เมื่อวันที่ 13 สิงหาคม ที่วัดพระปฐมเจดีย์ราชวรมหาวิหาร อำเภอเมือง จังหวัดนครปฐม นายขรรค์ชัย บุนปาน ประธานบริษัท มติชน จำกัด (มหาชน) และนายสุจิตต์ วงษ์เทศ ผู้ก่อตั้งนิตยสารศิลปวัฒนธรรม ร่วมกันถ่ายทำรายการ ‘ขรรค์ชัย-สุจิตต์ ทอดน่องท่องเที่ยว’ ตอน ‘นครศรีธรรมราช การค้า-ศาสนา-การเมือง’ ดำเนินรายการโดย นายเอกภัทร์ เชิดธรรมธร พิธีกร ‘มติชนทีวี’
นายสุจิตต์กล่าวว่า สาเหตุที่เดินทางมาถ่ายทำยังพระปฐมเจดีย์เนื่องจากเป็นที่ตั้งของพระบรมธาตุเจดีย์ นครศรีธรรมราช องค์จำลอง ซึ่งรัชกาลที่ 4 โปรดฯให้สร้างไว้บริเวณลานทิศใต้ โดยล่าสุด วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร นครศรีธรรมราช ได้รับการรับรองจากยูเนสโกให้เป็นมรดกโลก
นายสุจิตต์กล่าวต่อไปว่า เรื่องราวของนครศรีธรรมราชมีความซับซ้อนมาก ต้องใช้เวลาในการทำความเข้าใจมาก เมื่อ พ.ศ.2509 ตั้งแต่ตนยังเป็นนักศึกษาคณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร เคยนั่งรถไฟไปสำรวจกับ ศาสตราจารย์พิเศษ ศรีศักร วัลลิโภดม
“ตอนนั้นนอนในวิหารหลวงวัดพระบรมธาตุ แล้วไปบ้านขุนพันธ์ เพื่อถามเส้นทางไปกรุงชิง ขุนพันธ์บอกว่าอย่าไป ไปก็ตาย ถ้าไม่ถาม ไม่รอดแน่ โชคดีที่ไปถามก่อน” นายสุจิตต์กล่าว
นายสุจิตต์กล่าวว่า นครศรีธรรมราช เติบโตรุ่งเรืองจากการค้า ศาสนา การเมือง บางคนบอกว่าศาสนากับการเมืองไม่เกี่ยวข้องกัน แต่ตนยืนยันว่า เกี่ยวกันมาตั้งแต่มีศาสนา โดยการค้าเป็นตัวผลักดันให้มีชุมชนบนเส้นทาง สร้างความมั่งคั่งบนสันทราย
“การเมืองอุษาคเนย์ไม่ได้เป็นการชิงดินแดนแบบอาณานิคม แต่เป็นการเมืองแบบเครือญาติและเครือข่ายการค้า เป็นญาติกัน แต่ก็รบกันด้วย เมื่อผลประโยชน์ขัดกัน ไม่ใช่ระบบเมืองขึ้นแบบการล่าอาณานิคมที่เพิ่งเข้ามาในสมัยรัชกาลที่ 4” นายสุจิตต์กล่าว
จากนั้น นายสุจิตต์กล่าวถึง ‘เมืองพระเวียง’ ว่าเป็นจุดตั้งต้นก่อนพัฒนาเป็นเมืองนครศรีธรรมราช ซึ่งตั้งอยู่บนสันทราย โดยนำภาพกลองมโหระทึก พบที่อำเภอท่าศาลามาแสดงเป็นหลักฐานของการเป็นเส้นทางการค้า รวมถึงเหตุการณ์ทำลายกำแพงเมืองนครศรีธรรมราชเมื่อ พ.ศ.2507
“เคยเกิดกรณีทำลายกำแพงเมืองนคร เป็นข่าวลงหนังสือพิมพ์ภาษาอังกฤษกรอบบ่าย ชื่อบางกอกเวิลด์ บรรณาธิการเป็นฝรั่ง เขียนบทความว่าประเทศป่าเถื่อนทำลายหลักฐานประวัติศาสตร์ชาติ เรียกร้องให้รัฐบาลรักษาไว้ ฝรั่งพูดทีเดียว ปรากฏว่ารัฐบาลประกาศห้ามทำลายกำแพงเมือง คนไทยพูดไม่สน” นายสุจิตต์ทิ้งท้าย
ทั้งนี้ รายการในตอนดังกล่าวจะเผยแพร่ผ่านเฟซบุ๊กมติชนออนไลน์, ข่าวสด, ศิลปวัฒนธรรม และยูทูบมติชนทีวี ในวันพฤหัสบดีที่ 27 สิงหาคมนี้ เวลา 20.00 น.
