เปิดลวดลาย ‘กระถางเซรามิก’ ประดับพระเมรุมาศ ‘สมเด็จพระพันปีหลวง’

17.11.26 | 15:42 น.

เมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน  นายวศินบุรี สุพานิชวรภาชน์ ทายาทโรงงานเถ้าฮงไถ่ ศิลปินศิลปาธร เปิดเผยว่าเถ้าฮงไถ่ โรงงานผลิตเครื่องปั้นดินเผาเก่าแก่คู่เมืองราชบุรี ได้รับมอบหมายจากกรมศิลปากรเป็นผู้รับผิดชอบในการออกแบบและจัดทำกระถางใส่ต้นไม้ ซึ่งเป็นองค์ประกอบงานภูมิสถาปัตย์ใช้ประดับพระเมรุมาศและอาคารประกอบ ในงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง โดยตนได้ออกแบบกระถางที่ใช้ประดับพระราชพิธีถวายพระเพลิงฯ มีทั้งหมด 7 รูปแบบ


ได้แก่ 1.กระถางกระถางหูสิงห์ ลวดลายกุหลาบควีนสิริกิติ์ 63 ดอก ประดับพระนามาภิไธยย่อ ส.ก.– ตราจักรี เป็นกระถางทรงกลมตามแบบกระถางในงานฉลอง 60 ปี แห่งการครองราชย์ ในหลวง รัชกาลที่ 9 จำลองจากกระถางชุดเก่าที่รัชกาลที่ 5 ทรงซื้อมาจากประเทศอิตาลี ประดับหน้าพระที่นั่งจักรีมหาปราสาท ซึ่งในงานพระเมรุมาศในหลวง รัชกาลที่ 9 กรมศิลปากรได้มอบหมายให้จัดทำขึ้นใหม่อีก 1 ชุด ให้ใกล้เคียงของเดิม ประดับพระปรมาภิไธยย่อ ภ.ป.ร. – ตราจักรี ในงานพระเมรุมาศครั้งนี้ปรับลวดลายเพื่อน้อมรำลึกถึงสมเด็จพระพันปีหลวงผ่านลวดลายพรรณไม้ในพระนามาภิไธย กุหลาบควีนสิริกิติ์ จำนวน 63 ดอก เมื่อบวกเลขจะลงท้ายด้วยเลข 9 แทนความหมายถึงพระองค์ท่านเป็นพระราชินีของรัชกาลที่ 9 ลวดลายพระนามาภิไธยแปะด้วยทองคำเปลวงดงาม ความยากในการผลิตมีการให้เฉดสี ผสมเฉดสี และควบคุมอุณหภูมิที่ใช้ในการเผาเพื่อให้ได้สีดอกกุหลาบใกล้เคียงกับธรรมชาติมากที่สุด

2.กระถางทรงกลมลายมะลิฉัตร ออกแบบขึ้นมาใหม่ ด้วยลวดลายดอกบาน 11 ดอก ดอกตูม 25 ดอก ซึ่งดอกมะลิเป็นดอกไม้สัญลักษณ์วันแม่ สื่อถึงความรักอันบริสุทธิ์และอ่อนโยนที่แม่มีต่อลูก รวมถึงแทนความกตัญญูของลูก

3.กระถางลวดลายดอกบัว ประตราจักรี ดอกบัวตูม 16 ดอก บาน 20 ดอก เสริมความงดงามให้งานภูมิสถาปัตย์ ซึ่งออกแบบฐานรอบพระเมรุมาศเป็นสระบัวล้อมรอบ

Advertisement

4.กระถาง 108 ดอก ออกแบบมีลวดลายดอกกุหลาบควีนสิริกิติ์ 24 ดอก โมกราชินี 36 ดอก ดารารัตน์ 8 ดอก ดอกบัวศรีกิตติยา 4 ดอก แคทลียาสิริกิติ์ 6 ดอก ดอนย่าควีนสิริกิติ์ 16 ดอก มหาพรหมราชินี 8 ดอก มะลิฉัตร 6 ดอก

5.กระถาง 81 ดอก ออกแบบมีดอกกุหลาบควีนสิริกิติ์ 14 ดอก โมกราชินี 29 ดอกดารารัตน์ โมกราชินี 29 ดอก ดารารัตน์ 8 ดอก ดอกบัวศรีกิตติยา 4 ดอก แคทลียาสิริกิติ์ 6 ดอก ดอนย่าควีนสิริกิติ์ 16 ดอก มหาพรหมราชินี 4 ดอก

6.ดอกดารารัตน์ 63 ดอก ดอกบาน 49 ดอก ตูม 14 ดอก ออกแบบลวดลายดอกดารารัตน์ สัญลักษณ์ที่เป็นตัวแทนในหลวง รัชกาลที่ 9 พระองค์ท่านพระราชทานดอกดารารัตน์ให้แก่สมเด็จพระพันปีหลวงเมื่อครั้งทรงพระประชวร แทนความรักที่มีให้กัน

7.กระถางกลม 63 ดอก ลวดลายต่างๆ บนกระถางเซรามิก ประกอบด้วยดอกมะลิ 42 ดอก กุหลาบ 21 ดอก ส่วนกี๋หรือฐานรองเป็นลวดลายมะลิตูม 24 ดอก มะลิบาน 12 ดอก นอกจากนี้ ตกแต่งด้วยลวดลายคลื่น โดยได้แรงบันดาลใจมาจากพระราชนิพนธ์เรื่องพระมหาชนก ในฉากว่ายน้ำฝ่าคลื่นของพระมหาชนก ซึ่งเป็นฉากที่แสดงให้เห็นถึงการฝ่าฟันกับปัญหาและอุปสรรค เพื่อใช้สื่อถึงความเพียร และความเพียรนั้นเป็นพื้นฐานของความสำเร็จทั้งปวง รวมถึงมีการฉลุลวลลายเสมือนพวงดอกไม้ที่ห้อยระย้า ส่วนบริเวณขอบกี๋ออกแบบเป็นลวดลายของผ้าจกนกคู่กินน้ำร่วมต้น สะท้อนพระราชกรณียกิจทรงอนุรักษ์ ส่งเสริมผ้าไทย และสื่อถึงความรักและความสามัคคีของพสกนิกรไทย

นายวศินบุรี กล่าวว่า การออกแบบกระถางเซรามิกสำหรับพระราชพิธีสำคัญครั้งนี้ยึดแนวคิดหลักให้สมพระเกียรติอย่างสูงสุดและสื่อความหมายถึงสมเด็จพระพันปีหลวงให้มากที่สุด พยายามคงความเป็นภูมิปัญญาพื้นฐานของการเป็นหัตถกรรมดั้งเดิมเอาไว้ เพื่อให้ช่างฝีมือชาวบ้านได้มีส่วนร่วมสร้างงานถวายพระองค์ท่าน ร่วมกับการออกแบบที่มีความร่วมสมัยที่มีเรื่องราวของพระราชกรณียกิจเป็นแรงบันดาลใจ เป็นการผสมผสานกันระหว่างการทำงานหัตถกรรมในแบบดั้งเดิมกับรูปแบบที่ร่วมสมัย และยังสะท้อนวัฒนธรรมพื้นถิ่นด้วยการหยิบลายผ้าจกมาออกแบบในกี๋ เป็นความพิเศษที่ปรากฎในกระถางเซรามิก