เมื่อวันที่ 22 พฤศจิกายน นายสุจิตต์ วงษ์เทศ คอลัมนิสต์ในเครือมติชน ซึ่งมีบทบาทในการเปิดเผยข้อเท็จจริงเกี่ยวกับประเพณีลอยกระทงอย่างต่อเนื่องนานกว่า 30 ปี กล่าวถึงงานลอยกระทงในปัจจุบันและอนาคตว่า ประเพณีพิธีกรรมต่างๆ ควรพยายามหาช่องทางสร้างสรรค์ความหมายใหม่สู่โลกสากล โดยขยายนิยามกว้างออกไป เพื่อร่วมแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อมของคนในสังคมโลกไม่เหมือนเดิม เช่น
“ลอยกระทง ขอขมาธรรมชาติทั้งสกลจักรวาล เพื่อกำจัดมลพิษลดภาวะโลกร้อน”
สำหรับลอยกระทงในความคิดความเชื่อเดิม มี 2 ช่วงเวลาเป็นอย่างน้อย ได้แก่
1. ลอยกระทงเพื่อขอขมาผีน้ำผีดินที่มีคุณเลี้ยงชีวิตคนอยู่รอดปลอดภัยตลอดปี
เป็นความหมายดั้งเดิมในศาสนาผีอุษาคเนย์ดึกดำบรรพ์หลายพันปีมาแล้ว สมัยกรุงศรีอยุธยา หรือก่อนหน้านั้น พิธีลอยเครื่องเซ่นขอขมาผีน้ำผีดินมีนานราว 30 วัน ตั้งแต่ “เดือนสิบเอ็ดน้ำนอง” ไปจนถึงวันเพ็ญ “เดือนสิบสองน้ำทรง”
2. ลอยกระทงบูชาพระมหาเกศธาตุจุฬามณีบนดาวดึงส์ และบูชารอยพระพุทธบาทที่ประทับริมฝั่งแม่น้ำนัมทานที
เป็นความหมายถูกดัดแปลงแต่งเติมหลังรับศาสนาพุทธจากอินเดีย เพื่อเปลี่ยนความเชื่อดั้งเดิมในศาสนาผีกลายเป็นพุทธ
นอกจากนี้ นายสุจิตต์ ยังระบุว่า ที่ผ่านมาตนเปิดเผยข้อมูลเกี่ยวประเพณีดังกล่าวที่ขัดแย้งกับสิ่งที่เชื่อต่อๆกันมา รวมถึงเรื่องนางนพมาศ ว่าเป็นวรรณกรรมกรุงเทพฯ แต่ยืนยันว่าไม่เคยต่อต้านงานดังกล่าว เพียงแต่นำเสนอข้อมูลทางประวัติศาสตร์เท่านั้น และในวัยหนุ่มตนยังเคยเที่ยวงานเผาเทียนเล่นไฟที่อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัยโดยช่วยรุ่นพี่ซึ่งเป็นนักโบราณคดีในการโปรโมตงาน และนำนิตยสารศิลปวัฒนธรรมฉบับปฐมฤกษ์ไปขายอีกด้วย
