ดร.วิสิตศักดิ์ สุขสะอาดพสุ ผู้อำนวยการศูนย์บริการเทคนิคการแพทย์คลินิก คณะเทคนิคการแพทย์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่(มช.) เปิดเผยว่า ตั้งแต่ต้นปี 2561 มีวิกฤติการระบาดของโรคพิษสุนัขบ้าอย่างต่อเนื่องในประเทศไทย พบผู้ป่วยเสียชีวิตถึง 13 คน ตรวจพบสัตว์ติดเชื้อโรคพิษสุนัขบ้าจำนวนมากทั้งในสุนัข แมว โค กระบือ สุกร และแพะ อีกทั้ง ประเทศไทยจัดเป็นพื้นที่ที่มีการระบาดของโรคพิษสุนัขบ้า (endemic area) เป็นประเทศที่มีความเสี่ยงสูงที่สุนัขหรือแมวจะติดโรคนี้ โรคพิษสุนัขบ้าเป็นโรคติดเชื้อไวรัสจากสัตว์สู่คน ติดต่อสู่คนผ่านการสัมผัสน้ำลาย ผ่านบาดแผล หรือถูกสัตว์ที่มีเชื้อพิษสุนัขบ้ากัด มากกว่า 95% ของโรคพิษสุนัขบ้าเกิดจากการถูกสุนัขที่ติดเชื้อกัด หากผู้ป่วยแสดงอาการแล้วจะเสียชีวิตทุกราย แม้ว่าจะไม่มีวิธีที่สามารถรักษาโรคได้ แต่มีวิธีป้องกันด้วยการฉีดวัคซีน ซึ่งกระทรวงสาธารณสุขได้เร่งสร้างพื้นที่ในชนบทและเขตเมืองทั่วประเทศให้ปลอดโรคพิษสุนัขบ้า โดยฉีดวัคซีนป้องกันในสัตว์ต่างๆ
ดร.วิสิตศักดิ์ กล่าวว่า โดยจะมีการฉีดวัคซีนอยู่ 2 ประเภท คือ ฉีดเพื่อป้องกันการติดเชื้อ และฉีดหลังจากถูกสัตว์กัด เนื่องจากโรคพิษสุนัขบ้าเป็นโรคติดเชื้อที่ร้ายแรงถึงแก่ชีวิตหากแสดงอาการแล้ว ผู้ที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยงส่วนใหญ่จึงป้องกันโดยการฉีดวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าเป็นประจำทุกปี แต่ก็ยากที่จะบอกได้ว่าวัคซีนที่ฉีดไปแล้วได้ผลหรือไม่ หรือภูมิคุ้มกันจะคงอยู่ได้นานเท่าใด ดังนั้น การตรวจระดับแอนติบอดีหรือภูมิคุ้มกันในคนกลุ่มดังกล่าวหรือสัตว์ฉีดวัคซีนแล้ว จึงเป็นการประเมินประสิทธิภาพของวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าที่ได้รับที่สำคัญและจำเป็นมาก เพื่อให้แน่ใจว่าการฉีดวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้ามีประสิทธิภาพและเพื่อหลีกเลี่ยงผลข้างเคียงจากการฉีดวัคซีนบ่อยเกินความจำเป็น
“จากเหตุผลดังกล่าว ศูนย์บริการเทคนิคการแพทย์คลินิก คณะเทคนิคการแพทย์ มช. ร่วมกับล้านนาด็อกเวลแฟร์ และห้องปฏิบัติการโรคติดต่อจากสัตว์สู่คน สถาบันโรคติดต่อ แห่งประเทศญี่ปุ่น (National Institute of Infectious Disease) ซึ่งเป็นสถาบันผู้เชี่ยวชาญเรื่องโรคพิษสุนัขบ้า จึงร่วมมือกันเปิดให้บริการ ตรวจหาภูมิคุ้มกันต่อวัคซีนโรคพิษสุนัขบ้า (anti rabies antibody) ในคนจากเลือด ด้วยวิธีซีอีไลซ่า (CEE-cELISA- Cost Effective Easy Competitive ELISA) ทีมีประสิทธิภาพสูง เพื่อใช้ในการประเมินการฉีดวัคซีนและการตัดสินใจของแพทย์ ในการรักษาผู้ที่ถูกสุนัขกัด เพื่อให้การบริการครอบคลุมแก่โรงพยาบาลรัฐ หรือ โรงพยาบาลเอกชนในภูมิภาค รวมทั้งโครงการวิจัยประเมินวัคซีน การฉีดวัคซีนโรคพิษสุนัขบ้าแบบป้องกันล่วงหน้า แก่กลุ่มเสี่ยงต่างๆ เช่น สัตวแพทย์ นักศึกษาสัตวแพทย์ สัตวบาล ปศุสัตว์ อาสาสมัครปศุสัตว์ รวมถึง ผู้ที่มีสัตว์เลี้ยง เด็ก และนักท่องเที่ยว” ดร.วิสิตศักดิ์ กล่าว
ดร.วิสิตศักดิ์ กล่าวต่อว่า เพื่อลดการฉีดวัคซีนโรคพิษสุนัขบ้าซ้ำประจำปีของบุคลากรที่เกี่ยวข้องกับสัตว์ และค่าใช้จ่ายจากการฉีดวัคซีนของคนที่ถูกสัตว์กัดหรือสัมผัส ศูนย์บริการเทคนิคการแพทย์คลินิก คณะเทคนิคการแพทย์ มช. จึงได้เปิดบริการตรวจหาภูมิคุ้มกันโรคพิษสุนัขบ้าเป็นทางเลือกที่มาจากผลการวิจัยในพื้นที่ และตามมาตรฐานสากล อีกทั้งเป็นวิธีการประหยัดค่าใช้จ่ายส่วนบุคคลและขององค์กรในกรณีเกิดการระบาดในประชากรกลุ่มใหญ่
ดร.วิสิตศักดิ์ สุขสะอาดพสุ
