เปิดลิสต์ 12 ภาพยนตร์ ขึ้นทะเบียน‘มรดกภาพยนตร์ของชาติ’ ปี 2569
เมื่อวันที่ 5 ตุลาคม นายประสพ เรียงเงิน ผู้แทนรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม ที่กำกับดูแลหอภาพยนตร์ (องค์การมหาชน) ได้เป็นประธานประกาศรายชื่อขึ้นทะเบียนภาพยนตร์ 12 เรื่องเป็น มรดกภาพยนตร์ของชาติ ประจำปี 2569 โดยในปีนี้มีผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับภาพยนตร์มาร่วมพิธีดังกล่าวอย่างคับคั่ง อาทิ หม่ำ จ๊กมก นุ่น-วรนุช คงเดช จาตุรันต์รัศมี จากเรื่อง เฉิ่ม… เนาวรัตน์ ยุกตะนันท์ จากเรื่อง แผ่นดินของเรา เววิรี อิทธิอนันต์กุล รัศมี เผ่าเหลืองทอง อัจฉรา สุวรรณ์ จากเรื่อง ดาวคะนอง ฯลฯ รวมถึงประชาชนที่มาเป็นสักขีพยานทั้งที่หอภาพยนตร์ เมื่อวันที่ 4 ตุลาคมที่ผ่านมา

ปีนี้ เป็นปีที่ 16 แล้ว ที่หอภาพยนตร์ (องค์การมหาชน) กระทรวงวัฒนธรรม ได้ทำการประกาศรายชื่อภาพยนตร์เพื่อขึ้นทะเบียนเป็นมรดกภาพยนตร์ของชาติ ซึ่งเป็นกิจกรรมที่จัดต่อเนื่องทุกปีในวันอนุรักษ์ภาพยนตร์ไทย 4 ตุลาคม โดยเริ่มมาตั้งแต่ปี 2554 เพื่อให้ทุกคนได้ตระหนักถึงความสำคัญในการอนุรักษ์ภาพยนตร์ไทย โดยรายชื่อหนังส่วนหนึ่งมาจากการเสนอโดยประชาชนกว่า 1,200 คนที่เสนอชื่อหนังมา 323 เรื่อง เมื่อร่วมกับรายชื่อภาพยนตร์อีกส่วนที่มาจากคลังอนุรักษ์ของหอภาพยนตร์ เพื่อให้คณะกรรมการจากหลายอาชีพ 34 ท่าน พิจารณาคัดเลือกโดยใช้หลักเกณฑ์คุณค่าความสำคัญทางประวัติศาสตร์ อิทธิพลต่อสังคม วัฒนธรรม และศิลปะ โดยปีนี้มีภาพยนตร์ 12 เรื่องได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกภาพยนตร์ของชาติ เมื่อรวมกับปีที่ผ่านมา ทำให้มีภาพยนตร์ที่ได้รับการขึ้นทะเบียนแล้ว 275 เรื่อง

สำหรับภาพยนตร์ในปีนี้มีภาพยนตร์เด่นอย่าง เฉิ่ม… (2548) หนังไทยที่สะท้อนสังคมช่วงทศวรรษ 2540 และเป็นผลงานการแสดงที่พลิกบทบาทของ หม่ำ จ๊กมก ที่มาประกบคู่กับ นุ่น-วรนุช อัศวินดาบกายสิทธิ์ (2513) ผลงานการแสดงสู่ระดับสากลครั้งแรกและครั้งเดียวของ มิตร ชัยบัญชา ก่อนที่เค้าจะจบฉากชีวิตในวันที่ 8 ตุลาคม แสงศตวรรษ (2549) ภาพยนตร์ไทยเรื่องแรกที่เข้าสายประกวดหลักของเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติเวนิส แต่กลับถูกเซนเซอร์ในเมืองไทย จนกลายเป็นประเด็นให้เกิดกระแสการรณรงค์เรื่องการยกเลิกเซนเซอร์ แผ่นดินของเรา (2519) ภาพยนตร์ที่สร้างจากนวนิยายชิ้นเอกของ มาลัย ชูพินิจ นักเขียนชั้นครู ผู้มีวาระครบรอบ 120 ปีชาตกาลในปีนี้ และมีภาพยนตร์ที่เกี่ยวเหตุการณ์ 6 ตุลาซึ่งมีวาระครบรอบ 50 ปีในปีนี้ อย่าง ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับเหตุการณ์เมื่อ 6 ตุลาคม 2519 ภาพยนตร์ที่ผลิตโดยหน่วยงานความมั่นคง เพื่อชี้แจงหลังเกิดเหตุการณ์ปราบปรามการชุมนุม 6 ตุลา ในมุมมองของรัฐ ดาวคะนอง (2559) หนังที่ ใหม่ อโนชา สุวิชากรพงศ์ นำเรื่องราวเหตุการณ์ 6 ตุลา มารื้อถอนโครงสร้างตีความผ่านศิลปะภาพยนตร์
นอกจากนี้ ยังมี โขน ภาพยนตร์บันทึกการแสดงโขนชักรอกหน้าพระที่นั่ง เรื่องรามเกียรติ์ ตอนศึกมังกรกัณฐ์ เมื่อปี พ.ศ. 2472 [กรุภาพยนตร์ของหมอบุญส่ง เลขะกุล] หนังของหมอผู้เป็นบิดาแห่งการอนุรักษ์ของชาติ ที่จับกล้องบันทึกทั้งเรื่องราวส่วนตัว งานแพทย์ งานโฆษณา รวมถึงหนังบันทึกภาพสัตว์ป่าและ นิยมไพรสมาคม เพื่อรณรงค์และบุกเบิกการอนุรักษ์ธรรมชาติในประเทศไทย [กรรมวิธีทำเฮโรอีน] หนังบันทึกกระบวนการผลิตเฮโรอีนจากแหล่งผลิตที่เป็นศูนย์กลางของโลกในช่วงทศวรรษ 2500 WESTWÄRTS…Südostasiatinnen in der BRD สารคดีเกี่ยวกับผู้หญิงไทยในเยอรมัน ปี พ.ศ. 2532 ก่อนที่กำแพงเบอร์ลินจะล่มสลาย [กรุภาพยนตร์กลุ่มชาติพันธุ์ในไทยจาก Encyclopaedia Cinematographica] จดหมายเหตุภาพเคลื่อนไหวสำหรับการศึกษามานุษยวิทยาชาติพันธุ์ที่สมบูรณ์ที่สุดชุดหนึ่งที่สร้างขึ้นเมื่อปี 2507-2508

