ทริป BEM เปิดเบื้องลึก ‘ศาลเจ้าพ่อหอกลอง’ ทำไมต้องเลี้ยงแมวเป็น ‘เจ้าพนักงาน’
เมื่อวันที่ 14 มิถุนายน BEM ผู้ให้บริการทางพิเศษและรถไฟฟ้า MRT สายสีน้ำเงินและสายสีม่วง พร้อมด้วยพันธมิตร จัดกิจกรรม ’Happy Jouney with BEM มรดกสยาม 3 สมัย ระหว่างวันที่ 14-16 มิถุนายน โดยในวันนี้เป็นวันแรก
ผู้สื่อข่าวรายงานบรรยากาศเวลา 09.00 น. ซึ่งมีกิจกรรมแรก คือ History Trip : เดินย่านเก่าเล่าเมืองพระนคร ทริปเดินทางไปยังสถานที่สำคัญจากสถานีสนามไชย ถึงพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพระนคร โดย นายศิริพจน์ เหล่ามานะเจริญ นักวิชาการอิสระ
โดยเริ่มต้นที่เส้นทางเริ่มที่มิวเซียมสยาม (สถานีสนามไชย) – วังสราญรมย์ – ศาลหลักเมือง – ตึกแดง – วัดมหาธาตุ และจบท้ายด้วยพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร
เวลาประมาณ 09.50 น. ผู้สื่อข่าวรายงานบรรยากาศในตอนหนึ่งในมุ่งหน้า ‘วังสราญรมย์ ‘ มีการแวะ ‘หอกลอง’ โดยนายศิริพจน์ กล่าวว่า ‘หอกลอง’ สำคัญมากในอดีต เนื่องจากในสมัยโบราณไม่มีนาฬิกา จึงมีการย่ำกลองเพื่อบอกเวลา ในสมัยอยุธยา หอกลองจพตั้งอยู่ใกล้กับ ตะแลงแกง ซึ่งในภาษาเขมร แปลว่า สี่แยก แต่ภาษาไทยแปลว่า คุก
“หอกลองมีเจ้าพนักงานที่เป็น แมว เพื่อป้องกันหนูกัดสายกลอง จึงต้องเลี้ยงแมวไว้เพื่อดูแลหอกลอง และมีศาลเจ้าหอกลอง “ นายศิริพจน์กล่าว
จากนั้น เวลา 10.00 น. นายศิริพจน์ นำชมวัดเชตุพนวิมลมังคลารามฯ หรือ วัดโพธิ์ โดยกล่าวว่า วัดดังกล่าว มีมาแต่ครั้งกรุงศรีอยุธยา ต่อมา สมัยรัชกาลที่ 1 บูรณะวัดดังกล่าว และกลายเป็นวัดสำคัญ เพราะตั้งอยู่ข้างพระบรมมหาราชวัง
นายศิริพจน์ กล่าวว่า วัดโพธิ์ถูกออกแบบภายใต้คติ ‘ศีรษะแผ่นดิน’ กล่าวคือ ความเชื่อคติไตรภูมิ ชมพูทวีปมีพื้นที่ที่เป็นศีรษะ เมื่อมีการล้างโลกอยู่เหลือพื้นที่เพียงตรงกลางของชมพูทวีปคือ ศีรษะแผ่นดิน และต้นโพธิ์เกิดขึ้น ซึ่งพระพุทธเจ้าตรัสรู้ที่ศีรษะแผ่นดินเท่านั้น
เมื่อเกิดโลกใหม่ สิ่งแรกที่เกิดขึ้นคือศีรษะของแผ่นดิน ซึ่งจะมีต้นพระศรีมหาโพธิ์อุบัติขึ้นมา และสถานที่ดังกล่าวจะเป็นที่พระพุทธเจ้าจะมาประทับเป็นโพธิบัลลังก์
“รัชกาลที่ 1 ทรงออกแบบวัดโพธิ์ โดยทำแผนผัง มีอุโบสถตรงกลาง ระเบียงคดมีวิหารตั้ง 4 ทิศ ตรงกับคติศีรษะแผ่นดิน
พื้นที่รอบนอก ถัดไปคือโลก เมืองต่างๆในชมพูทวีป รัชกาลที่ 1 มีการซ่อมระเบียงคด อุโบสถ ทำจารึกเจ้าผู้ครองเมือง ระเบียงคดมี 4 ทิศ จะมีแต่ละชื่อ และวาดรูปเมืองล้อมรอบ ทำตามคติศีรษะแผ่นดิน
สำหรับโบสถ์ถูกขยายใหม่ในรัชกาลที่ 3 ภาพที่เขียนต่างจากรัชกาลที่ 1 เพราะภาพเขียนในสมัยรัชกาลที่ 1 เป็นภาพทรมานชมพูบดี” นายศิริพจน์กล่าว
