ฤดูหนาวที่ผ่านมาตั้งแต่เดือนธันวาคม พ.ศ.2560 มีรายงานพบ อีแร้งสีน้ำตาลหิมาลัย หมดแรงเพราะขาดอาหาร เนื่องจากหาซากสัตว์กินเป็นอาหารไม่ได้ จึงร่วงลงพื้นดิน 4 ตัวในจังหวัดภูเก็ต กระบี่และพังงา
ด้วยเครือข่ายช่วยแร้งอพยพ ตลอด 10 ปีที่ผ่านมา พบอพยพเข้ามาบ้านเรา 10-30 ตัว/ปี บางตัวอาจจะรอดชีวิตกลับไป บางตัวร่วงแล้วพบคนใจดีมีเมตตา นำส่งหน่วยงานช่วยเหลือสัตว์ป่าของกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช ส่งต่อมาที่ หน่วยฟื้นฟูนกล่าเหยื่อเพื่อปล่อยคืนธรรมชาติ คณะสัตวแพทยศาสตร์ ม.เกษตรศาสตร์ เพื่อฟื้นฟูสุขภาพ และปล่อยคืนธรรมชาติไปแล้ว 24 ตัว เป็น อีแร้งสีน้ำตาลหิมาลัย 22 ตัว และ อีแร้งดำหิมาลัย 2 ตัว
ผลการติดตามหลังการปล่อย ด้วยเครื่องส่งสัญญาณดาวเทียมพบว่าแร้งดำหิมาลัยที่ปล่อยไปเมื่อวันที่ 29 เมษายน 2560 สามารถบินกลับไปประเทศจีน ภายใน 3 สัปดาห์ นับเป็นบทพิสูจน์ว่ากระบวนการฟื้นฟูสุขภาพเพื่อปล่อยคืนธรรมชาติ เป็นการช่วยอนุรักษ์นกนักล่าขนาดใหญ่ที่กินซากสัตว์เป็นอาหาร ทั้ง 2 ชนิด ที่มีสถานภาพ ใกล้ถูกคุกคามจะสูญพันธุ์ (Near-threatened)
ปีนี้แร้งร่วงผู้โชคดีทั้ง 4 ตัว ได้รับการอนุบาลหลังจากหมดแรงที่สถานีเพาะเลี้ยงสัตว์พังงา เมื่อสุขภาพพร้อมจะเดินทาง สถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าพัทลุงจึงเคลื่อนย้ายมาส่งที่หน่วยฟื้นฟูนกล่าเหยื่อฯ เพื่อตรวจโรคติดเชื้อและโรคอื่นๆ ที่สำคัญของสัตว์ปีก เช่น โรคไข้หวัดนก โรคนิวคาสเซิล ไข้มาลาเรียของนก ระดับตะกั่วในเลือดซึ่งถ้าสะสมในร่างกายของแร้งมากเกินไป จะทำให้แร้งป่วยด้วยโลหิตจางและแสดงอาการทางประสาท อาทิ อัมพฤกษ์ อัมพาต ทั้งนี้ เพื่อให้มั่นใจว่าแร้งมีสุขภาพแข็งแรง พร้อมจะกลับไปใช้ชีวิตในธรรมชาติได้ด้วยตนเอง เพราะหนทางอีกยาวไกลจากประเทศไทย ไปภาคตะวันตก และภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศจีน รวมทั้งมองโกเลีย
เมื่อผลการตรวจโรคต่างๆ ยืนยันสภาพร่างกายของแร้งว่าไม่มีโรคแฝงแทรกซ้อน ก็จะเข้าสู่กระบวนการฝึกบิน ให้กล้ามเนื้ออกได้ออกกำลังอย่างต่อเนื่อง เตรียมพร้อมเดินทางไกลอีกครั้ง มีเป้าหมายที่ถิ่นกำเนิดในเขตอบอุ่นในประเทศจีน ทั้งนี้ แม้ว่าแร้งเหล่านี้จะเป็นแร้งวัยเด็ก อายุไม่ถึง 1 ปี แต่จากการติดตามด้วยสัญญาณดาวเทียม ยืนยันตามทฤษฎี site fidelity ว่านกอพยพจะเดินทางด้วยสัญชาตญาณ กลับไปถิ่นกำเนิด ขอเพียงฟื้นฟูให้แร้งมีกำลังกายแข็งแรง ปลอดโรค พวกมันน่าจะไปต่อได้ในที่สุด
สำหรับปีนี้ หน่วยฟื้นฟูนกล่าเหยื่อฯ มีแผนจะติดตามการเดินทางหลังการปล่อยคืนธรรมชาติของแร้งสีน้ำตาลหิมาลัย ซึ่งกำหนดไว้เบื้องต้นในช่วงปลายเดือนเมษายน ศกนี้ ด้วยสัญญาณดาวเทียมที่ส่งด้วยสัญญาณโทรศัพท์ ติดตั้งไปบนแผ่นหลังของแร้ง จำนวน 2 ตัว เป็นเพศผู้ และเพศเมียอย่างละ 1 ตัว เพื่อศึกษาว่าเพศของแร้งวัยเด็กนั้น เป็นปัจจัยกำหนดเส้นทางอพยพหรือไม่ ด้วยงบประมาณ 120,000 บาท
ผู้สนใจสนับสนุนการศึกษาครั้งนี้ บริจาคผ่าน กองทุนวิจัยนกนักล่าเพื่อการอนุรักษ์ (Raptor Fund) คณะสัตวแพทยศาสตร์ ม.เกษตรศาสตร์ ธนาคารกรุงศรีอยุธยา บัญชีออมทรัพย์เลขที่ 374-1-67289-9 ทั้งนี้ ขอให้ส่งสำเนาการโอนเงิน ชื่อและที่อยู่ของผู้บริจาค ไปที่อีเมล์ของกองทุน [email protected] เพื่อจะจัดส่งหนังสือขอบคุณจากคณะสัตวแพทยศาสตร์ และของที่ระลึก เป็นหนังสือนกไทย นกเทศและนกนักล่า และโปสเตอร์เรื่องแร้งไทย ไปให้สำหรับน้ำใจในครั้งนี้
นอกจากนี้ ถ้ามีจิตเมตตาจะช่วยสนับสนุนเป็นค่าอาหาร และกระบวนการฟื้นฟูสุขภาพของแร้งร่วงกลุ่มนี้ สามารถแจ้งความประสงค์ จะอุปถัมภ์แร้งรายตัวได้ที่อีเมล์ [email protected] ร่วมด้วยช่วยกันตามกำลังครับ
ดูผลการติดตามของแร้งดำหิมาลัย KU502 ด้วยสัญญาณดาวเทียม ที่ https://tinyurl.com/y7b7eytz
