ของเล่นโบราณ 4 ภาค พัฒนาไอคิว-ช่วยคิดวิเคราะห์

ของเล่นมีอยู่ทุกยุคทุกสมัย ให้ความสนุกเพลิดเพลิน และสร้างการเรียนรู้แก่ผู้เล่น แต่กับของเล่นโบราณอาจให้คุณประโยชน์มากกว่านั้น หาคำตอบจากงานนิทรรศการเคลื่อนที่ SACICT Mobile Gallery 2018 ครั้งที่ 2 ภายใต้แนวคิด “พิพิธหัตถศิลป์แผ่นดินไทย” จัดโดยศูนย์ส่งเสริมศิลปาชีพระหว่างประเทศ (องค์การมหาชน) หรือ SACICT ณ พิพิธบางลำพู ถนนพระอาทิตย์ กรุงเทพฯ

ครูทวีทรัพย์ นามขจรโรจน์ ทายาทช่างศิลปหัตถกรรม ปี 2560 ประเภทของเล่นโบราณเล่าว่า ของเล่นโบราณสร้างสรรค์ขึ้นจากวัสดุธรรมชาติที่มีอยู่รอบตัว เช่น ใบไม้นำมาสานเป็นปลาตะเพียน ดินทรงกลมผูกติดกับไม้เมื่อเหวี่ยงแล้วเกิดเป็นเสียงเหมือนจักจั่น ไม้ไผ่ทำเป็นขลุ่ยเสียงนก ซึ่งนอกจากจะให้ความสนุกสนานแล้ว ยังสามารถพัฒนาความคิด สติ อารมณ์ของเด็กๆ ได้ ของเล่นบางชนิดเมื่อใช้ทักษะในการเล่นแล้ว จะรู้ได้เลยว่าสามารถพัฒนาไอคิว ช่วยในการคิดวิเคราะห์ และทำให้เด็กเกิดสมาธิได้มากกว่าของเล่นสมัยใหม่

“การประดิษฐ์ของเล่นโบราณของคนรุ่นเก่านั้น ต้องอาศัยทั้งกระบวนการคิด การวางแผน และลงมือทำ ต้องใช้ทั้งจินตนาการ ความคิดสร้างสรรค์ สมาธิ ความอดทน และในบางครั้งต้องรวมกลุ่มกันเล่น หรือทำของเล่นโบราณ ถือเป็นงานหัตถกรรมที่มีการส่งต่อเรื่องราวของศิลปวัฒนธรรมในอดีตจากรุ่นสู่รุ่น ที่ไม่ใช่เพียงแค่การบอกเล่าเรื่องราวทางประวัติศาสตร์เท่านั้น แต่ยังช่วยพัฒนาความคิดสร้างสรรค์ และการเรียนรู้เกี่ยวกับวิทยาศาสตร์พื้นฐานของเด็กๆ ได้อย่างเพลิดเพลิน” ครูทวีทรัพย์กล่าว

ภายในงานยังเปิดให้เด็กและเยาวชนร่วมเวิร์กช็อปประดิษฐ์ของเล่นโบราณ 4 ภาค อย่างขลุ่ยเสียงนก และจักจั่น ซึ่งทำให้เด็กๆ สนุกสนานและได้เรียนรู้หลักการเกิดเสียง

ทวีทรัพย์ นามขจรโรจน์

อีฟ-ชนัญชิดา ภักดีกุล อายุ 13 ปี ม.1 โรงเรียนราชวินิตมัธยม เล่าทั้งรอยยิ้มว่า ในอดีตของเล่นจำลองมาจากของจริง โดยย่อส่วนให้มีขนาดเล็กกว่า และเหมาะสมกับเด็กมากกว่า เช่น หม้อข้าวหม้อแกงจำลองมาจากครัว ตุ๊กตาบาร์บี้จำลองมาจากคน หรือจะเป็นปืน รถยนต์ รถไฟ เครื่องบิน เลโก้ต่างๆ ก็จำลองมาจากของจริงทั้งหมด เพื่อให้เด็กๆ ได้ทดลองเล่นแบบเสมือนจริง เป็นการสร้างความคุ้นชินและเข้าใจวิธีการใช้งานจริง เมื่อพวกเราโตขึ้นเป็นผู้ใหญ่ ฉะนั้นก็อยากให้ของเล่นพวกนี้ยังคงอยู่ในชีวิตประจำวัน

ชนัญชิดา ภักดีกุล

ด้าน แบงค์-ศุภวัฒน์ ใจชื่น อายุ 15 ปี ม.3 โรงเรียนวัดราชบพิธ ก็เล่าพลางสาธิตการประดิษฐ์ “ขลุ่ยเสียงนก” ที่ใช้วัสดุอุปกรณ์เพียง 3 อย่าง คือ ไม้ไผ่ มีด และกาว ว่า การประดิษฐ์ของเล่นโบราณด้วยตนเอง นอกจากความภาคภูมิใจที่ดีแล้ว ยังทำให้เราได้เห็นคุณค่าของทรัพยากรธรรมชาติรอบตัว เป็นการใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์ ได้ฝึกสมาธิ ฝึกความอดทน และยังเป็นการร่วมอนุรักษ์ภูมิปัญญาด้านของเล่นของคนไทย

ศุภวัฒน์ ใจชื่น

เรียนรู้จากการเล่น

บทความก่อนหน้านี้‘ศรีสุวรรณ’ค้านอนุมิลล์บอร์ดจัดสรรนม ร.ร.ขัดหลักเกณฑ์ พร้อมยื่น ป.ป.ช.-ศาลปกครอง ให้เอาผิดไม่ละเว้น
บทความถัดไปไซเบอร์ทีน…..เมื่อแอปเปิลจะเลิกทำ ‘ไอโฟนเท็น’