การชุบโลหะด้วยไฟฟ้าเป็นกระบวนการสำคัญในอุตสาหกรรมการผลิตหลายอย่าง เช่น ยานยนต์และชิ้นส่วน ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ อัญมณีและเครื่องประดับ รวมทั้งเครื่องมือแพทย์ อุตสาหกรรมชุบโลหะในประเทศไทยมีมูลค่าการตลาดมากกว่า 30,000 ล้านบาทต่อปี
สำหรับอุตสาหกรรมอัญมณีและเครื่องประดับ การควบคุมคุณภาพกระบวนการชุบโลหะเพื่อให้จุดบกพร่องบนพื้นผิวเกิดขึ้นน้อยที่สุดถือเป็นสิ่งสำคัญ เพราะทำให้เครื่องประดับสวยงาม มีคุณภาพมาตรฐาน น่าเชื่อถือและเป็นที่ยอมรับ นับเป็นการช่วยเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันให้แก่อุตสาหกรรมอัญมณีและเครื่องประดับของไทย
ในปัจจุบัน การควบคุมคุณภาพกระบวนการชุบโลหะต้องอาศัยความเชี่ยวชาญของผู้ปฏิบัติงานโดยการตรวจสอบด้วยสายตา หรือใช้เทคนิคและเครื่องมือในการวิเคราะห์ เช่น Hull Cell, Titration หรือ High-Performance Liquid Chromatography (HPLC) แม้ว่าเทคนิคและเครื่องมือดังกล่าวจะมีความแม่นยำ แต่ก็มีต้นทุนสูง อีกทั้งต้องใช้เวลาและความเชี่ยวชาญในการวิเคราะห์ จึงอาจทำให้ผลการวิเคราะห์ไม่สะท้อนข้อเท็จจริงของสภาวะปัจจุบัน ทั้งนี้ ในการผลิตแบบต่อเนื่องหากชิ้นงานผ่านการชุบโลหะโดยใช้สภาวะที่ไม่เหมาะสมก็อาจเกิดจุดบกพร่องขึ้นแล้ว
เพื่อแก้ปัญหาดังกล่าว ทีมวิจัยเอ็มเทค ร่วมกับ บริษัท เนกซัส เซอร์เฟส อินโนเวชั่น จำกัด และ สถาบันวิจัยโลหะและวัสดุ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้พัฒนา PlateMon (Electroplating Monitoring) ขึ้น PlateMon เป็นแพลตฟอร์มการตรวจวัดที่ใช้ข้อมูลในการควบคุมคุณภาพผิวเคลือบสำหรับอุตสาหกรรมชุบโลหะด้วยไฟฟ้า โดยทีมวิจัยได้คัดเลือกพารามิเตอร์สำคัญที่ส่งผลต่อการเกิดจุดบกพร่องบนพื้นผิวของผลิตภัณฑ์ และออกแบบวิธีการตรวจวัดพารามิเตอร์เหล่านั้น
ตัวอย่างพารามิเตอร์ที่สำคัญ เช่น อุณหภูมิ และค่าความเป็นกรดด่าง ข้อมูลที่ตรวจวัดได้จะถูกเก็บเป็นฐานข้อมูลและนำมาวิเคราะห์โดยใช้ Machine Learning เพื่อเรียนรู้รูปแบบของการเปลี่ยนแปลงของพารามิเตอร์ในสภาวะการชุบโลหะแบบต่างๆ
เมื่อฐานข้อมูลมีขนาดใหญ่เพียงพอก็จะสามารถพัฒนาระบบให้ช่วยประเมินสภาวะการชุบแบบใกล้เรียลไทม์ และแจ้งเตือนเมื่อเกิดสภาวะการชุบที่ผิดปกติ จึงช่วยให้ผู้ปฏิบัติงานสามารถแก้ปัญหาได้ทันท่วงที ลดความเสียหายโดยการหยุดผลิตในสภาวะที่ไม่เหมาะสมก่อมลพิษและของเสียน้อยลง และใช้ทรัพยากรต่างๆ ได้อย่างคุ้มค่า ซึ่งส่งผลดีต่อสิ่งแวดล้อมในภาพรวม
หากผู้ประกอบการมีความพร้อมและต้องการนำข้อมูลมาปรับปรุงกระบวนการชุบโลหะด้วยไฟฟ้าให้มีประสิทธิภาพและประสิทธิผลมากขึ้นด้วยเทคโนโลยี PlateMon ทีมวิจัยสามารถให้คำปรึกษาในด้านการเลือกข้อมูล การจัดเก็บข้อมูล การสร้างความสามารถในการวิเคราะห์ข้อมูล และการสร้างระบบแจ้งเตือนที่มีความจำเพาะกับผู้ประกอบการแต่ละรายได้
สนใจติดต่อดูข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ https://www.mtec.or.th/post-knowledges/95779/ หรือติดต่องานประสานธุรกิจและอุตสาหกรรม ฝ่ายพัฒนาธุรกิจ (คุณวรกนก มั่นสกุล) โทรศัพท์ 0-2564-6500 ต่อ 4305 อีเมล์ [email protected]
