โลกเปลี่ยนด้วยดิจิทัล เทคโนโลยี คลาวด์และไอโอที และนวัตกรรมที่มีการพัฒนาตลอดเวลา ด้วยเหตุนี้สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง (สจล.) จึงเปิดโครงการ “สมาร์ทฟาร์มเห็ด 2018” จัดโดยภาควิชาวิศวกรรมสารสนเทศและภาควิชาวิศวกรรมเกษตร สจล. ร่วมกับสถาบันเทคโนโลยีฟูกูโอกะ และบริษัท ฟูจิตะ คอร์ปอเรชั่น แห่งประเทศญี่ปุ่น และมหาวิทยาลัยทงจี จากประเทศจีน โดยนำ 31 นักศึกษาคนรุ่นใหม่จาก 3 ประเทศ ไทย ญี่ปุ่น และจีน มาร่วมทำโครงการร่วมกันภายใต้โจทย์ที่ได้รับ เป็นเวลา 12 วัน ที่คณะวิศวกรรมศาสตร์ สจล. กรุงเทพฯ
รศ.ดร.คมสัน มาลีสี คณบดีคณะวิศวกรรมศาสตร์ สจล. กล่าวว่า นับเป็นโครงการข้ามมหาวิทยาลัย ข้ามหลักสูตรและข้ามวัฒนธรรมภายใต้การดูแลของ ดร.วสุ อุดมเพทายกุล หัวหน้าภาควิชาวิศวกรรมเกษตร และ ผศ.บุณย์ชนะ ภู่ระหงษ์ หลักสูตรวิศวกรรมสารสนเทศ โดยมี 31 นักศึกษาคนรุ่นใหม่ ร่วมศึกษาความรู้และสร้างสมาร์ทฟาร์มเห็ด แบ่งเป็น 6 กลุ่ม แต่ละกลุ่มได้รับแจกอุปกรณ์ ประกอบด้วย ไมโครคอนโทรลเลอร์ (Node MCU), โมดูลวัดความชื้นและอุณหภูมิ, ท่อพีวีซีสำหรับทำโครงสร้าง, อุปกรณ์ระบบน้ำ, ถุงก้อนเชื้อเห็ด และอุปกรณ์อื่นๆ โดยใช้เวลา 4 วัน ในการเรียนรู้และสร้างสมาร์ทฟาร์ม หลังจากนั้นมีการบริหารจัดการฟาร์มและเก็บผลผลิตต่ออีก 5 วัน และจัดกิจกรรมทัศนศึกษาที่แหล่งประวัติศาสตร์ในอยุธยาและปลูกป่าชายเลนที่สมุทรสาคร ซึ่งนักศึกษาสามารถสั่งงานและติดตามสถานะของระบบและการเจริญเติบโตของเห็ดผ่านไอโอที หรือสมาร์ทโฟนได้ตลอดเวลา ในวันสุดท้ายมีการนำเสนอสรุปผลการเรียนรู้ร่วมกัน และนำเห็ดที่ปลูกได้มาประกอบอาหารเลี้ยงอำลา
เจีย ชิง เหมา (Jia Qing Mao) นักศึกษาวัย 20 ปี จากมหาวิทยาลัยทงจี เมืองเซี่ยงไฮ้ ประเทศจีน เล่าว่า ความคิดสร้างสรรค์เมื่อบวกกับเทคโนโลยีแล้ว เป็นสิ่งสำคัญกับนวัตกรรมในอนาคต โครงการนี้ทำให้ฉันและทีมได้ใช้ความคิดออกแบบและสร้างสมาร์ทฟาร์มต้นแบบ เป็นทรงสูง Mushroom Tower โดยจะวางอุปกรณ์ควบคุมซึ่งสั่งงานได้จากสมาร์ทโฟนไว้ที่ด้านบนสุด เพื่อง่ายต่อการติดตั้ง ฉันรับหน้าที่สร้างอุปกรณ์ระบบน้ำหยด ซึ่งประหยัดน้ำและให้น้ำได้สม่ำเสมอตามต้องการ ทำให้ฉันได้พัฒนาและเรียนรู้การเขียนโปรแกรม ภาษาคอมพิวเตอร์ไปด้วย รู้สึกตื่นเต้นดีใจที่ได้เห็นเห็ดงอกงาม ความสำเร็จทั้งหมดนี้ต้องอาศัยการวางแผนที่ดี เตรียมการและการบริหารจัดการให้ดี
