เมื่อวันที่ 14 กันยายน ที่ห้องแกรนด์ บอลรูม โรงแรมแกรนด์ ไฮแอท เอราวัณ เขตปทุมวัน กรุงเทพฯ ชมรมสายสกุลบุนนาค จัดงานแนะนำหนังสือ ‘ราชินิกุลบุนนาค’ เนื่องในวาระสำคัญของปฐมราชินิกุลบุนนาค ได้แก่ ครบรอบชาตกาล 275 ปี เจ้าคุณพระราชพันธุ์นวล พุทธศักราช 2567 และครบรอบการถึงแก่อสัญกรรม 220 ปี เจ้าพระยาอรรคมหาเสนา (บุนนาค) ในพุทธศักราช 2568
ผู้สื่อข่าวรายงานบรรยากาศเมื่อเวลาประมาณ 09.30 น. มีผู้ทยอยเดินทางเข้าร่วมอย่างคับคั่ง ทั้งบุคคลสำคัญในตระกูลบุนนาค, แขกผู้มีเกียรติจากแวดวงต่างๆ, นักวิชาการด้านประวัติศาสตร์, นักคิด นักเขียน และประชาชนทั่วไป
อาทิ พลเอก พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมศึกยุคล, พล.ต.ท.อรรถกฤษณ์ ธารีฉัตร, พล.อ.อ.อภิศักดิ์ สมบัติเจริญนนท์, พลเรือเอก ประพฤติพร อักษรมัต, พลเอก ศยาม จันทรวิโรจน์, รศ.นาวาโท นพ. มนัท สูงประสิทธิ์, ศ.เกียรติคุณ นพ.พูนพิศ อมาตยกุล, นายเตช บุนนาค, นายฉาย บุนนาค, นายอรรถ บุนนาค, นายพิพัฒน์พงศ์ อิศรเสนา ณ อยุธยา, นายภุชชงค์ จันทวิช, ผู้แทนจากศูนย์การศึกษาการต่างประเทศ สถาบันเทวะวงศ์วโรปการ นายเอนก นาวิกมูล
นายธงชัย ลิขิตพรสวรรค์, นางรัชดา โชติพานิช, ศ.ดร.เชษฐ์ ติงสัญชลี, ดร.สุรัตน์ จงดา, รศ.ดร. พีรศรี โพวาทอง , ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชนัญญ์ เมฆหมอก, นายปริญญา สัญญะเดช , ผศ.ธนโชติ เกียรติณภัทร, นางสาวสุมิดา พันธุ์กระวี, นางผ่องพรรณ จันทร์โอชา, นายมาร์ค ทิพยมาบุตร, นางสาวเกล้ามาศ ยิบอินซอย, นายเศกสรรค์ ลีลาทิพย์กุล และนายเอกสิทธิ์ คุณานันทกุล เป็นต้น
โดยเมื่อเวลาประมาณ 09.30 น. มีการแสดงดนตรี พระอาทิตย์ชิงดวง และขับเสภาเรื่อง ขุนช้างขุนแผน จากมหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา
จากนั้น นายรัฐฎา บุนนาค ประธานโครงการจัดทำหนังสือราชินิกุลบุนนาค กล่าวถึงวัตถุประสงค์ว่ามีขึ้นเนื่องในวาระสำคัญของปฐมราชินิกุลบุนนาค ได้แก่ ครบรอบชาตกาล 275 ปี เจ้าคุณพระราชพันธุ์นวล ใน พ.ศ.2567 และครบรอบการถึงแก่อสัญกรรม 220 ปี เจ้าพระยาอรรคมหาเสนา (บุนนาค) ใน พ.ศ.2568 พร้อมทั้งเทิดทูนเกียรติคุณของบรรพชนบุนนาค นอกจากนี้ ยังเป็นการเผยแพร่ข้อมูลทางวิชาการจากเอกสารชั้นต้นที่ถูกต้องสมบูรณ์ เพิ่มพูนความเข้าใจ แก้ไขความคลาดเคลื่อนของข้อมูลบางประการให้เป็นที่ประจักษ์ โดยได้รับเกียรติจากผู้ทรงคุณวุฒิหลายท่านที่เข้ามามีส่วนร่วม ทำให้เห็นมุมมองที่น่าสนใจจากบุคคลภายนอกต่อสกุลบุนนาค ส่งผลให้ต่อยอดการศึกษาทางประวัติศาสตร์ได้อย่างกว้างขวางยิ่งขึ้น
