สุนทรภู่ – เมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม ที่ทางเดินริมน้ำ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ กรุงเทพฯ นายขรรค์ชัย บุนปาน ประธานบริษัท มติชน จำกัด (มหาชน) และนายสุจิตต์ วงษ์เทศ คอลัมนิสต์ในเครือมติชน ร่วมถ่ายทำรายการ ‘ขรรค์ชัย-สุจิตต์ ทอดน่องท่องเที่ยว’ ตอน ‘สุนทรภู่ รู้อิงลิช ปลุกแนวคิดชาตินิยมไทย’ ดำเนินรายการโดย นายเอกภัทร์ เชิดธรรมธร พิธีกร ‘มติชนทีวี’
นายสุจิตต์ กล่าวว่า จุดที่นั่งอยู่ตรงนี้ อยู่ตรงข้ามโรงพยาบาลศิริราช ซึ่งเป็นที่ตั้งวังหลัง ในยุครัตนโกสินทร์ บ้านเกิดสุนทรภู่ แต่ที่จดจำกันมาผ่านแบบเรียนคือ เกิดที่ระยอง ซึ่งไม่เป็นความจริง ไม่สอดคล้องกับสิ่งที่สุนทรภู่เขียนเล่าชีวิตตนเองไว้ในผลงาน คือ นิราศสุพรรณ นอกจากนี้ ยังไม่ใช่ ‘อาลักษณ์ขี้เมา’ เพราะหากเมาจริง ย่อมไม่สามารถสร้างผลงานได้มากมายเช่นนี้ ดังนั้น ตนขอเรียกร้องให้ยกเลิกการกล่าวถึงสุนทรภู่ว่า ‘อาลักษณ์ขี้เมา’ แต่ต้องยกย่องเป็น ‘นักปราชญ์รัตนโกสินทร์’
นายสุจิตต์ กล่าวต่อไปว่า ดวงของสุนทรภู่ที่ผูกแล้วคำนวณออกมาได้ว่า เกิดวันที่ 26 มิถุนายน กระทั่งจดจำต่อๆกันมา แท้จริงแล้ว มาจากโหรในสมัยหลังจากที่สุนทรภู่เสียชีวิตไปนานแล้ว สรุปว่า ไม่มีใครรู้ข้อมูลที่แท้จริง แต่เชื่อตามกันมา
“วันเดือนปีเกิดสุนทรภู่ เป็นเรื่องสมมติทั้งสิ้น ไม่ใช่เรื่องจริง ไม่ใช่การบันทึกของบิดามารดา และไม่ได้มาจากปากคำของท่านเองผ่านวรรณกรรม แต่มาจากโหร นอกจากนี้ สุนทรภู่เป็นผู้ดี ไม่ใช่ไพร่ เพราะเรียนที่วัดชีปะขาว ซึ่งเป็นโรงเรียนหลวงสำหรับลูกหลานเจ้านายในวังหลัง ลูกไพร่เข้าเรียนไม่ได้” นายสุจิตต์ กล่าว
นายสุจิตต์ กล่าวต่อไปว่า สำหรับชื่อรายการในตอนนี้ ที่ว่า สุนทรภู่ รู้อิงลิช คือ รู้ภาษาอังกฤษ มาจากร่องรอยในวรรณคดี เรื่องพระอภัยมณี ตอนเรือแตก พระอภัยมณีพานางเงือกหนีนางผีเสื้อสมุทร ในกลอนระบุท่อนที่ว่า พระอภัยมณีหัดภาษาฝรั่งทั้งจีนจาม นอกจากนี้ พระอภัยมณี ยังเป็นวรรณคดีต่อต้านการล่าอาณานิคม
“ประวัติศาสตร์ในช่วงนั้น อังกฤษกำลังล่าเมืองขึ้น สุนทรภู่จึงเขียนให้พระอภัยมณีล่าฝรั่งบ้าน โดยการให้เมืองผลึก ตีลังกา ซึ่งสื่อถึงอังกฤษ นับถือศาสนาคริสต์ มีผู้ปกครองเป็นสตรี คือนางละเวงวัณฬา เหมือนกับประเทศอังกฤษที่มีสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียเป็นประมุข เพราะตอนนั้น ลังกาเป็นเมืองขึ้นอังกฤษไปแล้ว วรรณคดีเรื่องนี้เกี่ยวพันกับชาตินิยม ซึ่งนักรัฐศาสตร์บอกว่าเกิดขึ้นในไทยสมัยรัชกาลที่ 6 แต่จริงๆแล้วเริ่มฟักตัวมาตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 2” นายสุจิตต์ กล่าว
