เมื่อวันที่ 15 สิงหาคม นาย ดุสิต ทุมมากรณ์ ผู้อำนวยการสำนักศิลปากรที่ 1 ราชบุรี เปิดเผยถึงข้อสันนิษฐานใหม่เกี่ยวกับกำแพงเมืองราชบุรี ซึ่งเดิมเชื่อว่าไม่มีแนวกำแพงฝั่งตะวันออก
นายดุสิตกล่าวว่า กรณีกำแพงเมืองราชบุรีฝั่งตะวันออก ซึ่งนักวิชาการรุ่นก่อนระบุว่าราชบุรีไม่มีกำแพงฝั่งดังกล่าว แม้แต่ฐานข้อมูลที่สำนักศิลปากรที่ 1 ราชบุรีก็ระบุว่าไม่มีเช่นกัน อย่างไรก็ตาม จากการตรวจสอบข้อมูลเพิ่มเติม มีแนวโน้มว่าเดิมเมืองราชบุรีเคยมีกำแพงฝั่งตะวันออก เนื่องจากเหตุผล 2 ประการ ได้แก่
1.ภาพถ่ายทางอากาศเมืองราชบุรี ยังมองเห็นกำแพงเป็นแนว แม้ไม่ชัดเจน แต่มีความเป็นไปได้ ทั้งนี้ ต้องลงพื้นที่สำรวจเพิ่มเติม หากพบหลักฐานว่าสอดคล้องกับภาพถ่ายทางอากาศ ก็จะยิ่งมีน้ำหนัก แต่ข้อจำกัดคือสภาพปัจจุบันถูกรบกวนเนื่องจากมีการปรับเปลี่ยนพื้นที่เป็นที่อยู่อาศัยของชาวบ้านหมดแล้ว
- เมื่อนำภาพถ่ายทางอากาศของเมืองราชบุรี เปรียบเทียบกับภาพถ่ายทางอากาศของเมืองสุพรรณบุรีซึ่งเป็นเมืองในร่วมสมัยกัน พบว่าทั้ง 2 เมืองมีองค์ประกอบเหมือนกัน เช่น มีวัดมหาธาตุ มีกำแพงเมืองฝั่งตะวันตก ทำให้เกิดความสงสัยว่าหากเมืองสุพรรณบุรีมีกำแพงฝั่งตะวันออก แล้วเหตุใดราชบุรีจึงไม่มี
“หลักฐานทางประวัติศาตร์ เมืองสุพรรณ และราชบุรี ล้วนเกี่ยวพันกับอยุธยา ในลุ่มน้ำเจ้าพระยา การที่จะเกิดอยุธยาได้นั้น มีความเกี่ยวพันกับเมืองทางตะวันตกคือกลุ่มสุพรรณฯ พระเจ้าอู่ทองก็เป็นลูกเขยเมืองสุพรรณ ส่วนตัวเชื่อว่าพระเจ้าอู่ทองคงอยู่แถวนี้ อาจเป็นคนราชบุรี หรือเพชรบุรี เป็นพ่อค้าร่ำรวย อาจเป็นเครือญาติขุนหลวงพะงั่วทางสุพรรณ เมื่อคุมแม่กลอง คุมนครชัยศรีได้ แล้วคุมเจ้าพระยาได้อีกสาย ก็คุมการค้าได้หมด ทั้งจากทางเหนือ จากสุโขทัย จากเชียงใหม่ และจากต่างประเทศ
สมมตว่าพระเจ้าอู่ทองคุมแม่กลอง ขุนหลวงพะงั่วคุมนครชัยศรี เมื่อคุมเจ้าพระยาได้อีกก็สามารถสร้างบ้านเมืองเป็นปึกแผ่น
พระปรางค์วัดมหาธาตุ ราชบุรี ก็ยิ่งใหญ่มาก อีกทั้งเก่าแก่เทียบเคียงวัดพุทไธสวรรย์ และวัดพระราม อยุธยา หรืออาจเก่าแก่กว่าด้วยซ้ำ จึงเชื่อว่าทั้ง ลำน้ำต่างๆคือ คือ เจ้าพระยา แม่กลอง ท่าจีน นครชัยศรี ทำให้เกิดอยุธยา และกรุงเทพฯ ทุกวันนี้” นาย ดุสิต กล่าว
นายทนงศักดิ์ หาญวงศ์ นักวิชาการอิสระ กล่าวว่า กำแพงเมืองเดิมของเมืองราชบุรีฝั่งตะวันตกมองเห็นชัดเจนมากจากภาพถ่ายทางอากาศ มีถนนเพชรเกษมผ่ากลาง แต่ฝั่งตะวันออกซึ่งมองเห็นไม่ชัดเจนมีบันทึกว่าในสมัยรัชกาลที่ 2 ระบุถึงการสร้างกำแพงเมืองเพิ่มเติมหรือปรับปรุงใหม่ แสดงว่าแนวกำแพงเมืองเดิมมีอยู่ โดยมีลักษณะเป็นกำแพงดิน สำหรับกำแพงเมืองราชบุรีนั้น เหมือนกับเมืองสุพรรณบุรี อายุสมัยไล่เลี่ยกันตั้งแต่ยุคอยุธยา มีแม่น้ำผ่ากลาง เป็นเมืองด่านคุมเส้นทางการค้า ลักษณะการสร้างกำแพงเมืองเป็นสี่เหลี่ยมผืนผ้าเหมือนกัน การสืบค้นเรื่องกำแพงเมืองทำให้ทราบว่าขอบเขตเมืองเก่าเป็นอย่างไร รูปร่างแบบไหนเพื่อเป็นประโยชน์ในการอนุรักษ์ ถ้าอนุรักษ์ได้ถูกต้องก็จะสามารถศึกษาต่อไปได้ว่าเมืองนั้นๆเป็นเมืองหน้าด้านการค้าหรือไม่ สำคัญอย่างไรกับการตั้งถิ่นฐานของคน
ทั้งนี้ เมื่อเวลาประมาณ 13.00 น. ทีมงาน ‘มติชนทีวี’ ได้เดินทางไปยังพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร เพื่อบันทึกภาพ ‘ปูนปั้นรูปนักดนตรี’ ยุคทวารวดี พบที่เมืองโบราณคูบัวจังหวัดราชบุรี เพื่อใช้ในรายการ ‘ขรรค์ชัย บุนปาน-สุจิตต์ วงษ์เทศ ทอดน่องท่องเที่ยว ตอน ‘เข้าถ้ำฤาษี ที่เขางู อยู่ราชบุรี เมืองท่าการค้าโลก’ ซึ่งจะออกอากาศในวันอังคารที่ 28 สิงหาคม เวลา 14.00 น. ผ่านเฟซบุ๊กมติชนออนไลน์, ข่าวสด และยูทูปมติชนทีวี
ผู้สื่อข่าวรายงานว่า โบราณวัตถุดังกล่าวบรรจุอยู่ในลังจัดเก็บอย่างดี โดยยังไม่ได้มีการนำออกมาจัดแสดงเนื่องจากก่อนหน้านี้ถูกจัดส่งไปจัดแสดงที่ประเทศญี่ปุ่น ก่อนนำส่งกลับมายังประเทศไทยเมื่อไม่นานมานี้
