ท่ามกลางวิกฤตเศรษฐกิจของสื่อสิ่งพิมพ์ที่โหมกระหน่ำจนทำให้ยอดโฆษณาหลายสำนักพิมพ์ตกต่ำ รวมถึงการปิดตัวลงของนิตยสารชั้นนำระดับประเทศหลายชื่อฉบับ แต่นิสิตวิชาเอกหนังสือพิมพ์ มหาวิทยาลัยนเรศวร ยังคงมุ่งมั่นในการศึกษาหาความรู้จากงานหนังสือพิมพ์ฝึกปฏิบัติต่อไป เพราะเชื่อว่า “วิธีคิดแบบหนังสือพิมพ์” จะยังคงอยู่ต่อไปแม้ไม่ได้อยู่ในรูปของสื่อกระดาษแล้วก็ตาม
ทั้งนี้จากการเปิดเผยของ นายวรธน จุทบาล นิสิตสาขาสื่อสารมวลชน วิชาเอกหนังสือพิมพ์ คณะบริหารธุรกิจ เศรษฐศาสตร์และการสื่อสาร มหาวิทยาลัยนเรศวร จังหวัดพิษณุโลก ในฐานะบรรณาธิการข่าวหนังสือพิมพ์ฝึกปฏิบัติ “ร่มเสลา” ที่บอกว่าวิกฤตของสื่อสิ่งพิมพ์เป็นเรื่องในเชิงธุรกิจ และพัฒนาการของสื่อทั่วไปซึ่งเป็นเรื่องปกติ ขณะที่ไม่ได้ส่งผลต่อวิธีคิดแบบหนังสือพิมพ์
“งานหนังสือพิมพ์ไม่ใช่แค่การผลิตกระดาษที่มีเนื้อหาให้อ่านเท่านั้น แต่งานหนังสือพิมพ์ได้สอนวิธีคิดในการผลิตเนื้อหารูปแบบต่างๆ ทั้งข่าว สารคดี บทความ บันเทิง และอื่นๆ อีกมากมาย ดังนั้นหากวันหนึ่งสื่อหนังสือพิมพ์ที่ใช้กระดาษจะไม่เป็นที่นิยมก็ไม่ได้หมายความว่าวิธีคิด และวิธีทำงานแบบหนังสือพิมพ์จะหายไปด้วย” บรรณาธิการข่าวหนังสือพิมพ์ฝึกปฏิบัติกล่าว ระหว่างการเผยแพร่หนังสือพิมพ์ “ร่มเสลา” ซึ่งเป็นผลงานของนิสิตปี 3 วิชาเอกหนังสือพิมพ์ และเป็นส่วนหนึ่งในการเรียนวิชาสัมมนาวารสารศาสตร์
“รุ่นพี่เอกหนังสือพิมพ์หลายคนที่จบไปต่างก็ได้ทำงานข่าวในสำนักข่าว และสื่อต่างๆ ที่ไม่ใช่หนังสือพิมพ์ แต่เกือบทุกคนยืนยันว่ายังใช้วิชาความรู้งานข่าวที่ได้มาจากเอกหนังสือพิมพ์ เพียงแต่ได้ประยุกต์ให้เข้ากับสื่อใหม่ๆ ทั้งสื่อออนไลน์ หรือแม้แต่สื่อวิทยุ และโทรทัศน์”
ในหนังสือพิมพ์ฝึกปฏิบัติฉบับนี้ วรธน จุทบาล บอกว่าตนกับเพื่อนๆ ช่วยกันระดมความคิดเพื่อนำเสนอเนื้อหา และเรื่องราวที่เกี่ยวกับชุมชนท้องถิ่นพิษณุโลก และในมหาวิทยาลัย เพื่อสะท้อนและร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการเสนอความคิดเห็นกับคนอ่าน เช่น การแจ้งข่าวการทำงานนิเทศศาสตร์เพื่อคนที่บกพร่องทางการมองเห็น ที่ตนเห็นว่างานนิเทศศาสตร์สามารถเข้าไปเติมเต็มช่องว่างดังกล่าวได้ หรือกรณีการหายไปจนน่าตกใจของ “ตัวเงินตัวทอง” ที่เมื่อ 2-3 ปีก่อนมีจำนวนมากในมหาวิทยาลัย แต่หลังจากที่มีการก่อสร้างอาคารมากมาย รวมถึงอากาศแห้งแล้ง และอุณหภูมิร้อนมากที่สุดในรอบหลายสิบปี ทำให้สัตว์เหล่านี้หายหน้าหายตาไป
วรธน จุทบาล เป็นชาวอุทัยธานี เข้ามาเป็นนิสิตมหาวิทยาลัยนเรศวร จังหวัดพิษณุโลกเมื่อปี 2556 ที่คณะวิทยาศาสตร์ สาขาเทคโนโลยีสารสนเทศ แต่เพราะความสนใจงานสื่อสารมวลชนจึงขอย้ายคณะ และเริ่มศึกษางานสื่อสารมวลชนด้านหนังสือพิมพ์อย่างจริงจัง กระทั่งได้เป็นบรรณาธิการหนังสือพิมพ์ฝึกปฏิบัติร่มเสลา
สำหรับภาพรวมธุรกิจสื่อสิ่งพิมพ์ของโลก ในรอบ 3-5 ปีที่ผ่านมา โดยเฉพาะในประเทศไทยเริ่มประสบปัญหา ด้านหนึ่งมาจากการเกิดขึ้นของสื่อใหม่ๆ โดยเฉพาะสื่อออนไลน์ รวมถึงทีวีดิจิตอล ทำให้ผู้อ่านหันไปสนใจสื่อที่เข้าถึงได้ง่ายและให้ข้อมูลข่าวสารได้รวดเร็วกว่า ผู้อ่านกลายเป็นผู้ชม ผู้ฟัง หรือแม้แต่เป็นผู้นำเสนอข่าวสารด้วยตัวเองผ่านโซเชียลมีเดีย
ซึ่งจากการสำรวจของบริษัท เดอะนีลเส็นคอมปะนี (ประเทศไทย) จำกัด เปิดเผยว่าปี 2558 นั้นยอดเงินโฆษณาในธุรกิจสิ่งพิมพ์ลดลงอย่างเห็นได้ชัด ทำให้ผลประกอบการของบริษัทที่ทำธุรกิจสิ่งพิมพ์ทั้ง โพสต์ เนชั่น มติชน และสยามสปอร์ต อยู่ในภาวะติดลบ ขณะเดียวกันนิตยสารชั้นนำของประเทศหลายชื่อฉบับก็ปิดตัวลง เช่น Image, Writer, เปรียว เป็นต้น บางฉบับก็ต้องปรับตัว เช่น ดิฉัน ปรับจากรายปักษ์เป็นรายเดือน หรือ Lips เตรียมเปลี่ยนมาเป็นฟรีก๊อบปี้ เพื่อหารายได้จากโฆษณาเป็นหลักแทน
