เมื่อวันที่ 16 มีนาคม ที่ริมคลองมอญ เขตบางพลัด กรุงเทพฯ นายขรรค์ชัย บุนปาน ประธานบริษัท มติชน จำกัด (มหาชน) และนายสุจิตต์ วงษ์เทศ คอลัมนิสต์เครือมติชน ร่วมกันถ่ายทำรายการ ‘ขรรค์ชัย-สุจิตต์ ทอดน่องท่องเที่ยว’ ตอน ‘อิหร่าน อารยัน สร้างสรรค์ ความเป็นไทย’ ดำเนินรายการ โดย นายเอกภัทร์ เชิดธรรมธร พิธีกร ‘มติชนทีวี’
นายสุจิตต์ กล่าวว่า อิหร่านในประวัติศาสตร์ไทย มีความเกี่ยวข้องสัมพันธ์กันอย่างมาก แต่ไม่ค่อยถูกพูดถึง เรามักให้ความสำคัญกับยุโรป สมัยตนและนายขรรค์ชัย ยังเป็นนักศึกษาคณะโบราณคดี ม.ศิลปากร เดินทางอยุธยา ยังมีคำอธิบายว่า ประตูวงโค้ง (มียอดแหลม) ของ วัดกุฎีดาว นอกเกาะเมือง ซึ่งสร้างสมัยสมเด็จพระนารายณ์ ได้รับอิทธิพลจากฝรั่งเศส ซึ่งขณะนั้นก็มีผู้คัดค้านว่าเป็นไปไม่ได้ แต่ยังไม่มีคำอธิบายอย่างอื่น ต่อมา จึงมีข้อมูลว่า รับจาก ‘อิหร่าน-เปอร์เซีย’ จึงต้องทำความเข้าใจกันใหม่หมด
“เปอร์เซีย คือชื่อเก่าของอิหร่าน สิ่งหนึ่งที่ต้องยอมรับความจริงตามหลักฐานคือ การเป็นแอ่งอารยธรรมโลก รุ่นเดียวกับกรีก โรมัน เมโสโมเตเมีย มีเทคโนโลยีก้าวหน้ามาแต่อดีต
อิหร่าน คือคำเดียวกับคำว่า อารยัน หมายถึง ผู้เจริญ ผมได้ข้อมูลจากหนังสือ กุหลาบเปอร์เซียในแดนสยาม ของ ศาสตราจารย์ ดร.กุสุมา รักษมณี
อิหร่าน มีส่วนสร้างสรรค์ความเป็นไทย พูดอย่างนี้ หลายคนคงหงุดหงิด ไม่สบายใจ ต้องอธิบายให้ชัด ว่าความเป็นไทยมาจากการผสมผสานวัฒนธรรมหยากหลาย ไม่ได้อยู่โดดๆ ผสมมาแต่ดึกดำบรรพ์ โดยเฉพาะอยุธยา
ต้องย้ำว่าความเป็นไทยไม่ชำนาญการค้า การเดินเรือทะเล ขำนาญแต่แม่น้ำ พอออกปากน้ำเจอคลื่นก็ไม่ไหวแล้ว พระเจ้าแผ่นดินอยุธยา ต้องทรงจ้างคนที่มีความสามารถในการค้าทางทะเล มาเป็นขุนนางกรมท่าขวา กรมท่าซ้าย” นายสุจิตต์ กล่าว
นายสุจิตต์ กล่าวต่อไปว่า กรมท่าขวา คือ ขุนนางมลายู จุฬาราชมนตรี กรมท่าซ้าย คือ จีน โชฎึกราชาเศรษฐี
“จีนกับแขกดูแลการค้า แสดงว่าฟักตัวในสังคมสยามมานานเป็นพันปี ส่วนที่เกี่ยวกับอิหร่าน คือราชสำนักอยุธยาที่รับวัฒนธรรมอิหร่านมาสร้างความเป็นไทยสืบมาจนถึงปัจจุบัน เช่น ลอมพอก , ปี่ไฉน, ปี่ชวา , ปี่มอญ , ซอสามสาย , แกงมัสมั่น และขนมสัมปันนี เป็นต้น ความเป็นไทย ไม่ต่อต้านวัฒธรรมนานาชาติ จึงเจริญรุ่งเรือง” นายสุจิตต์ กล่าว
ทั้งนี้ รายการในตอนดังกล่าว จะเผยแพร่ในวันพฤหัสบดีที่ 26 มีนาคมนี้ เวลา 20.00 น. รับชมผ่านเฟซบุ๊กมติชนออนไลน์, ข่าวสด, ศิลปวัฒนธรรม และยูทูปมติชนทีวี