ฟิล์ม 35 มม. / ขาวดำ / เงียบ / ความยาว 13 นาที
ปีสร้าง พ.ศ. 2472
ผู้สร้าง กองภาพยนตร์เผยแผ่ข่าว กรมรถไฟหลวง

ฟิล์ม 35 มม. / สี / เสียง / ความยาว 100 นาที
วันออกฉาย 12 พฤษภาคม พ.ศ. 2548

ฟิล์ม 35 มม. / สี / เสียง / ความยาว 140 นาที
วันออกฉาย 4 มิถุนายน พ.ศ. 2519

ฟิล์ม 16 มม. / ขาวดำและสี / เงียบและเสียง / ความยาวรวมราว 22 ชั่วโมง
ปีสร้าง [พ.ศ. 2490-2530]
ผู้สร้าง บุญส่ง เลขะกุล

ฟิล์ม 35 มม. / สี / เสียง / ฉบับมิตร-กว่าน หลิง ความยาว 90 นาที
ฉบับมิตร-เพชรา ความยาว 71 นาที (ไม่สมบูรณ์)
วันออกฉาย 4 ธันวาคม พ.ศ. 2513

ฉบับที่ 1 ฟิล์ม 16 มม. / สี / ความยาว 15 นาที
ฉบับที่ 2 ฟิล์ม 16 มม. / ขาวดำ / ความยาว 9 นาที
ปีสร้าง พ.ศ. 2500
ผู้สร้าง ฉบับที่ 1 เจน นิมมานนิตย์
ฉบับที่ 2 ไม่ปรากฏผู้สร้างแน่ชัด
ฟิล์ม 8 มม. / ขาวดำ / เงียบ / ความยาว 19 นาที
ปีสร้าง [พ.ศ. 2500-2505]
ผู้สร้าง นิรนาม
ฟิล์ม 16 มม. / ขาวดำและสี / เงียบและเสียง / ความยาวรวม 449 นาที
ปีสร้าง พ.ศ. 2507-2508
ผู้สร้าง Institut für den Wissenschaftlichen Film (IWF)

ฟิล์ม 16 มม. / สี / เสียง / ความยาว 31 นาที
ปีสร้าง พ.ศ. 2519
ผู้สร้าง ไม่ปรากฏผู้สร้างแน่ชัด

(การเดินทางสู่ตะวันตก… ผู้หญิงจากเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในเยอรมนีตะวันตก)

ฟิล์ม 35 มม. / สี / เสียง / ความยาว 106 นาที
วันออกฉาย 30 สิงหาคม พ.ศ. 2549 (รอบปฐมทัศน์โลกที่เทศกาลภาพยนตร์นานาชาติเวนิส)
10 เมษายน พ.ศ. 2551 (ฉบับฉายในไทยใส่ฟิล์มดำแทนฉากไม่ผ่านการพิจารณา)

สื่อดิจิทัล / สี / เสียง / ความยาว 106 นาที
วันออกฉาย 8 ธันวาคม พ.ศ. 2559