ด้าน นายอรรถดา คอมันตร์ กรรมการบริหารสำนักพิมพ์สยาม เรเนซองส์ กล่าวว่านับเป็นเกียรติอย่างยิ่งต่อคณะกรรมการบริหารสำนักพิมพ์และผู้ร่วมดำเนินงานที่ได้รับโอกาสให้รวบรวมหลักฐานต่าง ๆ ทั้งเอกสารชั้นต้น ภาพถ่าย ศิลปวัตถุทรงคุณค่า ซึ่งหลายรายการไม่เคยนำออกเผยแพร่สู่สาธารณชนมาก่อน งานผลิตและจัดพิมพ์ในครั้งนี้ ได้ใช้เทคนิคการพิมพ์พิเศษต่าง ๆ ช่วยเพิ่มพูนความสวยงามของภาพประกอบที่มีมากกว่า 400 ภาพ โดยมีเนื้อหามากกว่า 640 หน้า สร้างสรรค์เป็นหนังสืออ้างอิงเล่มสำคัญอีกหนึ่งเล่ม สำหรับผู้สนใจได้ใช้ค้นคว้าประวัติศาสตร์กรุงรัตนโกสินทร์จนถึงช่วงเวลาเปลี่ยนแปลงการปกครอง พุทธศักราช 2475 ผ่านเรื่องราวของสกุลบุนนาค
ต่อมา เมื่อเวลาประมาณ 10.00 น. เข้าสู่ช่วงเสวนาหัวข้อ ‘เจ้าพระยาอรรคมหาเสนา (บุนนาค) และเจ้าคุณพระราชพันธุ์นวล’ โดย หม่อมหลวงภัคภรจันท์ เกษมศรี ที่ปรึกษาคณะผู้เขียนหนังสือราชินิกุลบุนนาค ร่วมด้วย ผู้เขียนหนังสือราชินิกุลบุนนาค อาทิ นายภัทรพล เปี้ยวนิ่ม
จากนั้น ผู้ร่วมงานเข้าชมนิทรรศการพิเศษและวัตถุสำคัญอันเกี่ยวเนื่องกับสกุลบุนนาค นำชมโดย นายอรรถดา คอมันตร์ กรรมการบริหารสำนักพิมพ์สยาม เรเนซองส์
ทั้งนี้ ‘สกุลบุนนาค’ สืบเชื้อสายจากเจ้าพระยาอรรคมหาเสนา (บุนนาค) และเจ้าคุณพระราชพันธุ์นวล พระขนิษฐาในสมเด็จพระอมรินทราบรมราชินี ในรัชกาลที่ 1 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์
พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว พระราชทานนามสกุลและทรงยกย่องเป็น ‘ราชินิกุลบุนนาค’ โดยปรากฏหลักฐานว่า สายสกุลบุนนาคได้เข้ารับราชการสนองพระมหากรุณาธิคุณด้วยความจงรักภักดี ทั้งฝ่ายหน้าฝ่ายใน มีผลงานเป็นที่ประจักษ์มานับแต่ปลายกรุงศรีอยุธยาจวบจนรัตนโกสินทร์ในหลากหลายด้าน ทั้งการศาสนา การเมืองการปกครอง การต่างประเทศ เศรษฐกิจ สังคมและศิลปวัฒนธรรม
นอกจากนี้ ยังปรากฏเกียรติยศทั้งที่ได้รับพระราชทานตามตำแหน่งและทรงยกย่องเป็นพิเศษมากมาย อันสะท้อนบทบาทของสายสกุลในพัฒนาการประวัติศาสตร์กรุงรัตนโกสินทร์ได้เป็นอย่างดี
สำหรับเนื้อหาภายในหนังสือ ครอบคลุมประวัติความเป็นมาของราชินิกุลบุนนาคในสมัยกรุงศรีอยุธยา บทบาทของราชินิกุลบุนนาคกับประวัติศาสตร์สยาม โดยเฉพาะกรุงรัตนโกสินทร์ด้านต่าง ๆ อาทิ ด้านเศรษฐกิจ สังคม ศาสนา ฯลฯ
บทความและภาพประกอบในเล่มมีลักษณะแบบสมุดภาพประวัติศาสตร์ที่สอดคล้องไปกับเรื่องราวที่นำเสนอ รวมทั้งผลงานเด่นของบุคคลในสายสกุลจนถึงก่อนเปลี่ยนแปลงการปกครองใน พ.ศ.2475 โดยปรับปรุงจากหนังสือสายสกุลบุนนาคและสาแหรกสายสกุลบุนนาค ที่ได้จัดทำขึ้นเมื่อพุทธศักราช 2542 เพิ่มเติมข้อมูลจากการศึกษาเอกสารชั้นต้น หลักฐานทางประวัติศาสตร์ แหล่งข้อมูลเพิ่มเติมอื่น ๆ ที่ค้นพบใหม่ สอดแทรกเกร็ดประวัติศาสตร์ที่น่าสนใจ
เนื้อหาโดยสังเขป ประกอบด้วย 6 บท แบ่งเป็น 2 ส่วนหลัก ได้แก่
ส่วนที่ 1 : ราชินิกุลบุนนาคกับประวัติศาสตร์สยาม
กล่าวถึงประวัติความเป็นมาของสายราชินิกุลบุนนาคกับประวัติศาสตร์สยาม นับตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา เรื่องราวของต้นสกุล เเรื่องราวของราชินิกุลบุนนาคกับพัฒนาการกรุงรัตนโกสินทร์ในด้านต่าง ๆ แบ่งพิจารณาเป็นหัวเรื่อง ในลักษณะสมุดภาพประวัติศาสตร์ – ภาพสันนิษฐานที่สวยงาม พร้อมศิลปวัตถุทรงคุณค่าที่สอดคล้องไปกับเรื่องราวที่นำเสนอ กำหนดเนื้อหาตั้งแต่ยุคกรุงศรีอยุธยาจนถึงก่อนเปลี่ยนแปลงการปกครองในพุทธศักราช 2475