วีรชิต จินตนากุล นักศึกษาไทย อายุ 20 ปี จากวิชาวิศวกรรมสารสนเทศ คณะวิศวกรรมศาสตร์ สจล. เล่าว่า ทีมเราออกแบบสมาร์ทฟาร์มเห็ด เป็นโครงสร้าง 2 ชั้น ทรงหน้าจั่วคล้ายวัดไทย ในทีมผม นักศึกษาจีนสายโยธาเป็นหัวหน้างานโครงสร้าง ส่วนนักศึกษาไทยเรียนมาทางไอที อย่างตัวผมเองได้ดูแลในส่วนโปรแกรมซอฟต์แวร์ โดยเป็นคนเขียนโปรแกรม นักศึกษาญี่ปุ่นมีความรู้ด้านอิเล็กทรอนิกส์ รับหน้าที่หลักต่อสายวงจร ทุกคนได้แลกเปลี่ยนความรู้ไปในตัว เจออุปสรรค เช่น ต่อวงจรผิดบ้าง ระบบเซ็นเซอร์ไม่ทำงานบ้าง ก็ร่วมมือกันแก้ไขจนสำเร็จ ซึ่งทำให้บรรยากาศการทำงานสนุกสนาน สามารถประยุกต์ใช้ความรู้จากห้องเรียนได้โดยการลงมือทำ โดยคิดวิเคราะห์ระดมข้อคิดเห็นและตัดสินใจที่เราคิดว่าเหมาะสมที่สุด เราเก็บเห็ดได้ทุกวัน งามดีมากครับ บ้านในเมืองหรือบ้านคอนโดจะมีพื้นที่แคบเล็กลง ก็สามารถทำฟาร์มเห็ดแบบนี้ได้เองบนระเบียง ซึ่งเป็นอาหารปลอดภัยจากสารเคมีด้วยครับ
เคนยะ คิโนชิตะ (Kenya Kinoshita) นักศึกษาชาวญี่ปุ่น วัย 21 ปี จากสถาบันเทคโนโลยีฟูกูโอกะ เมืองฟูกูโอกะ กล่าวว่า ในคอนเซ็ปต์ระบบสมาร์ทฟาร์มเห็ด สำหรับทีมเราเป็นการนำเทคโนโลยีออโตเมชั่นมาช่วยในเรื่องการประหยัดแรงงานและต้นทุนการเกษตร เทคโนโลยีนี้เหมาะกับสังคมในยุคปัจจุบันที่มีอัตราการเกิดน้อยลง และประชากรสูงวัยเพิ่มมากขึ้น ซึ่งเป็นปัญหาที่ทั้งประเทศไทยและญี่ปุ่นกำลังเผชิญอยู่ เราดีไซน์สมาร์ทฟาร์มเห็ดเป็นโครงสร้างทาวเวอร์ 3 ชั้น ผมเขียนโปรแกรม สำหรับการมอนิเตอร์เห็ด ผ่านระบบอินเตอร์เน็ตออฟธิงส์ (IOTs) ในญี่ปุ่นปัจจุบันเทคโนโลยีเกษตรอัตโนมัติก้าวหน้าเร็วมาก ช่วยตอบโจทย์ในด้านขาดแคลนแรงงานและยังช่วยลดการทำงานเหนื่อยยากในฟาร์มด้วยเทคโนโลยี ทั้งเพื่อนๆ ไทย จีน ญี่ปุ่น เป็นกันเองและกระตือรือร้น มาช่วยกันทำงานแม้ในวันหยุดเสาร์-อาทิตย์ ผมหวังว่าจะนำประสบการณ์ที่ได้รับมาปรับให้เป็นประโยชน์ต่อการทำงานในอนาคตได้เป็นอย่างดี
เฉิน คุน หวัง (Zhen Kun Wang) นักศึกษาชาวจีน อายุ 22 ปี จากมหาวิทยาลัยทงจี ในนครเซี่ยงไฮ้ บอกว่า เราได้สัมผัสกับเทคโนโลยีใหม่ ที่ใช้พหุศาสตร์หลายสาขา ผมถนัดด้านวิศวกรรมโยธา จึงทำหน้าที่ออกแบบโครงสร้าง สมาร์ทฟาร์มเห็ดโดยดีไซน์เป็นทรง แบบ 4 บวก 2 คือ เสาแนวตั้งใช้ 4 และคานแนวนอนใช้ 2 และช่วยกันสร้างระบบเซ็นเซอร์ เพิ่มความชาญฉลาดให้ฟาร์มนี้ด้วยอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ เพื่อที่จะสามารถควบคุมฟาร์มเห็ดได้ แม้แต่เราจะเดินทางกลับไปประเทศจีนแล้ว เราก็ยังสามารถติดตามและดูแลสมาร์ทฟาร์มได้อีก
โครงการนี้ทำให้ผมได้เรียนรู้และเกิดไอเดียใหม่ๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งความรู้ในด้านสารสนเทศปัญญาประดิษฐ์ไปต่อยอดและสร้างอนาคตได้กว้างไกลขึ้นอีก
