ช้ำใจ อุทยานศรีเทพ เผยพบร่องรอยขบวนการลอบขุดหาลูกปัด โบราณวัตถุถูกรื้อเสียหาย สูญบริบทโบราณคดี
เมื่อวันที่ 27 สิงหาคม อุทยานประวัติศาสตร์ศรีเทพ กรมศิลปากร โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊กระบุว่า เมื่อวันที่ 25 สิงหาคม อุทยานประวัติศาสตร์ศรีเทพได้รับแจ้งเหตุ ลักลอบขุดโบราณวัตถุ ที่บ้านหนองปลาไหล ต.วังใหญ่ อ.วิเชียรบุรี จ.เพชรบูรณ์ จึงทำการเข้าสำรวจข้อมูลทางวิชาการเบื้องต้นวันที่ 26 สิงหาคม 2569 เพื่อทำรายงานเสนอผู้อำนวยการสำนักศิลปากรที่ 4 ลพบุรี และท่านผู้ว่าราชการจังหวัดเพชรบูรณ์
โดยได้รับความอนุเคราะห์และการดูแลอย่างดี จากพี่ ๆ อบต.วังใหญ่ และพี่เจ้าของที่ดิน ทางอุทยานประวัติศาสตร์ศรีเทพ สำนักศิลปากรที่ 4 ลพบุรี จึงขอขอบพระคุณมา ณ ที่นี้ค่ะ
แหล่งโบราณคดีบ้านหนองปลาไหล เคยได้รับการสำรวจทางโบราณคดีแล้วเมื่อปี 2554 ลักษณะแหล่งเป็นเนินดินขนาดใหญ่ อยู่ติดกับลำน้ำที่ชื่อว่า คลองกะสัง พบหลักฐานการเป็นแหล่งฝังศพของคนก่อนประวัติศาสตร์
ต่อมาเกิดเหตุมีคนหลายคนมาทำการลักลอบขุดหาลูกปัดเพื่อนำไปขาย ตอนเราเข้าไปในพื้นที่ พบหลุมลักลอบขุด ใหญ่บ้าง เล็กบ้าง จำนวนอย่างน้อย 200 หลุม สภาพของโครงกระดูกมนุษย์และกระดูกสัตว์ถูกรื้อกระจายอย่างไร้ความเคารพต่อบรรพชนชาวเพชรบูรณ์ นอกจากนี้ยังมีร่องรอยของการตั้งแคมป์ขุดกันเป็นขบวนการน่าเศร้านะ เราอาจจะตามของกลับมาได้ แต่สิ่งที่เสียไปคือเรื่องราวของสิ่งของคนโบราณ ที่เราเรียกกันว่า “บริบททางโบราณคดี” เราไม่มีทางรู้ได้เลยว่า การฝังศพที่นี่มีการฝังสัตว์ร่วมลงไปด้วยหรือไม่ ลูกปัดอยู่ในลักษณะไหน สิ่งของที่ฝังให้ผู้ตายมีอะไรบ้าง มีโรคภัยไข้เจ็บไหม อายุเท่าไหร่ เขาเป็นใคร กำหนดอายุได้เท่าไหร่
การสำรวจโบราณวัตถุที่พวกลักลอบขุดทิ้งไว้ นอกจากเศษภาชนะดินเผาเนื้อดิน กระดูกคน กระดูกสัตว์ เอ้อ มีช้างด้วยนะทุกคน ละคือแบบ แก ในเมืองศรีเทพก็เจอช้าง ที่นี่ก็เจอ แต่เราไม่รู้เลยอ่ะว่า เขาฝังในลักษณะไหน โอ้ย ยิ่งพิมพ์ยิ่งโกรธ ต่อค่ะ เรายังพบเครื่องมือเครื่องประดับสำริด เครื่องมือเหล็ก ลูกปัดแก้ว และที่น่าสนใจคือ ตะกรันเหล็ก หรือ slag สิ่งของที่หลงเหลือจากการถลุงเหล็ก มีรายงานมาว่า เมื่อ 20 ปีที่แล้ว เคยเจอสิ่งที่คล้ายเตา และบริเวณโดยรอบเจอ slag แบบนี้เยอะมากค่ะ ทุกคน มันน่าสนใจมากนะ คนบ้านวังปลาไหลมีเทคโนโลยีการทำเหล็ก เราสามารถตามต่อได้ว่า เหล็กจากไหน เอามาทำอะไร ส่งไปทางไหน
แอดเห็นคำถามในโซเชียลมากมาย ขอแจ้งตรงนี้เลยนะคะ หลุมที่เกิดขึ้น เป็นพวกลักลอบขุดเพื่อหาลูกปัดไปขาย มิใช่การดำเนินงานของทางราชการแต่อย่างใด วันนี้เราลงพื้นที่สำรวจและเก็บข้อมูลทางวิชาการเพื่อนำเสนอต่อไปค่ะ
ดังนั้น โพสต์นี้ แอดขอนำภาพมากฝากทุกคน ก่อนที่แอดจะไปปั่นรายงานต่อ อ้อ พาเลดี้บ้านหนองปลาไหลมาด้วยนะคะ เป็นหัวกะโหลกเพศหญิง จากลักษณะฟันที่ค่อนข้างสึก คาดว่าอายุน่าจะ 21 ปีขึ้นไป ประมาณกลางคนได้ แล้วก็มีร่องรอยฟันผุด้วยค่ะ เนี่ย แค่นี้ยังมีเรื่องมาเล่าได้เลย เลดี้บ้านหนองปลาไหลถูกขุดทิ้งไว้ แล้วพี่หมูเจ้าของที่ดินเขาเก็บไว้ เพื่อมอบให้กรมศิลปากร สำหรับเป็นหลักฐานทางโบราณคดีที่สำคัญ ถามว่า มีคนอื่น ๆ อีกไหม มีค่ะ แต่ถูกรื้อกระจุยกระจาย กะโหลกแตกเป็นแผ่น ๆ ขาหัก แขนหัก ไม่เหลือชิ้นดี
รณรงค์ ไม่ซื้อ ไม่ขายลูกปัด โบราณวัตถุนะทุกคน ไม่มีคนซื้อก็ไม่มีคนขาย โบราณวัตถุไม่ใช่ของโอท็อปค่ะ แต่เป็นหลักฐานทางโบราณคดีที่สำคัญที่จะบอกเล่าเรื่องราวในอดีต ที่ส่งผลให้เราเป็นเราอยู่ทุกวันนี้”
