืบทอดสิ่งนี้”
ด้าน ครูศรีเมือง ทรรทุรานนท์ ครูช่างปั้นดินเผาแห่งเกาะเกร็ด เผยว่า จากที่ปั้นโอ่ง ไห ชาม ดินเผาขาย วันหนึ่งก็เกิดความเปลี่ยนแปลง เพราะตลาดไม่มี ทำให้ต้องเปลี่ยนมาทำของที่ระลึก โดยยังไม่ทิ้งภูมิปัญญาโบราณ เพียงแต่เปลี่ยนมาทำให้สมัยใหม่ขึ้น เพื่อเพิ่มมูลค่าของชิ้นงานให้อยู่ได้นาน
“งานเหล่านี้ต้องรู้จักคิด เพิ่มเติมความพิเศษในงานให้มีเอกลักษณ์ จึงจะเลี้ยงตัวเองได้” ครูศรีเมืองกล่าว
ด้าน ครูชิน ประสงค์ ผู้ปั้นคุณทองแดง และคุณโจโฉ ในงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพในหลวง ร.9 ที่มองว่าแม้หลายคนอยากให้คนรุ่นใหม่อนุรักษ์ความเป็นไทยแบบดั้งเดิม แต่ศิลปะก็เปลี่ยนไปตามยุคสมัย
“ศิลปินใหม่ๆ อาจใช้เทคโนโลยีเข้ามาช่วยในการผลิตงาน ซึ่งก็ไม่ผิด เพราะให้งานดูโมเดิร์น เพราะศิลปินที่สร้างงานก็เป็นคนไทย ย่อมมีเสน่ห์ของความเป็นไทยอยู่” ครูชินกล่าว
ปิดท้ายด้วย ครูคำใหม่ โยคะสิงห์ ผู้พลิกฟื้นผ้าไหมแพรวา เมื่อได้ใส่ผ้าแพรวาเข้าเฝ้าฯ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถในรัชกาลที่ 9 เมื่อปี 2519 โดยพระองค์รับสั่งถามว่าผ้านี้สวย มีอีกไหม และพระราชทานไหม 6 ผืนให้ทอผ้าขึ้น จากที่ไม่เคยรู้วิธีต้องเรียนการทอ ต้องศึกษาการย้อมสี จนปลูกหม่อนเลี้ยงไหมเอง และคิดค้นใหม่ ดึงใจชาวบ้านให้กลับมาทอผ้า จนวันนี้แพรวาเป็นราชินีไหมไทย สร้างมูลค่าเศรษฐกิจไม่น้อย
แรงบันดาลใจครูสู่ศิษย์รุ่นใหม่
