ยิ่งมาก ยิ่งยาก! คำขวัญสำหรับนักดูนกที่บันทึกจำนวนชนิดของนกไทยที่พบในชั่วชีวิตหนึ่ง ส่วนใหญ่จะบันทึกนกใหม่ หรือ Lifer ที่ไม่เคยเห็นมาก่อน คนเขียนก็เป็นหนึ่งในนั้นเหมือนกัน ยิ่งพบเห็นนกไทยมากเท่าไหร่ ยิ่งยากจะได้เห็นนกใหม่มากขึ้นเป็นเงาตามตัว นกใหม่แต่ละตัวจะเป็นนกพลัดหลงบ้าง นกหายากที่มีจำนวนน้อย หรือใกล้สูญพันธุ์ระดับที่อาจจะไม่มีโอกาสได้เห็นอีกเลยในชีวิตนี้ เช่น นกเจ้าฟ้าหญิงสิรินธร หรือนกแต้วแล้วท้องดำ
การดูนกเหมือนกับกิจกรรมยามว่างอื่นๆ ที่เป็น serious hobby มีความหวัง ย่อมมีไดรฟ์ที่จะผลักดันให้ค้นหา เดินทาง ทำการบ้าน และติดตามหานกใหม่ของแต่ละคน ตามแต่เวลาจะอำนวย
วันที่ 9 มีนาคม 2561 เมื่อเสร็จสิ้นภารกิจการสำรวจเหยี่ยวด่างดำขาว และใส่ห่วงขาวิจัยที่ปางฮุ้ง อ.แม่จัน จ.เชียงราย ทราบข่าวจากวงการดูนกว่ามี นกกิ้งโครงปากแดง Red-billed Starling ฝูงหนึ่ง ปรากฏตัวที่ต้นงิ้วริมทะเลสาบเชียงแสน ใกล้วัดพระธาตุศรีเวียงคำ เป็นที่ทราบกันในหมู่นักดูนกว่า นกเอี้ยง นกกิ้งโครง ชอบกินน้ำหวานของดอกงิ้วที่ในต้นฤดูร้อนเช่นนี้ ต้นงิ้วจะบานสะพรั่งด้วยดอกสีส้มสด อีกทั้งนกเอี้ยง นกกิ้งโครงเป็นสัตว์สังคม ในฝูงหนึ่งๆ อาจจะนกมากกว่า 1 ชนิดมารวมวงโต๊ะจีนต้นงิ้ว
ช่วงเย็นเมื่อเดินทางไปเฝ้ารอ ณ ต้นงิ้วบนเนินเขาริมทะเลสาบ มี นกเอี้ยงหงอน นกเอี้ยงสาลิกา บินไปมาระหว่างต้นไทรสุก และต้นงิ้วไร้ใบอีก 2-3 ต้น ไร้วี่แววของนกกิ้งโครงปากแดง ที่เป็นนกหายากระดับมหาเทพ เพราะมีรายงานในประเทศไทยไม่เกิน 5 ครั้ง โดยรายงานครั้งแรกพบพลัดหลง 1 ตัว ที่จังหวัดชุมพร
ขณะยืนรอ ดูนกไปเรื่อยๆ เหยี่ยวด่างดำขาว วัยเด็กบินร่อนต่ำๆ เหนือหนองน้ำ มันคงยังไม่อิ่มท้อง ต้องล่าเหยื่อแม้จะเย็นย่ำแล้ว เป็ดเทา บินอยู่ไกลๆ นกอีเสือหลังแดง นกประจำถิ่นของภาคเหนือแต่อพยพหนีหนาวลงไปภาคกลางและภาคใต้ คาบใยเปลือกไม้ บินเข้าไปทำรังรูปถ้วยปากกว้างพาดขวางไว้ที่คาคบของต้นตีนเป็ดที่ถูกตัดยอดจนสูงเพียง 1.5 เมตร ก็ยังไม่มีวี่แววของเจ้าปากแดง ว่าที่นกใหม่ ลำดับที่ 811 ชนิด! (จากทั้งหมด 1055+ ชนิด)
มีฝรั่งดูนกชาวฟินแลนด์อีกคน เข้ามาถามไถ่ก็ทราบว่ามารอเจ้าปากแดงเช่นกัน ความสนุกของการหานกใหม่ให้ตนเอง นอกจากจะสมหวังแล้ว ความตื่นเต้นของการเฝ้ารอ ต้องส่องหานกแต่ละตัวที่บินผ่านมา จำแนกว่าเป็นนกเป้าหมายหรือไม่ ย่อมต้องอาศัยทักษะในการจำแนกชนิดที่แม่นยำซึ่งมาพร้อมประสบการณ์ ใช่ว่าการตามหานกลักษณะนี้จะสมหวังเสมอไป เพราะนกมีปีก บินได้อิสระ ไม่ได้ถูกผูกขาไว้ ความเสี่ยงที่จะผิดหวังเป็นสิ่งที่นักดูนกทุกคนต้องยอมรับ
นกกิ้งโครงแกลบหัวเทา 1 ฝูงบินเข้ามาที่ต้นงิ้ว ในห้วงเวลานี้ พานประหวัดคิดว่าเจ้าปากแดง อพยพกลับบ้านที่ประเทศจีนแล้วหรือเปล่า เพราะมีอาหารอุดมสมบูรณ์ทั้งน้ำหวาน และลูกไทรสุกสีเหลืองเม็ดขนาดหัวแม่มือ แต่ฟ้าคงยังปราณี เมื่อ นกกิ้งโครงปากแดง 2 ตัว เป็นนกเต็มวัยเพศผู้และเพศเมีย บินเข้ามาเกาะบนต้นงิ้ว กระโดดไปมาอยู่สักพักก็บินเข้าไม้พุ่มเพื่อเข้านอน
เย็นนั้นนอกจากจะสมหวังกับชนิดที่ 811 แล้ว ยังโชคดีได้เห็นนกใหม่ชนิดที่ 812 อีกด้วย แล้วจะเล่าให้ฟังครับ
(ข้อมูลเพิ่มเติม http://www.birdsofthailand.org/bird/red-billed-starling)
