รศ.บุญรักษา สุนทรธรรม ที่ปรึกษาสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (สดร.) เปิดเผยว่า เมื่อเร็วๆนี้ สดร.ร่วมมือกับมช. จัดโครงการความร่วมมือศึกษาวิจัยดาราศาสตร์และวิทยาศาสตร์ขั้วโลก โดยโครงการเริ่มต้นตั้งแต่ปี 2556 สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงมีพระราชประสงค์ให้ประเทศไทยศึกษาวิจัยดาราศาสตร์และวิทยาศาสตร์บรรยากาศบริเวณขั้วโลกร่วมกับสาธารณรัฐประชาชนจีน และมอบหมายให้สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) ประสานงานโครงการดังกล่าวร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง จนกระทั่งวันที่ 6 เมษายน 2559 สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ เสด็จเป็นประธานในพิธีลงนามความร่วมมือระหว่าง สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) กับสถาบันวิจัยขั้วโลกแห่งจีน (Polar Research Institute of China : PRIC) ที่กรุงปักกิ่ง สาธารณรัฐประชาชนจีน และได้เข้าร่วมเป็นสมาชิกคณะกรรมการด้านวิทยาศาสตร์เพื่อศึกษาวิจัยขั้วโลกใต้ (Scientific Committee on Antarctic Research : SCAR) อย่างเป็นทางการในปีเดียวกัน
ด้านรศ.ดร.สัมพันธ์ สิงหราชวราพันธ์ รองอธิการบดีมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (มช.)เปิดเผยว่า มช.ร่วมมือกับสดร.จัดโครงการวิจัยการสำรวจตัดข้ามละติจูด โดยโครงการนี้เป็นความร่วมมือระหว่าง สดร. และ มช. ที่ได้ส่งข้อเสนอต่อสถาบันวิจัยขั้วโลกแห่งจีนในปี 2561 เพื่อศึกษาผลกระทบของรังสีคอสมิกต่อโลก และได้รับอนุมัติให้นำตู้คอนเทนเนอร์ติดตั้งบนเรือสำรวจวิจัย “เชว่หลง” (Xue Long) หรือ “เรือมังกรหิมะ” ออกเดินทางเก็บข้อมูลจากเมืองเซี่ยงไฮ้ สาธารณรัฐประชาชนจีน ไปยังสถานีวิจัยจงซาน (Zhongshan) ตั้งอยู่บริเวณชายฝั่งของทวีปแอนตาร์กติกา โดยตู้คอนเทนเนอร์ติดตั้งเครื่องตรวจวัดนิวตรอนเพื่อใช้ในการวิจัยชื่อว่า “ช้างแวน” (Changvan) ซึ่งได้รับความร่วมมือจากหลายหน่วยงานทั้งในประเทศและต่างประเทศ เช่น มหาวิทยาลัยมหิดล(มม.) มหาวิทยาลัยเดลาแวร์ และมหาวิทยาลัยวิสคอนซิน ริเวอร์ฟอลส์ สหรัฐอเมริกา และมหาวิทยาลัยชินชู ประเทศญี่ปุ่น ภายในช้างแวนติดตั้งเครื่องมือวิจัยที่จำเป็น มีระบบควบคุมอุณหภูมิภายในให้คงที่ และมีการออกแบบให้เหมาะสมกับการเดินทางทางเรือในอุณหภูมิติดลบ ซึ่งนับเป็นเรื่องที่น่ายินดีที่มช. ได้ร่วมมือกับสดร. ในการพัฒนาความรู้ความสามารถของคนไทย และได้เป็นส่วนหนึ่งของงานวิจัยระดับโลก
“ทั้งนี้ โครงการฯ มีกำหนดส่งคอนเทนเนอร์ช้างแวนที่เสร็จสมบูรณ์ไปยังเซี่ยงไฮ้ ในวันที่ 4 ตุลาคม 2561 ส่วนเรือสำรวจวิจัยมีกำหนดเดินทางออกจากเมืองเซี่ยงไฮ้ สาธาณรัฐประชาชนจีนไปยังทวีปแอนตาร์กติกา ในวันที่ 10 พฤศจิกายน 2561 และจะเดินทางกลับสู่เมืองเซี่ยงไฮ้อีกครั้ง ในวันที่ 10 เมษายน 2562 รวมระยะเวลาการเดินทางทั้งหมด 5 เดือน”รศ.ดร.สัมพันธ์ กล่าว
