ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ดร.จักรพงษ์ จำรูญ อาจารย์คณะวิศวกรรมศาสตร์มหาวิทยาลัยพะเยา จ.พะเยา เปิดเผยว่า ร่วมกันกับแผนกงานที่เกี่ยวข้องของ ม.พะเยา ที่ได้ค้นคว้าวิจัยบ้านลดพลังงาน นอกจากจะทำให้บ้านต้นแบบประหยัดพลังงานแล้วยังลดการใช้พลังงานเป็นศูนย์แล้ว ทางโครงการยังได้ตระหนักถึงการติดตั้ง ระบบติดตามค่าไฟฟ้าแบบเรียลไทม์ ที่แสดงผลค่าไฟฟ้าผ่านแอพพลิเคชั่นบนมือถือ หรือบนหน้าเว็บไซต์ ทำให้ตรวจสอบค่าไฟฟ้าได้ตลอดเวลา และบริหารจัดการค่าไฟฟ้าได้ตามที่ต้องการ นอกจากนั้นยังได้มีการคิดการคอนโทรลการเปิด-ปิดไฟฟ้า ตามที่ต้องการเพื่อให้เจ้าของบ้านเมื่อได้เข้าสู่บ้านแล้ว สามารถที่จะทำให้การเปิด-ปิดไฟสามารถดำเนินการได้ตามที่ต้องการ ทั้งนี้ ก็เพื่อให้เป็นไปตาม “บ้านต้นแบบที่ใช้พลังงานเป็นศูนย์” หรือ Zero energy smart house นอกจากนี้แล้ว ทาง ม.พะเยา ยังต้องการให้เป็นศูนย์การเรียนรู้ทางด้านเทคโนโลยีประหยัดพลังงาน และการใช้พลังงานหมุนเวียนโดยหวังให้เป็นต้นแบบอาคารประหยัดพลังงาน และเป็นศูนย์ถ่ายทอดองค์ความรู้ให้กับชุมชนในพื้นที่พะเยาและในพื้นที่ภาคเหนือ 17 จังหวัด
ทางด้าน ดร.นพรัตน์ เกตขาว อาจารย์คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา เปิดเผยอีกว่า Zero energy smart house เป็นบ้านต้นแบบที่ได้รับการออกแบบ ตามหลักการประหยัดพลังงาน ได้เน้นลดความร้อนเข้าสู่ตัวอาคาร เช่น ติดฉนวนกันความร้อนที่หลังคาและผนัง ติดตั้งกระจกตัดความร้อนการเลือกใช้สีตัวอาคาร ทำให้ลดขนาดเครื่องปรับอากาศ ที่ใช้ในห้องจากเดิมที่ใช้ขนาดมากกว่า 1 ตัน เหลือขนาดที่ลดลงทำให้ลดค่าใช้จ่าย และการวิจัยยังพบว่าอุปกรณ์ที่ใช้พลังงานไฟฟ้า สูงเป็นลำดับแรกๆ คือเครื่องปรับอากาศ-เครื่องทำน้ำอุ่น-โทรทัศน์ และหลอดไฟ จึงนำเทคโนโลยีใหม่ๆ เสริมเข้าไปในอุปกรณ์ไฟฟ้าหลักๆ ที่ใช้ในครัวเรือนของบ้านต้นแบบที่ประหยัดพลังงาน เช่น ระบบแสงสว่างจากดวงอาทิตย์ โดยนำระบบเลนส์และท่อนำแสง (Solar light tube) จากพระอาทิตย์เข้าสู่ตัวอาคารมาใช้แทนหลอดไฟ 100% ช่วยประหยัดพลังงานลดต้นทุนด้านไฟฟ้า และช่วยลดสภาวะโลกร้อนด้วยพลังธรรมชาติ
ดร.นพรัตน์กล่าวอีกว่า นอกจากนี้ ยังมีระบบเครื่องปรับอากาศพลังงานแสงอาทิตย์ (Solar Hybrid Air) จุดเด่นก็คือ ใช้พลังงานจากแสงอาทิตย์ ได้โดยตรงเป็นแบบอินเวอร์เตอร์ที่ใช้กำลังไฟฟ้าต่ำ เหมาะกับการใช้งานคู่กับโซลาร์เซลล์ และยังทำงานได้ 2 ระบบ คือรับทั้งไฟบ้านและไฟจากโซลาร์เซลล์ โดยสลับการทำงานอัตโนมัติ รวมทั้งให้ความเย็นและความร้อนได้ในเครื่องเดียว ใช้งานได้ทั้งเป็น Air Conditioner และ Heat pump ที่ใช้พลังงานต่ำกว่าฮีตเตอร์ประมาณ 3 เท่า แล้วมีเครื่องทำน้ำอุ่นฟรีจากเครื่องปรับอากาศ ที่ได้รับการออกแบบมาเพื่อผลิตน้ำร้อนอุณหภูมิสูง โดยไม่ใช้พลังงานไฟฟ้าและช่วยในกระบวนการระบายความร้อนของเครื่องปรับอากาศที่ต่อพ่วงทำให้เครื่องปรับอากาศทำงานดีขึ้น ติดตั้งได้กับเครื่องปรับอากาศทุกยี่ห้อ ง่าย ใช้งานได้ทุกสภาวะอากาศ ทำให้ประหยัดพลังงานไฟฟ้าได้กว่า 80%
