เมืองเชียงราย มีภูเขาอยู่กลางเมือง เรียกดอยจอมทอง (เมืองพะเยา ก็มีดอยจอมทองเช่นเดียวกัน) ตามความเชื่อในคติภูเขาทองอันเป็นที่สถิตของพระอินทร์
เมืองเชียงรายสร้างตรงริมน้ำกก โดยก่อคันดินเป็นปราการโอบล้อมรอบดอยจอมทองไว้เกือบกึ่งกลาง หรือสมมุติให้เป็นกึ่งกลาง
ดอยจอมทอง ถือเป็นนิมิตหมายถึงเขาพระสุเมรุ ที่ปกคลุมด้วยหิมะขาวโพลน เมื่อกระทบแสงอาทิตย์เช้าเย็นก็มีสีสุกปลั่งเป็นสีทอง จึงเรียกภูเขาทอง
โดยเรียกเป็นภาษาสันสกฤตหลายชื่อ ได้แก่ เหมบรรพต, เหมาทรี, สุวรรณบรรพต, สุวรรณาทรี ฯลฯ บางทีเรียก สุเมรุมาศ (อ่านว่า เม-รุ-มาด) ล้วนแปลเป็นไทยว่าภูเขาทองทั้งนั้น
ดอยจอมทอง กลางเมืองเชียงราย ก็หมายถึงเขาพระสุเมรุ (อ่านว่า สุ-เมน) นั่นเอง
(สรุปจากหนังสือสังคมไทยลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา ก่อนสมัยศรีอยุธยา ของ จิตร ภูมิศักดิ์ สำนักพิมพ์ไม้งาม พิมพ์ครั้งแรก พ.ศ. 2526 หน้า 352-353)
คติภูเขาทอง ยังมีสืบมาถึงยุคอยุธยาสร้างภูเขาทองเป็นเจดีย์ไว้นอกเมือง เรียกเจดีย์ภูเขาทอง ปัจจุบันอยู่บริเวณทุ่งภูเขาทอง นอกเกาะเมืองด้านทิศเหนืออยุธยา
กรุงเทพฯ ขยายเมืองไปทางทิศตะวันออก สมัย ร.4 แล้วสร้างภูเขาทองไว้ภายในกำแพงเมืองที่ขยายออกไป ปัจจุบันอยู่ในวัดสระเกศ กรุงเทพฯ
