เป็นที่โด่งดังอย่างฉุดไม่อยู่ สำหรับละคร “นาคี” นำแสดงโดย สาวแต้ว ณฐพร เตมีรักษ์ ซึ่งทำเอาหมู่เฮาชาวอุษาคเนย์ซึ่งรับความเชื่อเรื่องนาคมาจากอินเดียผสมผสานความเชื่อพื้นเมือง ก่อเกิดเรื่องราวเล่าขานจากรุ่นสู่รุ่น โดยนอกจากเรื่องมุขปาฐะแบบปากต่อปาก ยังมีการจดจารลงในสมุดข่อย หรือสมุดไทยมาแต่ยุคโบราณ ดังเช่นที่ดอกรัก พยัคศรี นักวิชาการศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) นำมาเผยแพร่ในจดหมายข่าวศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธรฯ ฉบับที่ 91 เดือนตุลาคม-ธันวาคม 2559 เผยให้เห็นภาพนาคสองตัวเกี้ยวกระหวัดกันคล้ายการสังวาสของสัตว์เลื้อยคลายประเภทงู โดยมีโคลงกลบทชื่อ “นาคบริพันธ์สังวาส” กำกับ ดังนี้
เรียมหมามเคียงคู่เคล้า คลึงชม
นานเนิ่นหน่ายนึกกรม อกช้ำ
อย่าถวิลใช่พกลม ลวงล่อ
เกลือกดังกริชซ่อนซ้ำ ยากแท้เล็งเห็น
ดอกรัก ระบุว่า ภาพดังกล่าวเป็นการบ่งบอกถึงความรักใคร่ แต่ข้างหัวของพญานาคทั้งสองตนกลับหันหน้าออกจากกัน กลโคลงบทนี้กล่าวถึงชายที่ไม่สมหวังกับหญิงที่ตนรัก ได้แต่รอคอยมาเนิ่นนาน จึงต้องบอกว่าอย่าคิดว่าพี่จะมาโกหกลวงล่อทำร้าย เหมือนดังกริชที่ซ่อนคมไว้ ยากที่จะมองเห็นอันตราย เข้าทำนองที่ว่า “ไม่สมหวัง แต่ยังรักอยู่ ไม่ได้เคียงคู่ แต่จะอยู่ดูแลปกป้อง”
ต้นฉบับและสำเนาดิจิทัลที่เผยแพร่นั้นมาจากห้องสมุดบริติช (www.bl.uk/manuscripts)