ส่วนที่ 2 : สืบสายราชินิกุลบุนนาค
นำเสนอบุคคลและผลงานเด่น โดยกำหนดรูปแบบการนำเสนออ้างอิงกับช่วงเวลาการเปลี่ยนแปลงสำคัญในกรุงรัตนโกสินทร์ จำแนกเป็นฝ่ายหน้า ฝ่ายใน จนถึงช่วงเปลี่ยนแปลงการปกครองพุทธศักราช ๒๔๗๕ ในลักษณะการเล่าเกร็ดประวัติที่น่าสนใจ เข้าใจง่าย ทว่ามีหลักฐานอ้างอิงที่มาของข้อมูลครบถ้วน
สำหรับ 6 บทในเล่ม ได้แก่ บทที่ 1 : ปฐมบทราชินิกุลบุนนาค ราชินิกุลบางช้าง, ‘เฉกอะหมัด’ ผู้เป็นต้นสกุลและบุนนาคในสมัยอยุธยา, เจ้าพระยาอรรคมหาเสนา (บุนนาค) และเจ้าคุณพระราชพันธุ์นวล
บทที่ 2 : ภูมิสถานบ้านเรือนบุนนาค
บ้านเสนาบดีท้ายพระราชวังหลวง, บ้านสกุลบุนนาคริมแม่น้ำเจ้าพระยาฝั่งตะวันตก, บ้านหลวงคลองคูเมือง
, บ้านสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค) , บ้านราชทูต, บ้านคลองบางหลวง, บ้านเยาวราช
, บ้านย่านถนนสุรวงศ์และถนนสีลม , บ้านภูเก็จ, บ้านสุริยานุวัตร, บ้านสกุลบุนนาคตามหัวเมืองต่าง ๆ
บทที่ 3 : ราชินิกุลบุนนาคกับพัฒนาการกรุงรัตนโกสินทร์
การพระราชสงคราม , การรักษาเสถียรภาพความมั่นคงของประเทศ, การต่างประเทศ , การทหาร, นาวาสถาปนิก, การศึกษา , เทศาภิบาล, การตามเสด็จพระราชดำเนิน, งานพระราชพิธี , ราชการกรมพระราชวังบวรสถานมงคล, การสืบราชสันตติวงศ์
บทที่ 4 : วัตถุสถานราชินิกุลบุนนาค
วัดวาอาราม ได้แก่ ประดิษฐ์ศาสนสถาน : พระอาราม/ศาสนสถานที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สกุลบุนนาคเป็นแม่กองสร้าง, อำนวยการปฏิสังขรณ์ : พระอาราม/ศาสนสถานที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สกุลบุนนาคเป็นแม่กองปฏิสังขรณ์, ขจรเกียรติสกุลวงศ์ : พระอาราม/ศาสนสถานที่สกุลบุนนาคสร้างและปฏิสังขรณ์ขึ้นเป็นเกียรติยศแก่สกุล
อาคารสถานที่ ได้แก่ ราชวังรังสฤษดิ์ : พระราชฐานที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สกุลบุนนาคเป็นแม่กองสร้าง, อุทิศสถานประโยชน์ : วัตถุสถานที่สกุลบุนนาคสร้างขึ้นเพื่อประโยชน์ของบ้านเมือง, สมโภชรฦก : วัตถุสถานที่สกุลบุนนาคและสมาคมอื่น ๆ สร้างขึ้นเป็นเกียรติยศแก่สกุล
บทที่ 5 : ราชินิกุลบุนนาคกับงานศิลปวัฒนธรรม
นาฏยศิลป์และดนตรี, งานหนังสือและการประพันธ์, งานช่างฝีมือ ,ปากวิชาและตำรับอาหาร
บทที่ 6 : ราชินิกุลบุนนาคผู้ร่วมวิวัฒน์กรุงรัตนโกสินทร์
ประมวลประวัติสังเขปของบุคคลสำคัญในสกุลบุนนาคทั้งฝ่ายหน้าและฝ่ายในมากกว่า 191 ท่าน พร้อมภาพประกอบและศิลปวัตถุสำคัญซึ่งหลายชิ้นไม่ได้รวบรวมเผยแพร่ให้ปรากฏมาก่อน
หนังสือ ‘ราชินิกุลบุนนาค’
640 หน้า พิมพ์สี่สี ภาพประกอบกว่า 400 ภาพ ปกแข็ง หุ้ม Jacket เคลือบเงิน (Metalite) เคลือบกันรอย
จำหน่ายในราคา 3,800 บาท
สำนักพิมพ์ สยาม เรเนซองส์
โทร. 02 633 5533
อีเมล์: [email protected]
FB : Siam Renaissance
